လိၵ်ႈႁူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉ၊ တွၼ်ႈတႃႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈ ၵၢင်ႇ ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းမိူင်းလႃး ပဵၼ်တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ တီႇမူဝ်ႇရႅတ်ႇတိုၵ်ႉ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆယဝ်ႉ။

တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ (MNDAA) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႊ (မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း ႁွင်ႉဝႃႈ မိူင်းမၢၼ်ႊ) ၼႆယဝ်ႉ။ တပ်ႉ သိုၵ်းၼႆႉ မီးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပီ 1989 သေ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်တင်း လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ မၢၼ်ႊဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ် ႁိုင်မွၵ်ႈသၢဝ်းပီႊ။

ပိုၼ်း

ၸုမ်းၼႆႉလႆႈၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႈ 12/03/1989 ဝၢႆးသေ ႁူဝ်ၼႃႈ ပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႈ ၵိင်ႇ ၽႄၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းမၢၼ်ႊ ဝဵင်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ ၽိူင်းၵျႃႇသျိၼ်ႇ (တႅမ်ႈဝႃႈ ပဵင်းၵျီႇယႃႇသျိင်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၽူင်း ၵျႃႇသျိၼ်ႇ) ဢမ်ႇပဵင်းပေႃးၸႂ် လွင်ႈဢွၼ်ႁူဝ် ပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႈသေ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵေႃႇတင်ႈ MN DA A ၼႆယဝ်ႉ။ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ပီႈဢၢႆႈမၼ်း ၽိင်းၵျီႇယႃႇၾူဝ်ႇသေပဵၼ်မႃး တပ်ႉၸုမ်းမႂ်ႇ တီႈဝဵင်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ ယဝ်ႉ။ ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း မီးၼႂ်းၵႄႈ 1,500 တေႃႇထိုင် 2,000 ၵေႃႉ။

ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ် ပဵၼ်မႃးၸုမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ၽွမ်ႉၸႂ်ၵိုတ်း တိုၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၸုမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်မိူင်းတႆး ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းလႄႈ လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈသုၼ်ၵၢင်မၢၼ်ႈ ႁွင်ႉဝႃႈ ၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉ ဢၼ် MNDAA ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉ ပဵၼ် "ၸိုၼ်ႈတႆး ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း (1)" (ၶႄႇ: 缅甸掸邦第一牶区; မၢၼ်ႊ - မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ်အထူးဒေသ (၁)။ ဝၢႆးသေ ၵိုတ်းတိုၵ်းယဝ်ႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈ ယႂ်ႇမႃးသေ တပ်ႉသိုၵ်း MNDAA လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႊ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ (တပ်ႉမတေႃႇ) လႆႈၼမ်ႉတွၼ်း တီႈၵၢၼ်ၵဵပ်းယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇ ယႃႈမဝ်းၵမ် ၼမ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ်မႃး။ ၸုမ်း MNDAA လႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ၵုမ်းၵမ် ပိုၼ်ႉတီႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် တီႈယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇၸုမ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ငၢႆႈငၢႆႈၼႆယဝ်ႉ။ ၸုမ်း ငမ်းယဵၼ်မိူင်းမၢၼ်ႊၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၵၢဝ်ႇႁႃဝႃႈ ၶဝ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ငိုၼ်းၼမ်ႉတွၼ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ် MNDAA လႆႈမႃးၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ်မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၼႆယဝ်ႉ။

