လိၵ်ႈပိုတ်ႇပၼ်ပိုၼ်ႉႁူႉ မၢႆသီႇ/ၵၢၼ်လီတႃႇၵူၼ်းၼမ် ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ

ၵၢၼ်လီတႃႇၵူၼ်းၼမ် ဢၼ်ပဵၼ်လွင်ႈၸွၺ်ႈသၢင်ႈပၼ်တႃႇ လိူင်ႈလီၵူၼ်းတင်းလၢႆၶဝ်ၼၼ်ႉၸမ်း မၼ်းပဵၼ်ထၢတ်ႈၸႂ်မဵဝ်းဢၼ်တေလႆႈပူၵ်းပွင် ၽိုၵ်းယၢမ်ႈပၼ်မႃး တႃႇႁႂ်ႈမေႃႁဵတ်း ၽွၼ်းပၢင်ႈလီပၼ် သိုင်ႇႁိမ်းႁွမ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉၵေႃႉဢွၼ်ၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ၽုၵ်ႇၵေႃႈထုၵ်ႇလီလႆႈၽုၵ်ႇ၊ လုမ်းလႃးၵေႃႈ တေလႆႈလုမ်းလႃးပၼ်ၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ ၼႆ ၸဝ်ႈႁူႉမေႃၶဝ်တႄႉ ဝႃႈၵၼ် ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။

တေလႆႈတႄႇလီမႃးၸဵမ်ပိုင်းဢိူဝ်ႈ

တႃႇႁႂ်ႈမီးမႃးထၢတ်ႈၸႂ် ဢၼ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် ပုၼ်ႈလီတႃႇၵူၼ်းၼမ်ၼႆႉ ၸဵမ်မိူဝ်ႈယင်းတိုၵ်ႉၵေႃႉလဵၵ်ႉၼၼ်ႉ တေလႆႈႁဵတ်းယၢမ်ႈပၼ် ႁႂ်ႈမီးဝႆႉထၢတ်ႈၸႂ်ႁူမ်ႈသၢင်ႈ ဢၼ်ႁဝ်းႁႃးၼင်ႇၵၼ် မေႃႁူမ်ႈႁွမ်းႁွမ်းၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ၊ ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈၸွမ်းလၢႆလၢႆၵေႃႉ(team work)ၼၼ်ႉ၊ ႁဵတ်းပႃးလွင်ႈလီ သိုင်ႇႁိမ်းႁွမ်းႁဝ်းၸိူဝ်းၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ပေႃးဝႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵေႃႉလဵၵ်ႉ လႆႈမီးမႃးထၢတ်ႈၸႂ် ဢၼ်မေႃႁွမ်းၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ ၼၼ်ႉယဝ်ႉၼႆတႄႉ ပေႃးဝႃႈၵေႃႉယႂ်ႇမႃးၵေႃႈ တေၸၢင်ႊမေႃႁူမ်ႈႁွမ်း တင်းမူႇတင်းၸုမ်းသေ တင်းႁူမ်ႈၵၼ်ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်သေ ႁူမ်ႈႁွမ်းႁဵတ်းသၢင်ႈလႆႈမႃးယူႇယဝ်ႉ။ ထၢတ်ႈၸႂ်ဢၼ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်တႃႇ ၽွၼ်းပၢင်ႈလီ ႁႂ်ႈၵူၼ်းတင်းၼမ် ၼႆၵေႃႈ တေမီးဝႆႉ၊ ပဵၼ်ဝႆႉယူႇ ယဝ်ႉၼႆဢိူဝ်ႈ။

