လိၵ်ႈပိုတ်ႇပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ မၢႆသီႇ/ႁႂ်ႈပေႃးၵၢင်းတၢင်းပဵၼ်လူမ်းလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ

ၼႂ်းၵၢပ်ႈပၢၼ်ဝၼ်းမိူဝ်ႈၼႆႉၼႆႉ ၵမ်ႈၼမ်တႄႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁူႉထိုင်မႃးဝႃႈ ပေႃးၵိၼ်ဢၼ်ၸဵမ်း(ၵိူဝ်)ၼႆ လိူတ်ႈၸၢင်ႊၶိုၼ်ႈဢိူဝ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၼင်ႇၼႆ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈၵူဝ်လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈလႄႈ၊ လႆႈမႆႈၸႂ်ၵူဝ်လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈလႄႈ လႆႈၽိုၵ်းၵမ်ႊ(ဝႄႈ) ဢၼ်ၸဵမ်းပူၼ်ႉၼႃႇသေၵေႃႈ ဢဝ်ၾူတ်ႇဢဵၼ်မႃႇတီႈမၢၵ်ႇလမ်းႁူဝ်ၸႂ် လႄႈ ၸိူဝ်းၾူတ်ႇဢဵၼ်ပွတ်းတွၼ်ႊတူၼ်တူဝ်တၢင်ႇၸိူဝ်းၶဝ်သမ်ႉ ၸၢင်ႊပဵၼ်ႁႅင်းဢေႇမႃးလႆႈဢိူဝ်ႈ။ ၼႆႉၵေႃႈ သမ်ႉလီလႆႈၾၢင်ႉႁူႉမႆႈၸႂ်ၸွမ်းၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ တႃႇၽူႈၵေႃႉတူၼ်ၵူၼ်း ဢၼ်လႆႈငိူင်ႉဝႄႈတေႃႇတၢင်းၸဵမ်း( ၵိူဝ်)ၼၼ်ႉသေ ၵွပ်ႈလႆႈႁုင်မိုဝ်ႉႁၢမ်ႉၸၢင်ၸၢင်မႃး ယဝ်ႉပေႃးၼႆၵေႃႈ၊ တႃႇၵူၼ်းႁိူၼ်းတၢင်ႇၵေႃႉၵေႃႉၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢဝ်ပဵၼ်ၸၢင်ႁႅင်းၵႂႃႇသေ လႄႇပဵၼ်မႃးဢမ်ႇထုၵ်ႇလိၼ်ႉ ဢမ်ႇဝၢၼ်ပၢၵ်ႇလီသေၵေႃႈ တီႈမူႇၽိူၼ်ၶဝ်ႈၵူၼ်းႁူမ်ႈႁိူၼ်းတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ လႆႈၸၢင်ႊပဵၼ်ၵႂႃႇ တၢင်း ဢၼ်တၢင်းၵိၼ်ၶဝ်ဢမ်ႇလီၵိၼ်လူင်ပႅတ်ႈၵႂႃႇယူႇၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ။

ပေႃးဢဝ်ၾၢႆႇပၢႆးယႃလၢႆးၵိုၵ်းမိူင်းမႃးၸဵမ်ၵွၼ်ႇဢွၼ်ၼၼ်ႉဝႃႈတႄႉ ၵႃႊပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ၸဵမ်း(ၵိူဝ်ၼၵ်း)ၵူႊဢၼ်ၼႆႉ တၵ်းတေလႆႈပဵၼ်ႁႂ်ႈလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈၼႆ ဢမ်ႇႁပ်ႉႁၼ်ဝႆႉ။ ပေႃးပဵၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ၼဝ်ႈသေၸဵမ်းၸင်ႇ ၸၢင်ႊႁႂ်ႈလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ၶူဝ်းၶိူင်ႈၵိၼ် ဢၼ်မီးဢၢႆႊသႅဝ်(သၢႆ)ၼဝ်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ - ပႃတဵၵ်း(ပႃယႅၼ်ႈ)၊ ပႃႁႅင်ႈ၊ ၼမ်ႉပႃၸဵမ်း(ၵိူဝ်)၊ ပႃၼဝ်ႈတဵၵ်းၵိူဝ်၊ ၵုင်ႈ(ငႅဝ်း)ႁႅင်ႈဢၼ်ၸဵမ်း( ႁႅင်း)ၸိူဝ်းၼႆႉသေဢမ်ႇၵႃး တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ၸိူဝ်း မီးသၢႆ(သႅဝ်)သူမ်ႈ( မွင်၊ မွင်ႊ) ၼင်ႇ- ပႃသူမ်ႇ၊ၶီႈငႃးသူမ်ႈ၊ ၵုင်ႈသူမ်ႈ ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆၵေႃႈ ၸၢင်ႊႁႂ်ႈလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈလႆႈ ယူႇယဝ်ႉ။