2009 ပၢင်တိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ

ၶေႃႈမုၼ်းပိူင်လူင် - လွင်ႈၵူဝ်ႇၵၢင်း 2009

မိူဝ်ႈပီႊ 2009 လိူၼ်ဢွၵ်ႊထူဝ်ႊၿိူဝ်ႊၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ ၻီႊမူဝ်ႊၶရႅတ်ႊတိၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႆႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း တင်းတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ။ ဝၢႆးလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း ပူၼ်ႉမႃး 20 ပီႊၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ၸိုင်ႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ပွၵ်ႈၼႆႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်းၼႆယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပၢင်တိုၵ်းလႄႈ ၸုမ်း MNDAA ဢမ်ႇၸၢင်ႈၵုမ်းၵမ်လႆႈ ဝဵင်းၵူဝ်းၵၢင်ႉသေ ၵူၼ်းပၢႆႈ ၽေး 30,000 ၵေႃႉ လႆႈပၢႆႈၵႂႃႇယူႇ တီႈၸေႊမိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ် ၵူဝ်းၵၢင်ႉ လႆႈပဵၼ်မႃး ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၵူဝ်းၵၢင်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 20 August 2010 ၼၼ်ႉသေ တႃႉ လႆႈထုၵ်ႇ MNDAA ႁပ်ႉႁွင်းဝႃႈ ဢမ်ႇၸွမ်းမၢႆမီႈၼႆယဝ်ႉ။

2015 ၵၢၼ်တိုၵ်းတေႃးၵၼ်

ၶေႃႈမုၼ်းပိူင်လူင် - 2015 ပၢင်တိုၵ်းၵူဝ်ႇၵၢင်း

မိူဝ်ႈဝၼ်းထိ 9/2/2015 တပ်ႉသိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA ၶတ်းၸႂ်သိမ်းဢဝ်ၶိုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ လႆႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈမၢၼ်ႊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢဝ်းၵၢႆၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ လႆႈတၢႆၵႂႃႇ တင်းမူတ်း 47 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 73 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးလၢႆလိူၼ်ယဝ်ႉ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵူဝ်းၵၢင်ႉၶဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႊသိမ်းလႆႈဝဵင်းလၢဝ်းၵၢႆ။ ဝၢႆးသေလွင်ႈၼႆႉယဝ်ႉ လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈၶႄႇ လႆႈထုၵ်ႇၼႄးဝႃႈ ပၼ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ်ၵၢၼ်သိုၵ်း တီႈၵူၼ်းသိုၵ်း ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။

2017 ပၢင်တိုၵ်း

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 6/3/2017 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ MNDAA ၶဝ် ၶဝ်ႈယိုဝ်းတပ်ႉပလိၵ်ႈ လႄႈ တပ်ႉ သိုၵ်းတီႈဝဵင်းလၢဝ်းၵၢႆသေ ၵူၼ်းတၢႆ 30 ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။

2021 လွင်ႈသၢၼ်ၶတ်းဝၢႆးလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ

ဝၢႆးသေ သိုၵ်းသိမ်းဢႃႇၼႃႇယဝ်ႉ ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈမၢင်ႊ ၶိုၼ်းတႄႇပဵၼ်မႃး မိူဝ်ႈၸုမ်း MNDAA ႁူမ်ႈတင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ၊ တပ်ႉသိုၵ်းရၶႅင်ႇ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွၺ်ႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တဢၢင်း ၶဝ်ႈယိုဝ်းႁူင်းပလိၵ်ႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈသေ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ လႆႈတၢႆၵႂႃႇ ဢမ်ႇယွမ်း 14 ၵေႃႉ လႄႈ ဢဝ်ၾႆးၽဝ်ႁူင်းပလိၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ MNDAA လႄႈ TNLA သိုပ်ႇယိုဝ်းထႅင်ႈလၢႆတီႈလၢႆတၢင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4 လႄႈ 5/5/2021 သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႊ လႆႈလူႉတၢႆတင်းၼမ်။

