လၢႆးၼပ်ႉပီႊမႂ်ႇတႆး

လၢႆးၼပ်ႉပီႊမႂ်ႇတႆး

ပီႊမႂ်ႇတႆးၼႆႉ မီးမႃးၸဵမ်ႁိုင်ယဝ်ႉလႄႈ ပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁူႉၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၵမ်းၼႆႉ သမ်ႉ လူဝ်ႇႁူႉလွင်ႈဝႃႈ ပီႊမႂ်ႇတႆးတေမႂ်ႇဝၼ်းလႂ်၊ ယၢမ်းလႂ် ဢမ်ႇၼၼ် သၢင်းၵျၢၼ်ႇတႆး ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ လၵ်းၼီႈ ၶွပ်ႈၶူပ်ႇပီႊတႆးၼၼ်ႉ တေတဵမ်တေသုတ်းဝၼ်းလႂ်ယၢမ်းလႂ်သေ ၶဝ်ႈႁွတ်ႈပီႊမႂ်ႇဝၼ်းလႂ်၊ ယၢမ်းလႂ်ၼႆယဝ်ႉ။ လၢႆးၼပ်ႉ ပီႊမႂ်ႇတႆးၼႆႉ မီးဝႆႉ 2 လၢႆး မိူၼ်ၼင်ႇတီႈတႂ်ႈၼႆႉယူႇယဝ်ႉ။

လၢႆးၼပ်ႉ လၢႆးထီႈၼိူင်ႈ

လၢႆးၼိူင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆး ဢဝ်ၸွမ်းၵႂၢမ်းၵူၼ်းႁွင်ႉ(ဝေႃးႁႃႇရႃႉမႃႇသႃႉ) သေ ပဵၼ်လၢႆးၸူးငၢႆႈ၊ လၢႆးၼႆႉ ဢမ်ႇတႅတ်ႈၼႅတ်ႈ။ ၵွပ်ႈသင်ၼႆ ၶူပ်ႇပီႊၼႆႉ မီးသိပ်းသွင်လိူၼ်၊ ၼိူင်ႈလိူၼ် သၢမ်သိပ်းဝၼ်း၊ ၶူပ်ႇပီႊသိပ်း သွင်လိူၼ်ၼႆႉ မီးသၢမ်ပၢၵ်ႇႁူၵ်းသိပ်းဝၼ်းၵွၺ်းယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႊ ၸွမ်းလူၺ်ႈၾိင်ႈၾႃႉ လူၵ်ႈၵူၼ်းၶူင်းၵၢင် ႁဝ်းၸမ်း ပိုင်ႈတီႈလုၵ်ႈၵမ်ႇၾႃႇတင်းလုၵ်ႈလႅင်ႊဝၼ်း ဢၼ်ပဵၼ်လႅတ်ႇတင်းလႅင်ႊလၢဝ် ၼၢၵ်ႈၶၢတ်ႈသေ ယဝ်ႉ ပေႃးၼပ်ႉဢဝ်တႅတ်ႈတႅတ်ႈၼႆၸိုင် ၶူပ်ႇပီႊတဵမ်တဵမ်ၼႆႉ မီး (365) ဝၼ်း ပၢႆ (6) ၸူဝ်ႊမူင်း (12) မဵတ်ႉ ပၢႆ(46႖.56) သိၵ်ႈ ယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်လၢႆးတႆးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼႆ ၼိူင်ႈလိူၼ်မီး 30 ဝၼ်းတဵမ်လႄႈ ၶူပ်ႇပီႊၼႆႉ ယွမ်းဝႆႉတႃႇ ႁႃႈဝၼ်းပၢႆၽိၵ်ႇ လိူဝ်လိူဝ် ယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်ၸွမ်း လိူၼ်ဝၼ်းၽိင်ႈႁူးရႃး ဢၼ်ပုင်ႇၼႃးၶဝ် ၼပ်ႉဝႆႉၼႆ မီးလိူၼ်ၵူပ်ႉ၊ လိူၼ်ၵိၵ်ႈသေ လိူၼ်ၵူပ်ႉၼႆႉ မီး (30) ဝၼ်း၊ လိူၼ်ၵိၵ်ႈၼႆႉ မီး (29)ဝၼ်း ၵွၺ်း။ လၢႆးၼႆႉသမ်ႉ ၶူပ်ႇပီႊမီး 354 ဝၼ်းၵွၺ်းလႄႈ ၶူပ်ႇပီႊၼႆႉ ယွမ်းဝႆႉ (11) ဝၼ်းပၢႆပၢႆ။ ၵွပ်ႈၼၼ်လႄႈ ၼႂ်းၽိင်ႈမၢၼ်ႊ ဢၼ်ၸႂ်ႉတိုဝ်းယူႇမိူဝ်ႈလဵဝ်ၼႆႉ ၸင်ႇလႆႈ မီးမႃး ပီႊဢွၼ်ႇ ပီႊသွၼ်ႉ၊ မၢင်ႊပီႊလႆႈလိူဝ်ပၼ် လိူၼ်ပႅတ်ႇ တႃႇလိူၼ်ၼိူင်ႈ သေ မီးမႃး လိူ ၼ်ပႅတ်ႇ သွင်လိူၼ်၊ ႁႂ်ႈႁွင်ႉဝႃႈ ပထမႃႉ ဝႃႇသူဝ်ႇ၊ တူႉတီႉယႃႉဝႃႇသူဝ်ႇ ဝႃႇထၢပ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ လၢႆးၼႆႉ တႆးႁဝ်းမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇႁွင်ႉဝႃႈ လိူၼ်သွၼ်ႉ ၼႆ ယဝ်ႉ။ ပေႃးဢဝ်လၢႆး ၼႆႉဝႃႈၸိုင် ပီႊမႂ်ႇတႆးၼႆႉ လူဝ်ႇမႂ်ႇၼႂ်းလိူၼ်ပႅတ်ႇသေ ပီႊမႂ်ႇတႆး တေပဵၼ် ၶၢဝ်းၾူၼ် ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆလႄႈ လၢႆးၼႆႉ ဢမ်ႇထုၵ်ႇလႄႈ ဢမ်ႇလီလႆႈ ၸွမ်းယဝ်ႉ။