တီႈၼႂ်းပၢႆးယူတ်းယႃၾၢႆႇမိူင်းႁဝ်းတႄႉ ႁပ်ႉႁၼ်ဢဝ်ဝႆႉဝႃႈ ပေႃးပဵၼ်တၢင်းၵိၼ် ပၼ်ႁႅင်းလူမ်းၼႆၵေႃႈ သမ်ႉ ပႃးပဵၼ်ပိူင်လူင်ဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။ မေႃယႃလူင်ၶဝ်ၸိူဝ်းမိူဝ်ႈၵူႊပွၵ်ႈ ဢၼ်ယူတ်းယႃပၼ် တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ( လိူတ်ႈ ၾၢင်ႈ) ၼႆႉၸမ်း လၢတ်ႈဝႆႉဝႃႈ လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈလိူတ်ႈၾၢင်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လိူတ်ႈလူမ်းတိုဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၼႆဢိူဝ်ႈ။ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈႁႅင်းဢီးထၢတ်ႈလူမ်းတီႈၼႂ်းတူဝ်သေယဝ်ႉ ၸိူဝ်းတီႈလိူတ်ႈတီႈၼႂ်းမၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ၼႆၵေႃႈ လႆႈပၼ်ၶွပ်ႈၵႃႇ တီႈၼႂ်းတူၼ်တူဝ်ၵူႊတီႈၵူႊလႅၼ်ႊသေ ၶိုၼ်းသူႇႁွတ်ႈၽႅဝ်ၶိုၼ်းမႃးတီႈ မၢၵ်ႇႁူဝ်ၸႂ်ဢိူဝ်ႈၼႆ ဢွၼ်ၵၼ်ႁပ်ႉႁၼ်ဢဝ်ၼင်ႇၼႆ။ ယွၼ်ႉၼႆသေ ပေႃးဝႃႈၵိၼ်မႅၼ်ႈတၢင်းၵိၼ် ပႃးထၢတ်ႈလူမ်းၼမ်ၼမ်ၼႆ ႁႅင်းၽိုတ်ႉထိုပ်ႇထၢတ်ႈသၢႆလူမ်း တေၼမ်သေယဝ်ႉ လိူတ်ႈၵေႃႈ တေၶိုၼ်ႈမႃးၼႆ ဢွၼ်ၵၼ်ႁပ်ႉႁၼ်ဢဝ်ၼင်ႇၼႆ။

ၵႃႊပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ထၢတ်ႈလူမ်းၼႆႉ ၸၢင်ႊႁႂ်ႈလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈလႆႈဢိူဝ်ႈၼႆ ၸဝ်ႈႁူႉမေႃၾၢႆႇပၢႆးယႃ ၶိူဝ်းၵိုၵ်းမိူင်းၶဝ် ႁပ်ႉႁၼ်ဢဝ်ဝႆႉ ၼင်ႇၼႆဢိူဝ်ႈ။ လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လူမ်းၶိုၼ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ႁႅင်းဝိပ်ႇဢီးလိူတ်ႈၼႆႉ ယွၼ်ႉ ပဵၼ်လူမ်းၵေႃႉဢီးထွင်းမၼ်းလႄႈ ၸင်ႇလႆႈပဵၼ်လွင်ႈလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈဢိူဝ်ႈၼႆ ႁပ်ႉႁၼ်ဢဝ် ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈ ၸိူဝ်းတၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ၸၢင်ႊႁႂ်ႈပဵၼ်လူမ်းမူင်ႊလူမ်းၵီႊ လူမ်းလူႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉသေ လိူတ်ႈၸၢင်ႊၶိုၼ်ႈလႆႈ ယူႇယဝ်ႉ။ မိူၼ်ၼင်ႇ - မႂ်ႊၽၵ်းဝူၼ်ႉလႂ်၊ မႂ်ႊတႅၵ်းသႅၵ်း (မႆႉမိုဝ်းၶူမ်)လႂ်၊ မၢၵ်ႇလိၼ်ႉၸၢင်ႉလႂ်၊ မၢၵ်ႇဢၢင်ၶၢင်လႂ်၊ ၼေႃႇသူမ်ႈလႂ်၊ ၽၵ်းႁႃႈ(ၽၵ်းလႃႉ) လူင်လႂ်၊ မၢၵ်ႇတိုင်ႇယၢင်းလႂ်၊ ၼဵင်ႈလႂ်၊ ၼိူဝ်ႉမူ(ၽၵ်းၽိူၵ်ႇ)လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆႉ လႆႈႁပ်ႉႁၼ်ဝႃႈ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ် ၸိူဝ်းၸၢင်ႊႁႂ်ႈလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈလႆႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ ၼႂ်းၵႃႊဝၼ်းလဵဝ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ လႆႈၽၢၵ်ႈၵၼ်သေ ၵိၼ်မႅၼ်ႈတၢင်းၵိၼ် ပဵၼ်လူမ်းသွင်မဵဝ်းၸွမ်းၵၼ်ၼႆ လိူတ်ႈၸၢင်ႊၶိုၼ်ႈသေယဝ်ႉ၊ ဢဵၼ်ဢွၼ်ႇသၢႆလိူတ်ႈဢွၵ်းဢေႃ ၸၢင်ႊပွင်ႇသေ ပဵၼ်လူမ်း( ငၢၼ်း) တတ်းၵေႃႈ ယၢမ်ႈလႆႈႁၼ်မႃးယူႇယဝ်ႉ။