တပ်ႉသိုၵ်း MNDAA ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ 1027 မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 2023 သေ ႁူမ်ႈၵၼ်တိုၵ်းတေႃး လႄႈ ယိုတ်းဢဝ် တပ်ႉပၢင်သဝ်း သိုၵ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ တႄႇဢဝ် ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ တေႃႇ ထိုင် ဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇ ၸေႊမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 28 October 2023 ၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၽွင်းသိုၵ်းၼႂ်းမိူင်း တိုၵ်ႉပဵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ ၶျိၼ်းသူၺ်ႇႁေႃႇလႆႈယူႇတႂ်ႈၵုမ်းၵမ် MNDAA တဵမ်တဵမ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 5 January 2024 ၼၼ်ႉ ၸုမ်း MNDAA လႆႈၵုမ်းၵမ် ဝဵင်းလၢဝ်းၵၢႆဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းလူင်ၵူဝ်း ၵၢင်ႉတဵမ်တဵမ် ဝၢႆးသေတပ်ႉသိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊၵမ်းလိုၼ်းသုတ်း ဝၢင်းၶိူင်ႈ တင်းၼမ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဝၼ်း လဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၸုမ်း MNDAA ၶဝ် လၢတ်ႈဝႃႈလႆႈ "လွင်ႈပူတ်းပွၺ်ႇ" မိူင်းၵူဝ်းၵၢင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 11 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်း လႄႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီပီႈၼွင်ႉ လႆႈၵိုတ်းတိုၵ်း ဢၼ်ၶႄႇၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် တီႈၸေႊမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 25/06/2019 ၼၼ်ႉ TNLA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶိုၼ်း တႄႇႁဵတ်းၵၢၼ်သိုၵ်း တေႃႇ ၸုမ်းသိုၵ်းယွၼ်ႉ လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း လႄႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း ၸုမ်း PDF ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်း MNDAA လႄႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီၶဝ် ၶဝ်ႈတိုၵ်း တပ်ႉပၢင်သဝ်းႁိမ်းႁွမ်း ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈလၢႆလၢႆတီႈသေ တႄႇ လွမ်ႉႁွပ်ႈ ဝဵင်းလူင်ၶဝ်ဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14 လိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေၵိုတ်း ယိုတ်းပၢင်တိုၵ်း တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝၼ်း ၼင်ႇႁိုဝ် တေဢမ်ႇၶဝ်ႈၵႄႈၵၢင် ပၢင်ၵုမ်လူင် ၶွမ်ႊမတီႊငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႈၶႄႇ ပွၵ်ႈၵမ်း 3 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 2 လိူၼ်သႅပ်ႇထႅမ်ႇပႃႇၼၼ်ႉ ၸုမ်း SAC ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ MNDAA ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇ ၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆယဝ်ႉ။

2024 ၵိုတ်းတိုၵ်း

မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 18 September ၼၼ်ႉ MNDAA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶဝ်တေဢမ်ႇႁဵတ်းဢူၺ်းလီၵၼ် တင်း NUG ဢမ်ႇၼၼ် "တူင်ႇဝူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်း ၶႄႇလႄႈ မၢၼ်ႊ" ၼႆယဝ်ႉ။ သိုပ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ဝႃႈ ၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်သိုၵ်း တေႃႇ ၸုမ်းသိုၵ်း SAC ၵူႈလွင်ႈလွင်ႈ လိူဝ်သေ လွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄတူဝ် ၵဝ်ႇၼႆယဝ်ႉ။