လၢႆးၼပ်ႉလၢႆးထီႈသွင်    

လၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးဢၼ်မၵ်းမၢႆဝၼ်းပီႊမႂ်ႇ ၸွမ်းၶွပ်ႈဝူင်ႈလၵ်းၼီႈ ဢမ်ႇၼၼ် ပဵၼ်လၢႆးဢၼ်ဢဝ် ပီႊဢၼ်မႂ်ႇၸွမ်းလႅင်ႊလၢဝ်ၼၢၵ်ႈၶၢတ်ႈဝႃႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢႆးၼႆႉတႅတ်ႈၼႅတ်ႈသေဢမ်ႇၵႃး ဢမ်ႇပေႃးမီး တၢင်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလၢႆးလႅင်ႊလၢဝ်ဝႃႈ ၼိူဝ်ၵၢင်ႁၢဝ် မီးဝႆႉလၢဝ်ဢၼ်လႆႈၸိုဝ်ႈဝႆႉ ႁူၺ်ႇ မၼ်းၵဝ်ႈႁဵင်။ ၼႂ်းၵဝ်ႈႁဵင်ၼႆႉ လိူၼ်သမ်ႉ လုၵ်ႉတီႈၸဵင်ႇၼႃႈ တၢင်းတူၵ်းၽႅၼ်ႇၼႃႈၵၢင်ႁၢဝ်တွင်ႉၾႃႉသေ ၶၢႆႉ ပႆၵႂႃႇႁွင်ႉ ဝႃႈၸူး တေႃႇၼႃႈ မိူင်းတၢင်း ဢွၵ်ႇၸွမ်း သၢႆတၢင်းမၼ်းယူႇ ၽဵၼ်ႈ ၽဵၼ်ႈ။ ပေႃး ႁိုင်လႆႈ (28) ဝၼ်း ပၢႆ (12) မူင်းလိူဝ်(44) မဵတ်ႉ (9) သိၵ်ႈၼႆ ပၼ်ႇႁွပ်ႈလုမ်ႈ ၾႃႉၼိူင်ႈႁွပ်ႈ ယဝ်ႉ။