တၢင်းၵိၼ်(လူမ်း)ၶိုၼ်ႈၼႆၵေႃႈ မီးၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ။မိူၼ်ၼင်ႇ- ပႃၸၢတ်ႇ၊ ပႃၼႃ(ပႃၵၢင်ႈသႅမ်း) ဢၼ်မၢၼ်ႊၶဝ်ဝႃႈ ငႃးသလွၵ်ႉၼႆၼၼ်ႉလႂ်၊ ပႃမၼ်း(တွင်ႉ)ၶႆ (ငႃးမျိၼ်း) ၶဝ်ၼၼ်ႉလႂ်၊ ပႃၼင်လိူမ်ႈႁူဝ်လူင် ဢၼ်ဝႃႈငႃးတၢၼ်ႇ ၼၼ်ႉၶဝ်လႂ်၊ ပႃၼင်လိူမ်ႈၽိူၵ်ႇ ဢၼ်ဝႃႈ ငႃးၻၢၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉလႂ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ် ၸၢင်ႊၶိုၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ ႁပ်ႉႁၼ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ပႃးမၼ်းၶႆ ၼမ်ႉၼူမ်းမၢၵ်ႇဢုၼ်(မၢၵ်ႇပၢဝ်ႉ) ၶဝ်လႂ်၊ ၶဝ်ႈမူၵ်းၵႆႇ(ၻၢၼ်ႇပွၵ်ႉ) ၶဝ်လႂ်၊ ၼိူဝ်ႉမူ လႄႈ ၼိူဝ်ႉၶဵတ်ႇ ဢၼ်မီးပႃးၶႆမၼ်း ၼမ်ၼၼ်ႉလႂ်၊ တူဝ်ယူႇႁူးလိၼ် ၼင်ႇၸၵ်းၶႆႇၼႃး(လၢင်းတီး)ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ လႂ်တင်းသဵင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ၶိုၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ ႁပ်ႉႁၼ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵႃႊပဵၼ် တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ၸၢင်ႊ ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉၼႆႉ ၸၢင်ႊႁႂ်ႈလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈလႆႈယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈၼႂ်းၸိူဝ်းတူဝ်ယူႇၼမ်ႉ ၶဝ်ၼႆၵေႃႈ - ၼင်ႇပႃၸူႈ၊ ပႃၶီးလၢႆးၶဝ်လႂ်၊ ပႃယဵၼ်ႇ၊ ပႃၶႅဝ်ႉ၊ ၵုင်ႈငႅဝ်းဢွၼ်ႇၶဝ်လႂ်၊ ႁွၺ်ၵၢပ်ႇငႄးၶဝ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ် ၸၢင်ႊႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယဝ်ႉၼႆ မေႃယႃလူင်ၶဝ်မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ဢွၼ်ၵၼ်ႁပ်ႉႁူႉဢဝ်ဝႆႉၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၵႃႊပဵၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ် ၸၢင်ႊႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႊႁႂ်ႈပဵၼ်လႆႈ လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈယူႇယဝ်ႉၼႆ တၵ်းတေလႆႈႁပ်ႉႁၼ်ဢဝ်ဝႆႉဝႃႈၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၼိူဝ်ႉတူဝ်ယူႇလိၼ်၊ ယူႇႁူးပိုင်ႈလိၼ်၊ ၵူင်လိၼ်၊ တႂ်ႈလိၼ်ၶဝ်တင်းသဵင်ႈၼႆႉလႄႈ ၸိူဝ်းပဵၼ်ၶႆႇပဵၼ်ႁူဝ် ဢၼ်ဢွၵ်ႇတႂ်ႈလိၼ်ၼႂ်းလိၼ်ၶဝ်ၼႆၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်ႁပ်ႉႁၼ်ဝႆႉဝႃႈပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ဢၼ်ၸၢင်ႊႁႂ်ႈဢဵၼ်ၶိုၼ်ႈ(လႆႈ)ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၶဝ်ၸၢင်ႊႁႂ်ႈဢဵၼ်ၶိုၼ်ႈၶဵင်ႈသေၵွၺ်းဢမ်ႇၵႃး ပေႃးဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇမႃးသမ်ႉ လိူတ်ႈၵေႃႈ ၸၢင်ႊႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈလႆႈယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်လၢႆးၽၢႆႇဝၼ်းတူၵ်းၶဝ်ဝႃႈတႄႉ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ် ဢၼ်ၸၢင်ႊႁႂ်ႈၽႅဝ်ထိုင်လႆႈထၢၼ်ႈၽၢႆႇၼိူဝ် Bp 140/ 90 mmHg.(ႁႅင်းဝိပ်ႇၾၢင်ႈလိူတ်ႈၽႅဝ်ထိုင် 140/90 လႆႈၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

တႃႇႁႂ်ႈၵၢင်းယၢၼ်လႆႈ တေႃႇၽေးတၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈၸမ်း-