2025 ၵိုတ်းတိုၵ်းထႅင်ႈ

ဢိင်ၼိူဝ် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်း ၶႄႇသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Reuters ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ဝၢႆးသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်း ၵၼ် တီႈဝဵင်းၶုၼ်းမဵင်ယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႊ လႄႈ MNDAA လူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တႄႇ ဢဝ် ဝၼ်းတီႈ 18/01/2025 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႈ 20 လိူၼ်ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇၼၼ်ႉ ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ Myanmar Now ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ယွၼ်ႉၶႄႇတဵၵ်းတဵင်လႄႈ ၸုမ်း MNDAA လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ “တေဢဝ်ၶိုၼ်း လွင်ႈၵုမ်း ၵမ် ဝဵင်းလူင်မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တီႈလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႊ” ၼႆသေ ၶေႃႈလႆႈၸႂ် ၵိုတ်းတိုၵ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊ ပႃးလွင်ႈဢၼ် MNDAA တေထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ်ၵျူႇလၢႆႇၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽၢႆႇ လႂ်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ငဝ်းလၢႆး ၶေႃႈလႆႈၸႂ် ၵိုတ်းတိုၵ်း ၼႄၵူၼ်းတင်းၼမ်။ လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ Myanmar Now ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်း Peng Daxun လႆႈထုၵ်ႇ "ႁွင်ႉၵႂႃႇတီႈ ၸေႊမိူင်း Yunnan မိူင်းၶႄႇ မိူဝ်ႈဝၢႆးလိူၼ် October သေ လႆႈထုၵ်ႇၵုမ်းၶင်ဝႆႉ တီႈၼၼ်ႈ ဢမ်ႇမီးတီႈသုတ်း" လႄႈ "ၸၼ်ႉ ထၢၼ်ႈမၼ်းလႄႈ တီႈယူႇမၼ်း တိုၵ်ႉပႆႇႁူႉ" ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႇပရႄႇ ပီႊ 2025 ၼၼ်ႉ ၸုမ်း MNDAA လႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈလႆႈၸႂ် ၵိုတ်းတိုၵ်း ဢၼ်ၶဝ် လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႆႉ တင်းၸုမ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉသေတႃႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၶဝ်တိုၵ်ႉၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း ဢၼ်မီးတီႈၼွၵ်ႈဝဵင်း ၼၼ်ႉယူႇ။

ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း TNLA

မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 14 March 2026 ၼၼ်ႉ သိုၵ်း MNDAA လႆႈယိုဝ်းၵွင်ႈလူင် လႄႈ ယိုဝ်းၼိူဝ်လိၼ် တီႈ တပ်ႉသိုၵ်း TNLA တီႈဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ။ တႄႇဢဝ်လိူၼ် February 2026 မႃး တင်းသွင်ၸုမ်း လႆႈပဵၼ်ပၢင် တိုၵ်းၵၼ် ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵုမ်းၵမ်ၼႃႈလိၼ် ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵႃႊၶၼ် ၶူဝ်းၵုၼ်ႇ ပိုၼ်ႉထၢၼ်ၶိုၼ်ႈမႃး ယွၼ်ႉလွင်ႈႁႄႉႁၢမ်ႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 16 March 2026 ၼၼ်ႉ MNDAA ယိုတ်းဢဝ် ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ တီႈ TNLA တဵမ်ထူၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈထတ်းသၢင်

MNDAA လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပၼ်တၢမ်ႇတၢႆၵူၼ်းမိူင်းလၢႆလၢႆပွၵ်ႈ။ ၸုမ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈယူးရူပ်ႉၶဝ် သၢၼ်ၶတ်း လွင်ႈပၼ်တၢမ်ႇတၢႆ "ဢၼ်ႁႅင်းလိူဝ်ပိူၼ်ႈ" ႁွင်ႉၶဝ်ဝႃႈ "လွင်ႈပၼ်တၢမ်ႇဢၼ်ဢမ်ႇမိူၼ်ၵူၼ်း လႄႈ လွင်ႈယွမ်းႁပ်ႉ ဢၼ်တၢင်တူဝ် လွင်ႈထဵင်ၶိုၼ်း ၵုင်ႇသိၵ်ႈၶႃႇၵူၼ်း တီႈသုတ်းသုတ်း"။

ၸုမ်းၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၼႄးဝႃႈ တဵၵ်းတဵင် ၵဵပ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ႁႂ်ႈပဵၼ်သိုၵ်း လႄႈ ပၼ်တၢမ်ႇတၢႆ ၵူၼ်းၸိူဝ်းပၢႆႈၽေးသိုၵ်း ၼႆယဝ်ႉ။ MNDAA ၼႆႉ တဵၵ်းတဵင်ၵဵပ်းၵူၼ်းမိူင်း မိူဝ်ႈၽွင်း လႄႈ ဝၢႆးသေ ပိုတ်ႇ ၽုၺ်ႇပၢင်တိုၵ်း 1027 မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢွၵ်ႇထူဝ်ႇပႃႇ 2023 ၼၼ်ႉသေ ယိူင်းၸူး ၸုမ်းသိုၵ်းဢၼ်မီးတီႈ ၸိုင်ႈတႆး ပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်လၵ်ႉဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်း တီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး လႄႈ ၵႃးတၢင်ႇၵူၼ်း ဢၼ်ပၢႆႈ ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉသေ တုၵ်းယွၼ်း ႁႅင်းၵူၼ်းတီႈတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ယိူင်းဢၢၼ်းလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃႇယု 10 ပီႊ လႄႈ လွၵ်ႇငိူတ်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်တၢင်ႇလၢတ်ႈ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၼၼ် ပၢႆႈဢွၵ်ႇ ၵၢၼ်ၵဵပ်းသိုၵ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလႆႈႁူပ်ႉထူပ်းၵၼ်ၼၼ်ႉ MNDAA ၶဝ် ၼႄလွင်ႈတၢင်းဝႃႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶဝ်ၼႆႉ မၼ်းၵိုင်ႇငၢမ်ႇၵၼ်တင်း ပၵ်းပိူင်ၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။