တႃႇၶိူဝ်းတႃႇမိူင်း

ၵၢၼ်ငၢၼ်း ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ၽွၼ်းလီ တႃႇၵူၼ်းတင်းၼမ်ၼႆၵေႃႈ ၸွမ်းလူၺ်ႈဢွင်ႈၽႂ် တီႈမၼ်းသေ ၸၢင်ႊမီးလႆႈပိူင်သၢင်ႇ ၵူႊမဵဝ်းမဵဝ်းယူႇယဝ်ႉ။ ၽူႈၵေႃႉၵူၼ်း ဢၼ်ႁဵတ်းၵၢၼ်ပၼ်တႃႇမိူင်းၶဝ် တင်းသဵင်ႈသဵင်ႈၼႆႉ ၸၢင်ႊႁွင်ႈလႆႈဝႃႈပဵၼ် ၸိူဝ်းႁဵတ်းသၢင်ႈတႃႇ ၽွၼ်းပၢင်ႈတင်းလၢႆၼႆ လႆႈယဝ်ႉ။ ဢၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် ၽွၼ်းပၢင်ႈလီတႃႇ ၵူၼ်းတင်းၼမ်ၶဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းယိူင်းဢၢၼ်းလီယူႇ သေတႃႇၵေႃႈ၊ မၢင်ႊၸိူဝ်းၸိူဝ်းၶဝ်သမ်ႉ ၸၢင်ႊဢဝ်ႁူဝ်ၶေႃႈ ဢၼ်ဝႃႈ တႃႇၵူၼ်းတင်းလၢႆၶဝ်ၼႆႉ တၢင်ႇၼႃႈလႅၼ်ႊမႃးသေယဝ်ႉ သမ်ႉႁဵတ်းပဵၼ်တႃႇၽွၼ်းလီတူဝ်ၵဝ်ႇဝႆႉၼႆၵေႃႈ ၸၢင်ႊမီးယူႇယဝ်ႉ။

ၸဝ်ႈၵႂၢၼ်းပၢႆးၵႂၢၼ်းၶူးလူင် ၾၢႆႇပၢႆးလႅင်ႊၸႂ်ၵေႃႉၼိူင်ႈတႄႉ ယင်းဝႃႈ- ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ ၼႂ်းၵႃႊၵူၼ်းယေႈၵေႃႉ ၵူၺ်းမီးသူပ်းၼိူင်ႈႁူးၵွၺ်း ၼႆဝႃႈ။ သူပ်းၼိူင်ႈႁူးၼႆႉ တႃႇယေႈပွၵ်ႈၼႆ ၵူၺ်းၸၢင်ႊႁဵတ်းလႆႈၵၢၼ်မၼ်းၼိူင်ႈဢၼ်ၵွၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဢၼ်လၢတ်ႈၼၼ်ႉၼႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႊၵိၼ်လႆႈ။ မိူဝ်ႈဢၼ်ၵိၼ်ၼၼ်ႉသမ်ႉ ဢမ်ႇၸၢင်ႊလၢတ်ႈလႆႈ ၼႆဝႃႈ။ တီႈပွင်ႇမၼ်း ဢၼ်ၶႂ်ႈဝႃႈတေႃႇတႄႉ- ပေႃးလၢတ်ႈၵႂၢမ်းဝႆႉယူႇၼႆ ဢမ်ႇၸၢင်ႊၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်လႆႈသႄႈ။ ပေႃး ၵိၼ်တၢင်းၵိၼ်ဝႆႉယူႇၼႆၵေႃႈ သမ်ႉဢမ်ႇၸၢင်ႊ လၢတ်ႈလႆႈၵႂၢမ်း ၼႆၼၼ်ႉၼႃႇ။ ၶႂ်ႈဝႃႈၼင်ႇၼႆ တင်းသိုဝ်ႈတင်းယူဝ်း ၼၼ်ႉယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ဝႃႈၼႆယဝ်ႉႁိူၺ်ႉ။