ယွၼ်ႇယွမ်းပႅတ်ႈတၢင်းမႆႈ ၶီၼႅင်တီႈၸႂ်သေလႄႈ ။
ငိူင်ႉဝႄႈပႅတ်ႈ လွင်ႈၵိၼ်-လုတ်ႇလႅၼ်းယႃႈသေလႄႈ။
ယွမ်းၵိၼ် လွင်ႈသႂ်ၵိူဝ်ၸဵမ်းႁႅင်းသေ ၵိၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ။
တၢင်းၵိၼ်လွင်ႈသႂ်ႇ ၵိူဝ်ၸဵမ်းႁႅင်းသေ ၵိၼ်ၼၼ်ႉလႄႈ။
ႁဵတ်းလွင်ႈၽိုၵ်းသၼ်း၊ လႅၼ်ႇလဵၼ်ႈတူင်ႉၼိုင်တူၼ်တူဝ်ၶိင်းသေမဵဝ်းမဵဝ်း ဢမ်ႇၼၼ် ႁဵတ်းလွင်ႈ ပႆတၢင်းပၼ်ၵူႊဝၼ်းဝၼ်းသေလႄႈ။
တၢင်းလဵၼ်ႈႁႅင်းဢၼ်ႁၢဝ်ႈဢၼ်ၸႂ်ႉႁႅင်းၼႃႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ယႃႇပေႁဵတ်းသေၵမ်း။
ႁႂ်ႈမေႃဝႆႉၾၢင်ႉႁူႉယူႇတႃႇသေ လွင်ႈယႃႇႁႂ်ႈတွင်ႉ (ၶီႈ)လႆႈၵၼ်ႈၵႅၼ်ႇသေၵမ်း။ လွင်ႈၸႂ်ၸပ်းပႅၼ်းသေ ၵုမ်ႇပဵၼ်ၵိၼ် ယႃႈလူင်းတွင်ႉယူႇၵေႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈႁဵတ်းသေၵမ်း။ မူၼ်ႉမႄးပၼ်ႁႂ်ႈတွင်ႉလႆႈၵႂႃႇၽဵၼ်ႈဝႆႉၸွမ်းၼင်ႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် ၵွၺ်းတႃႉ။ ႁဵတ်းပၼ် လွင်ႈၵိၼ်ၽၵ်းယိူဝ်ႈၼၢင်းၶဵဝ် ႁၢမ်ႉၼမ်ၼမ်တႃႉ။ ၸူဝ်ႊၼႃႈပႆႇၼွၼ်းၵိၼ်ပၼ်ၼမ်ႉလီလီ သေၵေႃႈ ၸၢင်ႊႁႂ်ႈတွင်ႉၵႂႃႇၽဵၼ်ႈလီလႆႈယူႇယဝ်ႉ။
ယႃႇပေႁဵတ်းလွင်ႈၼွၼ်းလပ်းပႅတ်ႈဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်မီးထၢတ်ႈၵတ်းၼမ်ၼၼ်ႉၼႃႈ။ ပေႃးတေၼွၼ်းၵေႃႈ ယႃႇပေ လိုမ်းတႃႇၼုင်ႈဝႆႉသိူဝ်ႈၶူဝ်း ႁႂ်ႈၸၢင်ႊဢုၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၼၼ် ႁူမ်ႇပႃးၽႃႈမႆႊ၊ ၽႃႈႁူမ်ႇၶဝ်သေၵမ်း။
ပေႃးမေႃငိူင်ႉဝႄႈလႆႈ လွင်ႈၵိၼ်ဢွၵ်ႉၼမ်ႉလဝ်ႈ၊ ၼမ်ႉလဝ်ႈပူၵ်ႇၸိူဝ်းၼႆႉလႆႈၼႆ ၶႅၼ်းပဵၼ်ဢၼ်လီထီႈသုတ်းယဝ်ႉ ဢိူဝ်ႈ။
ၶတ်းၸႂ်ႁႂ်ႈငိူင်ႉဝႄႈလႆႈ ဢၼ်တေႃႇတင်းဢၢႆႊၵႂၼ်းလႅၼ်းယႃႈၶဝ်လႂ်၊ ဢၢႆႊယႃႈၸုၼ်းယုင်းၶဝ်လႂ်၊ ဢၢႆႊၼမ်ႉမၼ်း ၸၢၵ်ႈ၊ ၼမ်ႉမၼ်းယိူဝ်ႇ ဢၼ်ၸိူဝ်းၸၢင်ႊမႆႈသေပၼ်ဢွၵ်ႇပဵၼ် မႃးဢၢႆႊၵႂၼ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉလႂ်သေတႃႉ။
ငိူင်ႉဝႄႈ တေႃႇတၢင်းၵိၼ်တၢင်းယႅမ်ႉ ဢၼ်ၸိူဝ်းၸႂ်ႉတိုဝ်းပႃးၶူဝ်းၶိူင်ႈ(ၶူဝ်း) ပိုတ်ႇထၢတ်ႈၶဝ်၊ ယႃႈယွမ်ႉသီၶဝ်၊ ၽွင်မိူတ်ႇၽၵ်းၶဝ်လႄႈ ၽွင်ဝၢၼ်ၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉလႄႈ။
ပေႃးၸၢင်ႊယူႇလႆႈၸိူဝ်းဢွင်ႈတီႈဢၼ်ၸၢင်ႊလႆႈလႆႈလူမ်းလီလူမ်းသႅၼ်ႈသႂ်ၶဝ် လႄႈ တီႈလႆႈသၢႆ လႅင်းႁိူဝ်ႈလႅတ်ႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ်ၶဝ်လီ ပေႃးၼႆတႄႉ ပဵၼ်ဢၼ်လီသေ ပိူၼ်ႈထီႈသုတ်းယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။