ၽွင်းမိူဝ်ႈ MNDAA ပဵၼ်တွၼ်ႈၼိူင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်ၶတ်းၶၢၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်းၼၼ်ႉ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶဝ် လႆႈထုၵ်ႇသႄႉၼႄးဝႃႈ မၼ်းႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢင်းၶႂ်ႈလႆႈ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင်ၼၼ်ႉ လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈၸၢဝ်းၶိူဝ်း ၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈထတ်းသၢင်ၶဝ် လႆႈမၢႆတွင်းဝႃႈ လွင်ႈပၵ်းၸႂ် ၸုမ်း ၶဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ် တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ၾႅတ်ႊၻရႄႊသေ ၶၢႆႉၵႂႃႇ ၸွမ်းလင် ယိူင်းမၢႆၸၢဝ်းၶိူဝ်း လႄႈ ၼႃႈလိၼ် ဢၼ်ၵႅပ်ႈၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈၶၢႆႉတီႈၼႆႉ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈၵႄႈ လိတ်ႈၵၢၼ်မိူင်း ဢၼ်ပႃးတင်းသဵင်ႈၼၼ်ႉ တူၵ်းသုမ်းသေ ၶဵင်ႇတႃႉ လွင်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈ ၸုမ်းတူင်ႉၼိုင် ဢၼ် ၵမ်ႉထႅမ် တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇ ဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် ၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈဢၼ် MNDAA ၶဝ် ၶဝ်ႈတိုၵ်းသိုၵ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ငဝ်းလၢႆး တီႈလႅၼ်လိၼ် ၶႄႇ-မၢၼ်ႊ တူၵ်း သုမ်းၵႂႃႇသေႁဵတ်းႁႂ်ႈ ဝဵင်းပေႇၵျိင်ႈ ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ် ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊ လႄႈ ႁၼ်ထိုင်ဝႃႈ ၽွၼ်းလီပၢႆးမၢၵ်ႈ မီး မီးၽေးၶဵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈမၼ်းသိမ်းဢဝ် ဢွင်ႈတီႈ ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈ မိူၼ်ၼင်ႇ ဝဵင်းလူင်လႃႈသဵဝ်ႈ ပွတ်းႁွင်ႇၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၶႄႇ ၶဝ်ႈၵႄႈၵၢင်သေ ႁႂ်ႈၸုမ်း MNDAA ၶိုၼ်းဢဝ် ဝဵင်းလူင် လႃႈသဵဝ်ႈပွတ်းႁွင်ႇ ၵုမ်းၵမ်ၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈၵူၼ်းမိူင်း ၼႄးဝႃႈ ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၶဝ် ၶၢႆပၼ် လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈသိုၵ်းသုၼ်ၵၢင်ၼႆယဝ်ႉ။  

(Wikipedia contributors, 2026)

တီႈဢၢင်ႈဢိင်

Wikipedia contributors. (2026, November). Myanmar National Democratic Alliance Army. (Leave blank) Retrieved from Wikipedia://en.wikipedia.org/wiki/Myanmar_National_Democratic_Alliance_Army

[Category:Politics]]

[[Category:ပၢႆးမိူင်း]]