လိၵ်ႈပိုတ်ႇပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ မၢႆသီႇ/လွင်ႈႁိပ်ႇႁွမ်ႈၸႂ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢေႇယွမ်း

ထုၵ်ႇလႆႈမေႃပူၵ်းပွင် ႁႂ်ႈလွင်ႈႁိပ်ႇႁွမ်ႈၸႂ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢေႇယွမ်းယူႇ။တီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၸူဝ်ႊပၢၼ်ယူႇႁူင်းႁဵၼ်း တႄႇဢဝ်ၸၼ်ႉထၢၼ်ႈ ယူႇႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉဢွၼ်သေယဝ်ႉ လွင်ႈသိုင်ႇႁိမ်းႁွမ်းၶဝ် မီးတၢင်းလႅၵ်ႈလၢႆႊလႄႈ လႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတေႃႇလွင်ႈတၢင်း တုၵ်းယွၼ်းမႃးသေယဝ်ႉ ပေႃးဝႃႈ ပဵၼ်မိူဝ်ႈၶဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႊႁဵတ်းၸွမ်းလႆႈႁႂ်ႈသၢင်ႇထုင်ႇၽဵင်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းၼႆ ၶဝ်လႆႈၶုၺ်ႉႁၼ်တေႃႇလွင်ႈပဵၼ်ၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈ( ၸႂ်သုၵ်ႉယုင်ႈ၊ ၸႂ်ဢမ်ႇသိူဝ်း၊ ဢမ်ႇၶႂ်ႈယူႇ ၊ ၸႂ်တမ်ႇၼွၺ်ႉ) ၸိူဝ်းၼႆႉမႃးယဝ်ႉၼႆ လႆႈႁၼ်ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။

ၼႂ်းၸူဝ်ႊပၢၼ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်ၸိူဝ်း ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် လွင်ႈၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈသႂ်ႇၶဝ်ၸမ်း- ပိူင်လူင်မၼ်းသေပိူၼ်ႈတႄႉ ပဵၼ်ၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ(တၢင်းႁူႉမေႃ)၊ ဢူႈမႄႈ၊ မေႃသွၼ်၊ တႆးၵေႃႉတႆးသေႈ တႄႇၵႂႃႇ ဢၼ်ၸိူဝ်းပဵၼ်တီႈ ၾၢႆႇလႆႈတိတ်းတေႃႇသိူၵ်ႈသမ်ႇ ၶဝ်ႈဢွၵ်ႇၸူးၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ ပဵၼ်ပိူင်လိူင်ႈယႂ်ႇဝႆႉယဝ်ႉ။ ၸဝ်ႈ ၵႂၢၼ်းၶူးလူင်ၾၢႆႇပၢႆးလႅင်ႊၸႂ် ၵေႃႉၼိူင်ႈတႄႉဝႃႈ - လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ ပေႃးဝႃႈလႆႈၵႂႃႇတႄႇၶိုၼ်ႈ ႁူင်းႁဵၼ်းယဝ်ႉၼႆ သိုင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉႁိမ်းႁွမ်းၶဝ် ဢၼ်ပဵၼ်တီႈႁိူၼ်းတင်း တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉ ဢမ်ႇမိူၼ်ဢၼ်ၵႂႃႇယဝ်ႉ။ မီးတၢင်းပႅၵ်ႇပိူင်ႈ ၵၼ်ၵႂႃႇၼႆ မၼ်းလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းတေႃႇၼႃႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ၸိူဝ်းလႅၵ်ႈလၢႆႊၵႂႃႇၼင်ႇၼႆၼႆႉ ပေႃးဝႃႈၸၢင်ႊမေႃယူႇၵႂႃႇ ႁႂ်ႈသၢင်ႇ တေႃႇၵိုင်ႇလႅပ်ႈၼႆတႄႉ လွင်ႈပဵၼ်ၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇပဵၼ်၊ ဢမ်ႇမီးသႄႈ။ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇၸၢင်ႊမေႃယူႇ ၸွမ်းလႆႈၼႆ တႄႉ လွင်ႈတၢင်းဢၼ်လႅၵ်ႈလၢႆႊ သိုင်ႇႁိမ်းႁွမ်းၼႆႉ ၸၢင်ႊႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈယူႇယဝ်ႉ” ၼႆ သပ်းလႅင်း ပၼ် ၼင်ႇၼႆ။

