လိၵ်ႈပိုတ်ႇပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ မၢႆသီႇ/ပေႃးၸႂ်ႉလၢႆးသွၼ် ဝႆႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းပဵၼ်သုၼ်ၵၢင်ႊ

တႃႇတေလႅၵ်ႈလၢႆႊသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလၢႆးပၵ်းပိူင်ပူင်သွၼ် ဢၼ်ဝႆႉလုၵ်ႈႁဵၼ်းပဵၼ် သုၼ်ၵၢင်ႊၼၼ်ႉၸမ်း တေ လႆႈမီးပၼ် လွင်ႈၵမ်ႉထႅမ်ၵႅမ်ၸွၺ်ႈ ၼႂ်းပၢႆးႁဵၼ်းပၺ်ႇၺႃႇ တေႉတေႉၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈၼႆ လုမ်းလၢင်းၾၢႆႇပၢႆးႁူႉမေႃၶဝ် လၢတ်ႈၵၼ်ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။

ၽူႈမီးပုၼ်ႈၽွၼ်းၵေႃႉၼိူင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ၽၢႆႇတမ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်ပိူင်တမ်း ပၢႆးႁူႉမေႃပၺ်ႇၺႃႇ တီႈလုမ်းယူႇၼီႇ သႅၾ်ႉၼၼ်ႉဝႃႈတႄႉ-  တေလူဝ်ႇမီးပၼ် ၽူႈၸိူဝ်းၵႂၢၼ်းပႂ်းတေႃႇ မေႃသွၼ်ၶဝ်ဢိူဝ်ႈ။ တႃႇတေပူင်သွၼ်ပၼ် လွၵ်းလၢႆး ပၢႆးၸၢင်ႊၼၼ်ႉသမ်ႉ တေလႆႈၽိုၵ်းၽွၼ်ႉသွၼ်ပၼ် ၸိူဝ်းပဵၼ်မေႃသွၼ်ၶဝ်သေၵွၺ်းဢမ်ႇၵႃး၊ ၾၢႆႇႁွင်ႈႁဵၼ်းလိၵ်ႈၶဝ် လႂ်၊ ၸိူဝ်းသိုင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉ ႁိမ်းႁွမ်းႁူင်းႁဵၼ်းၶဝ်လႂ် ၸိူဝ်းၼႆႉ ၼႆၵေႃႈ တေလႆႈမီးပၼ် လွင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ၸွၺ်ႈထႅမ် ႁႂ်ႈၵူႊပႃႈၵူႊၽၢႆႇၵူႊၸဵင်ႇလႆႈ ၸင်ႇ တေၸၢင်ႊမီးမႃး လွင်ႈထိုင်တီႈလႆႈယဝ်ႉ ၼႆ လႆႈႁူႉဝႆႉ ၼင်ႇၼႆ။

မေႃသွၼ်ၸၢႆး-ယိင်းဢၼ်လူင်ႉလႅၼ်ႇၵၢၼ်

ၸွမ်းၼင်ႇ တၢင်ႇလၢတ်ႈၼေ ၽူႈၵေႃႉလဵပ်ႈႁဵၼ်းၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၵေႃႉၼိူင်ႈဝႃႈၼၼ်ႉတႄႉ - ပေႃးပဵၼ်တႃႇႁႂ်ႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်း ၸိူဝ်းမေႃသွၼ်ၶဝ်လႆႈ ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးၼၼ်ႉတႄႉ တေလႆႈမီးပၼ် လွင်ႈၵမ်ႉၸွၺ်ႈ ႁႂ်ႈတေႃႇသၢႆငၢႆငဝ်းလၢႆး ၼင်ႇဢၼ်ၸိူဝ်းမေႃသွၼ်ၶဝ် တေလူဝ်ႇဝႆႉၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ယဝ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉ တေလႆႈမီးပၼ်ထႅင်ႈ လွင်ႈႁူၺ်းတွမ်ႊ သူၼ်း တုမ်ႊတေႃႇ မေႃသွၼ်ၶဝ် တင်းလၢႆးၶိုၼ်ႈပၼ်ၸၼ်ႉတႃႊ ၶုၼ်  ႁႂ်ႈလႆႈပဵၼ်ဝႆႉ လွင်ႈပၼ်ဢုမ်းၸႂ်ၶဝ်ၼၼ်ႉလႂ်ဢိူဝ်ႈ။