ၵိူဝ် လႄႈ ထၢတ်ႈၸဵမ်းၵိူဝ်ၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ၶူဝ်းၶိူင်ႈတၢင်းလူဝ်ႇၽႂ်ႇတႃႇတူၼ်တူဝ် ၵူၼ်းႁဝ်းလႄႈ ပေႃးတေငိူင်ႉ ဝႄႈတေႃႇမၼ်းပူၼ်ႉၼႃႇၼႆ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵိၼ်မၼ်းပူၼ်ႉၼႃႇၼႆ- ၼႆၵေႃႈ သမ်ႉပဵၼ်ဢၼ် ဢမ်ႇလီဝႆႉတင်းသွင်ပိူင်လၢႆး ၼင်ႇၵဝ်ႇယဝ်ႉ။ မၢင်ႊၸိူဝ်းဢၼ်ဝႃႈၶဝ်ဝႄႈၵိူဝ်ၸဵမ်းၼႆၼၼ်ႉ သမ်ႉၸႂ်ႉတိုဝ်းၽွင်မိူတ်ႇၽၵ်းသေယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ် ႁဵတ်းႁႂ်ႈသၢႆဝၢၼ် ၼမ်ႉလႅမ်ႉၽၵ်းတိူဝ်းလီသေ ႁုင်မိုဝ်ႉၵၼ်ဢိူဝ်ႈ။

ၽွင်မိူတ်ႇၽၵ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ ၵွပ်ႈဝႃႈ ႁႂ်ႈသၢႆဝၢၼ်တၢင်းလႅမ်ႉဝၢၼ်ထုၵ်ႇလိၼ်ႉလီလႄႈ ငဝ်ႈငႃႇတိုၼ်းပဵၼ်ၶဝ်ၼႆႉ သမ်ႉပဵၼ်ၵိူဝ်ၵွၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇလႄႈ ၼႆၼၼ်ႉ တင်းဢမ်ႇတၼ်းၾၢင်ႉႁူႉမႅၼ်ႈၵၼ်သႄႈ။ ၵူႊဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ၸႂ်ႉ တိုဝ်းၽွင်မိူတ်ႇၽၵ်းလႄႈ ၽူၵ်းသႂ်ႇၽွင်ဝၢၼ်(ဢၼ်မၢင်ႊၸိူဝ်းႁွင်ႉၵၼ်ဝႃႈ ၼမ်ႉပႃၽွင်)ၼၼ်ႉၼႆ တၢင်းပဵၼ်လူင် ဢၼ်ဝႃႈလိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ(တူၺ်းတူဝ်းပႆႇတၼ်းဢွၵ်ႇဝႃႇ) ၼၼ်ႉ ႁူႉသူႇၽႅဝ်ထိုင်မႃးယူႇယဝ်ႉၼႆ ၶႂ်ႈႁႂ်ႈဢွၼ်ၵၼ်တၼ်း ဝႆႉၾၢင်ႉႁူႉတေႃႇဝႆႉယူႇဢိူဝ်ႈ။