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ လႆႈၶၢႆႉႁူင်းႁဵၼ်းသေ သမ်ႉလႆႈၵႂႃႇၶိုၼ်ႈထႅင်ႈတီႈႁူင်းႁဵၼ်းတၢင်ႇဢၼ် ဢၼ်ၸၼ်ႉ ထၢၼ်ႈသုင်လိူဝ်သေ ဢၼ်မၼ်းမီးၼၼ်ႉပေႃးၼႆ ၊ ၼင်ႇဢၼ်လွင်ႈတုၵ်းယွၼ်း ၵပ်းၵၢႆႇၾၢႆႇပၢႆးႁူႉမေႃပၺ်ႇၺႃႇ တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၼၼ်ႉမီးၼၼ်ႉ ပေႃးဝႃႈဢမ်ႇၸွမ်းၶိုတ်းလႆႈၼႆၵေႃႈ တီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးလွင်ႈၸႂ် ႁိပ်ႇ ႁွမ်ႈလႆႈယူႇယဝ်ႉ။ တီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ လမ်ႉလီၺၢၼ်ႇၽၢႆမၼ်း တိုၼ်းပဵၼ် မၼ်း သမ်ႉဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈလႄႈ ဢူႈမႄႈ ၶဝ်သမ်ႉ ဢိုၼ်ႇဢီးႁႂ်ႈပဵၼ် ႁႂ်ႈႁဵတ်းယူႇ၊ ႁႂ်ႈလၢတ်ႈယူႇတိၵ်းတိၵ်းပေႃးၼႆၵေႃႈ ၊ မဵဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႊႁႂ်ႈပဵၼ်မႃး လွင်ႈၸႂ် ႁိပ်ႇႁိမ်ႈၸိူဝ်းၼႆယဝ်ႉ။

ပိူင်သၢင်ႇလၢႆးသၢင်ႈ ဢၼ်ဢူႈမႄႈၶဝ် သိူၵ်ႈသမ်ႇတိတ်းတေႃႇၸူး တေႃႇၼိူဝ်လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼၼ်ႉၼႆၵေႃႈ မၼ်း လမ်ႇလွင်ႈပဵၼ်လိူင်ႈယႂ်ႇတေႉတေႉယဝ်ႉ။ ပေႃးဝႃႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇတင်းဢူႈမႄႈၶဝ် ဢမ်ႇမီးလွင်ႈပွင်ႇၸႂ်တေႃႇၵၼ်ၼႆ ၵႆႉ ၸၢင်ႊလႆႈႁၼ်ပဵၼ် သူပ်းၼမ်ၵႂၢမ်းၶိူဝ်းသေ လႆႈပွင်ႉသႂ်ႇတေႃႇၵၼ်ယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈလႆႈၶုၺ်ႉႁၼ်တေႃႇ လွင်ႈ ပဵၼ်ၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈယူႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ဝႆႉ လွင်ႈႁႂ်ႈတိပ်ႇၵႅပ်ႈ ၼမ်လၢႆတေႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉၵေႃႈ ဢမ်ႇလီသႄႈ။ ပေႃးဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၼႆႉ ပဵၼ်မႃး ၼွၵ်ႈသေတီႈႁိူၼ်းႁေ ၶႂ်ႈပဵၼ်တီႈလႂ်ၵေႃႈ တေၵႂႃႇဢိူဝ်ႈၼႆတႄႉ ၼႆႉၵႅၼ်ႇပဵၼ် ဢၼ်လီၵူဝ်သေ ပိူၼ်ႈယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးၽႅဝ်ၵႂႃႇတီႈႁူင်းသဝ်းသေယဝ်ႉ၊ သမ်ႉၵႂႃႇႁူပ်ႉၺႃးတင်းမေႃသွၼ် ဢၼ်မေႃၵႂၢၼ်းပႂ်း မၼ်းၼၼ်ႉ ၼႆ တေၶႅၼ်းလႆႈယူႇ။ ပေႃးဢမ်ႇၼၼ်တႄႉ တေၶႂ်ႈၽႅဝ်တီႈလႂ်ၵေႃႈ ၸၢင်ႊၽႅဝ်ၵႂႃႇလႆႈလႄႈ ၊ ပေႃးၽႅဝ်ၵႂႃႇ ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼၼ်ႉ ပေႃးၼႆ တေႁၢႆႉလိူဝ်ၵႂႃႇၵွၺ်းယဝ်ႉလေႃႇ။ မေႃလူင်တႄႉ လၢတ်ႈၼေပၼ်ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။

လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢၼ်လႆႈမီးမႃး လွင်ႈႁိပ်ႇႁွမ်ႈၾၢႆႇၸႂ်ၼမ်ၼၼ်ႉၼႆ ၶဝ်တင်းသိုင်ႇႁိမ်းႁွမ်းၶဝ်ၼႆႉ ၾၢႆႇသိုပ်ႇမိုတ်ႈ တိတ်းတေႃႇ တိုၼ်းပဵၼ်ဢၼ်ဢမ်ႇသၢင်ႇထုၵ်ႇလီသင်မႃး သေယဝ်ႉ ၸၢင်ႊမီးမႃး လွင်ႈဢၼ်တုမ်ႉၶိုၼ်ၶိုၼ်း တင်း လၢႆးဢၼ်ဢမ်ႇၶႂ်ႈလႆႈၶႂ်ႈပဵၼ်ၼၼ်ႉၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁဵတ်းတၢင်းႁၢဝ်ႈႁၢႆႉသႂ်ႇလႂ်၊ ဢဝ်တၢႆပႅတ်ႈလႂ် ၸိူဝ်းမဵဝ်းၼႆႉၵေႃႈ ၸၢင်ႊႁဵတ်းၸၢင်ႊပဵၼ်မႃးလႆႈၵွၼ်ႇယဝ်ႉ။ လမ်ႉလီတၢင်းၵတ်ႉ ဢၼ်ၸၢင်ႊႁဵတ်းၸၢင်ႊသၢင်ႈၶဝ်ၼႆၵေႃႈ ၸၢင်ႊႁဵတ်း ႁႂ်ႈတူၵ်းလူင်းမႃးပႅတ်ႈၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တူဝ်ယၢင်ႇမၼ်း- မိူၼ်ၼင်ႇလုၵ်ႈႁဵၼ်းၸၼ်ႉသိပ်းၵေႃႉၼိူင်ႈၼႆႉ ပေႃးဝႃႈ တီႈမၼ်းလႆႈပဵၼ် လႆႈမီးမႃး လွင်ႈႁိပ်ႇႁွမ်ႈၸႂ်ၼမ်ၼႃႇယဝ်ႉၼႆ ႁူႉတေတိူဝ်ႉယွၼ်ႈသႂ်ႇ ၾၢႆႇလိၵ်ႈလၢႆး ႁူင်းႁဵၼ်းမၼ်း မႃးသေယဝ်ႉ လွင်ႈဢွင်ႇမၢၼ်ဢၼ်မၼ်း ၶႂ်ႈလႆႈၼၼ်ႉသမ်ႉ ဢမ်ႇလႆႈလႆႈယဝ်ႉ ၸိူဝ်းၼႆႉ လႆႈႁၼ်မီးပဵၼ်ဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ လႆႈယူႇယဝ်ႉ။

လွင်ႈႁိပ်ႇႁွမ်ႈၸႂ်(stress)ၼႆႉ သင်ဢဝ်မၼ်းလႅၵ်ႈလၢႆႊပႅတ်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်ၼင်ႇ လွင်ႈတႃႉသဵင်ႇ ၵႂႃႇသေယဝ်ႉ သမ်ႉ သႂ်ႇတၢင်းၶတ်းၸႂ် ႁၢဝ်ႈႁၢဝ်ႈႁႅင်းႁႅင်းတေႃႇၵႂႃႇပေႃးၼႆ လွင်ႈဢွင်ႇမၢင်ႇၼၼ်ႉ ႁူႉတေလႆႈမႃးယူႇယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။ သင်သမ်ႉ ဢမ်ႇၸင်ႈႁပ်ႉလႆႈတေႃႇ လွင်ႈၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈသေ သမ်ႉတူၺ်းႁၼ်တေႃႇတူဝ်ၵဝ်ႇၵႂႃႇဝႃႈ ဢမ်ႇမီးၼမ်ႉၵတ်ႉသင်ယဝ်ႉ ၵဝ်တႄႉဢမ်ႇပဵၼ်လႆႈယဝ်ႉ ၼႆတႄႉ ဢမ်ႇလီယဝ်ႉသႄႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈတၢင်းတူၺ်းႁၼ်တေႃႇ လွင်ႈၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈၼႆႉ လမ်ႇလွင်ႈဢိူဝ်ႈ။ ႁဝ်းႁၼ်ထိုင်မၼ်းၸိူဝ်ႉၼင်ႇႁိုဝ်ၼႆ မႃးဢိင်တီႈၼိူဝ်လွင်ႈၼႆႉဝႆႉ ယူႇယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ ယူႇတီႈ ၽၢႆႇဢူႈမႄႈၶဝ်သေယဝ်ႉ တၵ်းတေလႆႈဝႆႉၸႂ်ယၢဝ်း သႂ်ႇႁႅင်းၶတ်းၸႂ် ပူၵ်းပွင်ၽိုၵ်းသၢင်ႈပၼ် ၾၢႆႇလမ်ႉၵတ်ႉလွင်ႈလီ လုၵ်ႈဢွၼ်ၶဝ်၊ ၾၢႆႇၸိူဝ်းၵပ်းၵၢႆႇတင်းပၢႆးထၢတ်ႈၸႂ်လႅင်ႊၸႂ်ၶဝ်၊ ႁႂ်ႈပေႃးမီးလႆႈလွင်ႈၵႄႇထူၼ်ႈ ႁူမ်ႈပႃးမီး တၢင်းၶိုၼ်ႈ ယႂ်ႇယိုင်ႈသုင်မႃး လႂ်ၶဝ် ယူႇဢိူဝ်ႈ။