မေႃသွၼ်တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈၵေႃႉၼိူင်ႈၼႆႉ မၼ်းၵုမ်ႇၶတ်းၸႂ်ဝႆႉ တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်မႃးလႆႈ မေႃသွၼ်ၸၼ်ႉၵၢင် ယူႇၼၼ်ႉတႄႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈၼင်ႇၵဝ်ႇသႄႈ။ ၵွပ်ႈၼႆ လွင်ႈဢၼ်တင်းသိုပ်ႇႁဵတ်းၵၢၼ်တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈယူႇ သေယဝ်ႉ ႁႂ်ႈမေႃသွၼ်ၸၼ်ႉငဝ်ႈၶဝ် မီးလႆႈသုၼ်ႇလွင်ႈၶိုၼ်ႈပၼ် ၸၼ်ႉတႃႊၶုၼ်ၶဝ်ၵႂႃႇ သင်ႉယဝ်ႉသင်ႉၼၼ်ႉၵေႃႈ လီလႆႈမီးယူႇၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ။

ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်း ၾၢႆႇပၢႆးႁူႉမေႃၵေႃႉၼိူင်ႈၵေႃႈဝႃႈ - တႃႇႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈပၼ်လႆႈငိုၼ်းလိူၼ်မေႃသွၼ်ၶဝ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉမၼ်းၵႂႃႇ ၵွင်ႉၵၢႆႇဝႆႉတင်း ၵူၼ်းႁၢပ်ႇၵၢၼ်ၶဝ် တင်းသဵင်ႈသဵင်ႈဝႆႉလႄႈ ဢဝ်ပဵၼ်လွင်ႈလႆႈႁိုင်ဝႆႉ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ တီႈတေႉမၼ်းၵေႃႈ တေႃႇမေႃသွၼ်ၸၼ်ႉငဝ်ႈၵေႃႉၼႆႉၼႆႉ ယႃႇဢဝ်ၶၢႆႉၵႂႃႇ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉၵၢင်သေ ၊ ၶိုၼ်ႈပၼ်သင်ႉ မၼ်းထႅင်ႈ တႃႊၶုၼ်ၸၼ်ႉၼိူင်ႈ တီႈႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈၼႆႉၶိုၼ်းၵေႃႈ တေၸၢင်ႊႁႂ်ႈဢွၵ်ႇမႃးလႆႈ မေႃသွၼ်ၸိူဝ်း လူင်ႉလႅၼ်ႇ ၶဝ်ယူႇဢိူဝ်ႈ” ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

ပၼ်လွင်ႈၸွၺ်ႈထႅမ်ၵမ်ႉၵႅမ်ၶႃႈလႄႈ

ပေႃးလဵပ်ႈႁဵၼ်းတူၺ်း လွင်ႈၾၢႆႇပူင်သွၼ် ဢၼ်ပဵၼ်ၸိူဝ်းမေႃသွၼ်ၶဝ် ဢၼ်တိုၵ်ႉႁၢပ်ႇၵၢၼ်ဝႆႉ တင်းပုၼ်ႈ ၽွၼ်းၸင်ႇၼႆႉ ၶဝ်ၼႆႉ ၶဝ်ပေႃးမီးဝႆႉလမ်ႉၵတ်ႉ တႃႇၶၢႆႉလၢႆႊၸူးၾၢႆႇလၢႆးပူင်သွၼ် ဢၼ်ဝႆႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ပဵၼ်သုၼ် ၵၢင်ႊၼၼ်ႉဝႆႉယူႇယဝ်ႉ၊ လႆႈႁၼ်ၼင်ႇၼႆ ၵူၺ်းၵႃႊ တႃႇတေႁႂ်ႈပူင်သွၼ်ပၼ်လႆႈ တင်းတူဝ်ထူပ်းဢၼ်တေႉ တင်းၸႂ်ႉ တိုဝ်းလၢႆးမၼ်းၵႂႃႇ ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပိူင်လူင်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈမၼ်းသမ်ႉ မႃးပဵၼ်ဝႆႉ လွင်ႈၵမ်ႉၸွၺ်ႈ ၼၼ်ႉဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။