လုၵ်ႈလိူၼ်ၼႆႉ မၼ်းၵွၺ်းလတ်းၵၢႆႇမူႇလၢဝ် ၸိူဝ်းဢၼ်တူၵ်းသၢႆၵၢင်ၽႅၼ်ႇၼႃႈၵၢင်ႁၢဝ်(တွင်ႉၾႃႉ) မိူင်း ၵမ်ႇၾႃႇႁဝ်းသေ ၵႂႃႇယူႇတႃႇသေႇသေဢမ်ႇၵႃး ဢမ်ႇႁွၼ်ႇမိတ်းဢွၵ်ႇ သၢႆတၢင်းမၼ်းသေပွၵ်ႈ။ လၢဝ်ၶဝ်ၸမ်း မီး ၼမ်လိူဝ် သေ ၶပ်ႉထႅဝ်ပၼ်ႇႁွပ်ႈမိူင်းၵူၼ်းဝႆႉယူႇယဝ်ႉ။ လႅင်ႊလၢဝ် ၸိူဝ်းဢၼ် မီးၼိူဝ်သဵၼ်ႈ တၢင်း လၢဝ် လႄႈ လႅတ်ႇၼၼ်ႉ ၵူၼ်းႁဝ်းၸင်ႇတွင်းမၢႆ ၸိုဝ်ႈၶဝ်သေ တွင်းမၢႆဝႆႉပၼ် ၼင်ႇႁဝ်း ပၵ်းလၵ်းမၢႆသေ တွင်းဢဝ် တၢင်းၵႆ ၸမ် သဵၼ်ႈတၢင်း ၵူၼ်းႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လၢဝ်ၼႆႉ မီးပိူင်ၸႅၵ်ႇၽႄဝႆႉ ႁႂ်ႈပဵၼ်လႅင်ႊလၢဝ် (27) ၸုမ်းယဝ်ႉ။ လႅင်ႊ လၢဝ်ၸိူဝ်းၼႆႉ မႃးပဵၼ် ပိူင်လူင် တႃႇလၵ်းမၢႆ ၽိင်ႈထုင်းပီႊမႂ်ႇ ၶိူဝ်းၽႂ်မၼ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။  

ႁႂ်ႈပေႃးတွင်းမၢႆဝႆႉငၢႆႈၼၼ်ႉ လုၵ်ႈလႅတ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ ဝၼ်း လႄႈ လုၵ်ႈလၢဝ်ၶဝ်ၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႊၼိူင်ႈ ဝၼ်း ၼၼ်ႉ လၢဝ်ၼႆႉ ၽႂ်းသေလႅတ်ႈ (4) မဵတ်ႉ၊ ၵွပ်ႈဝႃႈ လၢဝ်ၶဝ်ၼႆႉ ၵႂႃႇပႆၽႂ်းလိူဝ်လႅတ်ႇၼိူင်ႈဝၼ်း (4) မဵတ်ႉလႄႈ ပွင်ႇ ဝႃႈ ၼိူင်ႈဝၼ်းၼၼ်ႉ လၢဝ်ဢွၵ်ႇၸဝ်ႉ (4) မဵတ်ႉယဝ်ႉ။ ပေႃးႁိုင်ၼိူင်ႈလိူၼ် ၸဝ်ႉ(႒) ၸူဝ်ႊမူင်း၊ ၶူပ်ႇပီႊမႃးၸဝ်ႉ သေ (24) ၸူဝ်ႊမူင်းယဝ်ႉ။ (24) ၸူဝ်ႊမူင်းၼႆႉသမ်ႉ ပဵၼ်တူင်ႇပၼ်ႇၶိုၼ်းဝၼ်းၼိူင်ႈႁွပ်ႈ ၵမ်ႇၾႃႇလႄႈလႅတ်ႇ သေ၊ လၢဝ်ၸင်ႇ ၶိုၼ်းမႃးပဵင်းၵၼ်တီႈပီႊၵၢႆ- တီႈၼိူင်ႈႁွပ်ႈၵမ်ႇၾႃႇၼၼ်ႉၼင်ႇၵဝ်ႇ လႄႈ ပိူင်ပဵၼ်ၼင်ႇၼႆၼႆႉ လႆႈၶွပ်ႈၶူပ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် သၢင်းၵျၢၼ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ပီႊမႂ်ႇ၊ ဢမ်ႇၼၼ် လၵ်းၼီႈ လၵ်းမၢႆပီႊ ၼႆယဝ်ႉ။

ပွင်ႇဝႃႈပီႊၶိုၼ်းတႄႇမႂ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းလႅင်ႊလၢဝ် (27) လုၵ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်လၢဝ်ၸၢင်ႉၼွၺ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လၢဝ်တႆး၊ လၢဝ်ပီႊမႂ်ႇတႆး၊ လၢဝ်လၵ်းၼီႈတႆး တင်းလုၵ်ႈလႅတ်ႇ လႄႈ ၵမ်ႇၾႃႇ မၵ်းမၢႆၽဵင်ႇပဵင်း သိုဝ်ႈတေႃႇ ၵၼ် ပဵၼ်သၢႆလဵဝ်ၵၼ်ယဝ်ႉၼႆ ပဵၼ်ၶၢဝ်းပၵ်းလၵ်းၼီႈ ပီႊမႂ်ႇတႆးယဝ်ႉ။