ပေႃးဝႃႈ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၼႆႉ လႆႈပဵၼ်မႃးလွင်ႈၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈလွင်ႈတုၵ်းယွၼ်းၸိူဝ်းတီႈ သိုင်ႇႁိမ်းႁွမ်း ၶဝ်၊ ယွၼ်ႉၵွပ်ႈလမ်ႉၵတ်ႉ တၢင်းပဵၼ်လႆႈၶဝ်ႇ ပႆႇၶူပ်းမႅၼ်ႈလီ ၼႆတႄႉ တေလႆႈၶိုင်သၢင်ႈပၼ် တၢင်းၵေႈလိတ်ႈတေႃႇ တင်းသွင်ဢၼ်သွင်မဵဝ်းႁႂ်ႈယူႇယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။ တေလႆႈၵိၼ်ပၼ်ယႃႈယႃ ဢၼ်တေႁဵတ်ႁႂ်ႈ လွင်ႈၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈၶဝ် ၶႅၼ်းႁၢႆၵႂႃႇ ၼၼ်ႉဢမ်ႇၸႂ်ႈသႄႈ ၼႆဝႃႈ။ ဢၼ်ပၼ်ၵိၼ်ယႃႈယႃၼၼ်ႉ မၼ်းပဵၼ်လၢႆးၵေႈလိတ်ႈ တႃႇၸူဝ်ႊၶၢဝ်း၊ တႃႇယေႈ ပွၵ်ႈၵမ်းဢွၼ်ႇၵွၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလၢႆးၵေႈလိတ်ႈပၼ်ဢၼ်တေႉ တေႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ၶဝ်။ ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈ ပဵၼ်ၸႂ်ႁိပ်ႇႁွမ်ႈ ဢၼ်လႆႈပဵၼ်ၵွပ်ႈ ပၢႆးၾၢႆႇၸႂ်ၼၼ်ႉ တၵ်းတေလႆႈဢဝ်လၢႆး ၾၢႆႇၸႂ်သေ ယႃၶိုၼ်းဢိူဝ်ႈ ၼႆယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၼႆ တီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလဵၵ်ႉၶဝ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၶဝ်ယင်းတိုၵ်ႉၵေႃႉလဵၵ်ႉၵေႃႉဢွၼ်ႇၼၼ်ႉ ထုၵ်ႇလႆႈမီးပၼ် လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်း ႁိူင်းလႅင်းၾၢႆႇတူဝ်၊ ဢိၵ်ႇၾၢႆႇပၢႆးၸႂ်တင်းသွင်လွင်ႈ ႁႂ်ႈလီငၢမ်း ၼင်ႇၵိုင်ႇတၢၼ်ႇၼၼ်ႉယူႇဢိူဝ်ႈ ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇဢၼ်လႆႈယူႇတင်းဢူႈမႄႈ ဢၼ်မေႃသင်ႇသွၼ်ဢွၼ်ၼေ တင်းလၢႆးပၵ်းပိူင်ၶႅမ်ႉလႅပ်ႈၼၼ်ႉ လွင်ႈၸႂ် ႁိပ်ႇႁွမ်ႈၶဝ် တေဢေႇယူႇယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၼႆသေ ဢူႈမႄႈၶဝ်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈဝႆႉၼၵ်းပဵၼ်လိူင်ႈယႂ်ႇတေႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇလႄႈ ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇဢၼ်ပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ ၸိူဝ်းၵပ်းၵၢႆႇတင်း လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉယူႇၼႆ မေႃသွၼ်လူင် ၶႂ်ႈပၼ်တၢင်းဝူၼ်ႉ ၸွၺ်ႈႁႂ်ႈၼင်ႇၼႆယူႇဢေႃႈ။ *ၸဵမ်မိူဝ်ႈယင်းၵေႃႉလဵၵ်ႉၵေႃႉဢွၼ်ၼၼ်ႉ လုၵ်ႈဢွၼ်ၶဝ်ၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈမီးပၼ် လွင်ႈႁုၼ်ႈမုၼ်းႁိူင်းလႅင်း ၾၢႆႇ တူဝ်၊ ၾၢႆႇၸႂ်တင်းသွင်ပိူင် ၸွမ်းလၢႆးၸိုဝ်ႈၸႂ်ႈမၢၼ်ႇမႅၼ်ႈယူႇဢိူဝ်ႈ။

• လုင်းၸၢႆးၾႃႈ ( ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ႊတဵမ်ႈ)
• (႑႕:႔႗) ပုတ်ႉ။ ႐႔.႐႘.႒႐႒႑ ,( လႉတႉလ- တႉလႉၽ) (႙)*

← လိုၼ်း · လမ်းၼႂ်း · ထႅင်ႈ→