မေႃသွၼ်ယိင်းဢွၼ်ႇၵေႃႉၼိူင်ႈ ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ယူႇတီႈ ၼႂ်းႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈဢၼ်ၼိူင်ႈ ၼၼ်ႉၵေႃႈ လၢတ်ႈဝႃႈ- ပၵ်းပိူင်ၾၢႆႇပူင်သွၼ်ပၼ် တင်းလၢႆးဝႆႉၵူၼ်းႁဵၼ်း ပဵၼ်သုၼ်ၵၢင်ႊၼႆႉတႄႉ ၼင်ႇဢၼ် မီးတၢင်းယၢပ်ႇ ၽိုတ်ႇၾၢႆႇ ႁွင်ႈႁဵၼ်းသွၼ်လိၵ်ႈၼၼ်ႉ လွင်ႈၵမ်ႉၵႅမ်ပၼ် ၶူဝ်းၶိူင်ႈၾၢႆႇပၢႆးႁဵၼ်းၵေႃႈ မီးတၢင်းယၢပ်ႇယဝ်ႉ ဝႃႈၼႆ။ တီႈ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈမၢင်ႊဢၼ်ၼႆ တၢင်းလူဝ်ႇၾၢႆႇမေႃသွၼ်ၼႆၵေႃႈ ပၢႆမီးထႅင်ႈသေၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ။ တႃႇၽိူမ်ႉထႅမ်ပၼ် ႁႂ်ႈမီးလႆႈမေႃသွၼ် တဵမ်တဵမ်ထူၼ်ႈထူၼ်ႈလီၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈမုင်ႈမွင်းဝႆႉ ၼႆယဝ်ႉ။

ႁႂ်ႈၸၢင်ႊမေႃတႅမ်ႈလိၵ်ႈ လူလိၵ်ႈလႆႈလီလီ

ႁွင်ႈၵၢၼ်ၾၢႆႇၶုၼ်ၽွင်းလူင်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တင်းလုမ်းယူႇၼီႇသႅၾ်ႉၶဝ် ၶဝ်ႈၵိူင်ႈၵၼ်သေယဝ်ႉ  လဵပ်ႈႁဵၼ်း တူၺ်း လွင်ႈႁဵၼ်းဢဝ် ႁပ်ႉႁူႉမေႃလႆႈၵႃႊႁိုဝ် တီႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်လႄႈ လႆႈႁူႉမႃးလၢၵ်ႇလၢႆးဢၼ်ၼိူင်ႈ။ လွင်ႈဝႃႈ လုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇဢၼ်ၺၢမ်ႉ(ၽႅင်း)ဝႆႉတီႈ ၵႂၢမ်းလိၵ်ႈမၢၼ်ႊၼၼ်ႉ တီႈပၢႆးႁဵၼ်းတၢင်ႇဢၼ် ၶဝ်ၼႆၵေႃႈ ဢဝ်ၺၢမ်ႉပႅတ်ႈတင်း သဵင်ႈၼႆ လႆႈႁၼ်မႃးၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇၶေႃႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းသေ လႆႈႁူႉမႃးထႅင်ႈၼၼ်ႉတႄႉ- မိူဝ်ႈဢၼ်ၸႂ်ႉႁႂ်ႈလုၵ်ႈ ဢွၼ်ႇ ၸၼ်ႉထႅဝ်သွင်တင်းၸၼ်ႉထႅဝ်သီႇၶဝ် တွပ်ႇၵေႈတူၺ်းၾၢႆႇၼပ်ႉ ပၢႆးၼပ်ႉၼၼ်ႉၼႆ ပေႃးပဵၼ်ဢၼ်လေႃး တင်းဢၼ်ထွၼ်ၼႆ တွပ်ႇလႆႈယူႇသေတႃႉ ၵွပ်ႈဢမ်ႇမေႃလူ ၶေႃႈထၢမ်မၼ်းလႄႈ တႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇမွၵ်ႈၼိူင်ႈၶိုင်ႈၼႆႉ ဢမ်ႇဢွၼ်ၵၼ်တွပ်ႇၵေႈသႄႈ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉ။