ၵူႊၸဝ်ႈၵူႊတူၼ်၊ ၵႃႊပဵၼ်ၵေႃႉၵူၼ်းဢၼ်ၶႂ်ႈၵၢင်းၵႆတင်း ၽေးၶဵၼ်တၢင်းပဵၼ်လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈ(လိူတ်ႈၾၢင်ႈ)လူင်ၼႆႉၼင်ႇဢၼ်ဢွၼ်ၵၼ်ငိူင်ႉဝႄႈတေႃႇ လွင်ႈၵိၼ်ထၢတ်ႈဢၼ်ၸဵမ်း ဢၼ်ပဵၼ်ၵိူဝ်ၸဵမ်းယူႇၼၼ်ႉ ၊ ဢၼ်ပဵၼ်ၼင်ႇၽွင်ဝၢၼ်( ၼမ်ႉပႃၽွင်)၊ ၽွင်မိူတ်ႇၽၵ်းၶဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆၵေႃႈ လီလႆႈဝႄႈၵၼ်ယူႇဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးဝႃႈ ၼႂ်းၵႃႊၶၢဝ်းတၢင်း ယေႈဝၼ်းၵူၺ်းၵိၼ်ၶဝ်ႈၵႂႃႇ တႃႇယေႈၸေႃႉဢွၼ်ႇၵွၺ်းသေတႃႉၵေႃႈ ဢၼ်လႆႈၽႅဝ်ၵႂႃႇၼႂ်းတူၼ်တူဝ်ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ သင်ပီႊယၢဝ်းၶၢဝ်းဝၼ်းမၼ်းႁိုင်မႃး တၢင်းၼမ်ႁူဝ်ၼပ်ႉ( တုမ်ႊတင်ႈ) ၽွင်မိူတ်ႇ၊ ၽွင်ဝၢၼ် ၸိူဝ်းၵႃႇႁွမ်းမီးယူႇ တၢင်းၼႂ်းတူဝ်ႁဝ်းၼၼ်ႉ တေပဵၼ်ၼမ်ၵႃႊႁိုဝ်ၼႆ ပွင်ႇၸႂ်ၼပ်ႉႁူႉတူၺ်းလႆႈၼႆၵေႃႈ၊ လွင်ႈဢၼ်ထုၵ်ႇငိူင်ႉဝႄႈ တႃႇတၢင်းပဵၼ် လိူတ်ႈၶိုၼ်ႈၼႆႉ ပေႃးၶႆႈၸႂ်ႁၼ်မႅၼ်ႈလႆႈယူႇယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။

သၢႆတူဝ်ၸႂ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းႁူႉၺၢၼ်ႇပႂ်ႉပႃးဝႆႉဢိူဝ်ႈၼႆ ယႃႇပေလိုမ်းၵၼ်သေၵမ်း။ တၢင်းၾၢင်ႉႁူႉၼႆႉ ပဵၼ်ၽွင်းတၢင်လူင်ဢၼ်သူင်ႇၶၢဝ်ႇပၼ်ၶေႃႈၵႂၢမ်းသၢႆလပ်ႉဝႆႉဢိူဝ်ႈၼႆၵေႃႈ ပေႃးၵိုၵ်းၵပ်းႁူႉပႃးၸွမ်းလႆႈယူႇၼႆ၊ တၢင်းယူႇလီၶႅင်လႅင်းၼႆႉ တေၸၢင်ႊပဵၼ် လွင်ႈလီဢၼ်ၸၢင်ႊၵိုၵ်းၵပ်းတူဝ်ႁဝ်းၶဝ်ၵူႊၵေႃႉ လႆႈယူႇၼႆ-

လွင်ႈပၢႆးယူႇလီၶႅင်လႅင်းၼႆႉ ႁႂ်ႈမီးလႆႈၼင်ႇၵၼ်ၵူႊၵေႃႉၵေႃႉ သေၵမ်းဢေႃႈ။

လုင်းၸၢႆးၾႃႈ( ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ႊတႅမ်ႈဝႆႉ)

(႑႖:႓႐,)( ႗.႑႒.႒႐႒႑,(သုၵ်း) တႉလႉၽ- လႉတႉလ

← လိုၼ်း · လမ်းၼႂ်း