လမ်ႉလီၺၢၼ်ႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႉၼိူင်ႈၼႆႉ မၼ်းဢမ်ႇယဝ်ႉတီႈ ဢၼ်တွင်းမၢႆလႆႈ ၶေႃႈမၢႆၶေႃႈၵႅမ်းၼၼ်ႉၵွၺ်း သႄႈ၊ တေလႆႈၶိုၼ်ႈထႅင်ႈသင်ႉၼိူင်ႈသေယဝ်ႉ ပွင်ႇၸႂ်လႆႈ သေၵွၺ်းဢမ်ႇၵႃး၊ တီႈၼိူဝ်လွင်ႈတၢင်းၼၼ်ႉၵေႃႈ တေလႆႈ မေႃၸႅၵ်ႇၽႄ ဝၢၵ်ႈပုၼ်ႈမၼ်းသေယဝ်ႉ တေလႆႈထတ်းသၢင်ၵႅမ်းႁူႉ ပႃးၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈၼႆ ၽူႈလဵပ်ႈႁဵၼ်းၾၢႆႇပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၵေႃႉၼိူင်ႈၵေႃႈ ဝႃႈၼေ ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။

တီႈပၵ်းပိူင် ၾၢႆႇပၢႆးႁူႉမေႃပၺ်ႇၺႃႇ ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈၼႆႉ ပဵၼ်တႃႇႁႂ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ် မီးမႃးလွင်ႈတႅမ်ႈ၊ လွင်ႈလူ၊ လွင်ႈၼပ်ႉတၢၵ်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁႂ်ႈလႆႈလီမႃးသေ၊ ႁႂ်ႈလုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် မီးမႃးလမ်ႉၵတ်ႉ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃး ၾၢႆႇလွင်ႈ ဝူၼ်ႉၶိုင်ႁၼ်ပွင်ႇၸႂ်လႆႈ၊  လွင်ႈၶူင်ႊသၢင်ႈႁဵတ်းပဵၼ်လႆႈ၊ လွင်ႈမေႃၵွင်ႉၵၢႆႇသေ ၸႂ်ႉတိုဝ်းလႆႈ၊ လွင်ႈထတ်းသၢင် ၵႅမ်းႁူႉ လႆႈ၊ လွင်ႈၵေႈလိတ်ႈလႆႈ တၢင်းၶွင်ႈၶမ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၶဝ်လႆႈၼၼ်ႉ ၸင်ႇလႆႈပိၼ်ႇလၢႆး ပိူင်သၢင်ႇလွင်ႈႁဵၼ်းသွၼ်ဢဝ် တင်းလၢႆးဝႆႉလုၵ်ႈႁဵၼ်း ပဵၼ်သုၼ်ၵၢင်ႊသေ သွၼ်ႁဵၼ်းမႃး ၊ ႁႂ်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊသေ သွၼ်ႁဵၼ်းၵႂႃႇလႆႈၼၼ်ႉၵေႃႈ လႆႈတႄႇ မႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈ ပီႊ႒႐႑႒-႒႐႑႓ သေယဝ်ႉ၊ ၽိူဝ်ႇပီႊ႒႐႑႔ - ႒႐႑႕ မႃးၼႆ ၼႂ်းၶၢဝ်းၸူဝ်ႊပီႊႁဵၼ်းသွၼ် ႁူင်းႁဵၼ်း ၼၼ်ႉ ၸိူဝ်းပဵၼ်မေႃသွၼ် ႁူင်းႁဵၼ်းၸၼ်ႉငဝ်ႈၶဝ် တင်းမူတ်းၼႆႉ တေလႆႈၽိုၵ်းၽွၼ်ႉၶိုၼ်ႈၵၼ်ႊႁဵၼ်း မၼ်းယဝ်ႉ ဝႆႉၼႆ လႆႈတမ်းမၢႆၽႅၼ်ၵၢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ မၼ်းမႃးဝႆႉယူႇယဝ်ႉၼႆ၊ လွင်ႈၼႆႉ ပႃးၼႂ်းၵႂၢမ်းလၢတ်ႈ ဢၼ်ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၾၢႆႇႁွင်ႈၵၢၼ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ၸၼ်ႉမိူင်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၊ ၶုၼ်ၽွင်းလူင် ၻွၵ်ႇတႂ်ႉမျႃႉဢေးမွၵ်ႇလၢတ်ႈ ၵႂႃႇတီႈၼႂ်းပၢင်ၵုမ်လူင် ၽွင်းတုမ်ႊလူင်ၵူၼ်းမိူင်းၼၼ်ႉ၊ ၸိူဝ်းၾၢႆႇၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ ၸိုင်ႈမိူင်းၼႂ်းငမ်းပိူင်ႇၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်ၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈ ၸႅင်ႈၼႄပၼ်မႃးဝႆႉယူႇ။

လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ မၼ်းသမ်ႉမႃးႁိူၵ်ႈၺႃးတင်း သၢႆပိူင်ပဵၼ်လိၵ်ႈတႆး၊ ၽွင်းမေႃသွၼ် ၵေႃလိၵ်ႈလၢႆးဝဵင်းတႃႈၵုင်ႈ ၶဝ် ၶပ်ႉၶိုင်တႃႇ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇပပ်ႉႁဵၼ်းလိၵ်ႈတႆးၼၼ်ႉဝႆႉသေဢမ်ႇၵႃး မႅၼ်ႈၽွင်းသြႃႇလူင်လုင်းဢွင်ႇထုၼ်းတင်း ၶုၼ် ၽွင်းလူင်ၼၼ်ႉၵေႃႈ ၸမ်ၸႂ်ၵၼ်ဝႆႉတေႉတေႉလႄႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွၵ်းၼႆႉ လႆႈႁူႉပႃးၸွမ်းလွင်ႈပၵ်းပိူင် ၶုၼ်မိူင်း မၢၼ်ႊၶဝ် မီးၵၢင်ၸႂ် လၵ်းၼမ်းပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ ဝႆႉၸိူင်ႉႁိုဝ်တေႉၼၼ်ႉလိူင်ႈၼိူင်ႈယူႇဢေႃႈ)။ (ဢူႈမႄႈတႆးၵေႃႉလႂ် ၶဝ်ႈၸႂ် ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ တႃႇလုၵ်ႈလၢၼ်ၶဝ်တေႉၼႆၵေႃႈ လႆႈတိူဝ်းသေ၊ တိူဝ်းသေ ႁူႉႁၼ်ၸွမ်းမႃးဝႆႉယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

ပေႃးၶႂ်ႈၾင်တိုၼ်းလၢင်းၵႂႃႇ တႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်း ဢၼ်လီသေပိူၼ်ႈထီႈသုတ်းၼႆ ႁႂ်ႈၾင်တိုၼ်းလၢင်းတီႈ ပၢႆးႁဵၼ်းပၺ်ႇ ၺႃႇ ပုၼ်ႈလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၼႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈႁိုဝ်။

မီးငဝ်ႈၸင်ႇမီးပၢႆ၊ မီးလွင်ႈၾင်တိုၼ်းလၢင်း ၸင်ႇတေမီးမႃးယွတ်ႈငိုၼ်းလႆႈယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။

ႁႂ်ႈတူၺ်းၵႂႃႇမိူဝ်ႈဝၼ်းပုၼ်ႉ၊ လုၵ်ႉႁဵၼ်းတႃႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းၼႆႉ ၊ ႁၢင်ႈႁႅၼ်းဝႆႉထႃႈတႃႇ ဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈသေ။

လုင်းၸၢႆးၾႃႈ ( ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ႊတႅမ်ႈ) ( ႒႑:႕႕) သဝ်။ ႐႗.႐႘.႒႐႒႑,( လႉတႉလ- တႉလႉၽ) ( ႑႓)

← လိုၼ်း · လမ်းၼႂ်း · ထႅင်ႈ→