မၼ်းၵူၺ်းၼင်ႇၵဝ်ႇသိုပ်ႇဝႃႈ- “ဢဝ်သေဢၼ်ဢၼ် ၼေၼႃႈတိူဝ်ႈမၼ်းသေယဝ်ႉ မုၵ်ႉၸုမ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵိၼ် ဝႆႉၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဢိူဝ်ႈ။ ၵေႃႉၵူၼ်းဢၼ်ႁဵတ်းၵိၼ်ယူႇၼၼ်ႉၵေႃႈ မီးဢိူဝ်ႈ။ ၵူၺ်းၼႃႇ ဝၢႆးလင်မႃးတႄႉ ပၵ်းပိူင်ဢၼ် လီၶဝ် တေမီးမႃးလႆႈယူႇယူဝ်း” ၼႆသေ လၢတ်ႈၼေတၢင်းထၢင်ႇႁၼ်မၼ်း ယဝ်ႉ။

ၸႂ်တဝ်ႇ ဢၼ်ၶုတ်ႉၸူးတူဝ်ၵဝ်ႇ

ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၸၢင်ႊမေႃႁဵတ်းတႃႇ ပုၼ်ႈတူဝ်ၵဝ်ႇသေယဝ်ႉ ႁဵတ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ၶဝ်တႄႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်း ဢၼ်ယဵပ်ႇယမ်တေႃႇတၢင်းႁႅင်းဢႄႇ၊ ႁႅင်းယွမ်း၊ ႁႅင်းဢူၼ်ႈပိူၼ်ႈသေ ႁဵတ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇမီးၸႂ်တႃႇၸူၵ်း ဢွၵ်ႇႁဵတ်းသၢင်ႈ တင်း ဢဵၼ်ႁႅင်းတူဝ်ၵဝ်ႇ၊ ၸႂ်ၶႂ်ႈပိုင်ႈဢိင်ပိူၼ်ၵေႃႈ ၼမ်သေယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်မီးဝႆႉ လမ်ႉသၢင်ႈတၢင်း ႁဵတ်း ဢၼ်တူၵ်းတႅမ်ဝႆႉၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ၶဝ်မေႃဢဝ် လွင်ႈၸႂ်လီတီႈပိူၼ်ႈတၢင်ႇၵေႃႉ ၶဝ်ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁဵတ်းပဵၼ်တုမ်မွၼ် ပႅၼ်ႈယဵပ်ႇပႅတ်ႈသေယဝ်ႉ ၸၢင်ႊတၢင်ႇသႂ်ႇ ႁူဝ်ၶေႃႈဝႃႈပဵၼ် တႃႇၽွၼ်းလီၵူၼ်းတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးယဝ်ႉၵေႃႈ သမ်ႉဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းတႃႇ ပုၼ်ႈသုၼ်ႇတူဝ်ၵွၺ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မေႃသွၼ်တီႈၸၼ်ႉၸွမ်ၵေႃႉၼိူင်ႈၵေႃႈဝႃႈ- “မၢင်ႊၵေႃႉၼႆႉ ၽၢႆႇၽိဝ်ၼွၵ်ႈၼႆ လီသေယဝ်ႉ၊ ပေႃးတွၼ်ႊၼႂ်း သမ်ႉ ယုတ်ႈယွၵ်းယဝ်ႉ။ ၵူၼ်းဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ဢွၼ်ၵၼ်တႅမ်ႈပိုၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ ၽႂ်မၼ်းၼၼ်ႉၼႃႇၼေႃႈ။ တေတူၺ်းဢဝ် တီႈဢၼ်လၢတ်ႈဢၼ်ၸႃၼၼ်ႉ ၵွၺ်းတႄႉ ဢမ်ႇလႆႈသႄႈ။ ပေႃးၶၢဝ်းယၢဝ်းမႃးၼႆ လွင်ႈႁဵတ်းတၢင်းသၢင်ႈမၼ်း ၸိူဝ်းၼၼ်ႉ ႁူႉတေၽုတ်းဢွၵ်ႇမႃးယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။ ႁူႉတေပဵၼ်ဢွၵ်ႇမႃး တၢင်းထၢင်ႇၸႅင်ႈသၵ်းသၵ်းယူႇ ဢမ်ႇႁၢင်ႉ ယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ ” ဝႃႈၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်လီတႃႇၵူၼ်းၼမ်ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ

ၵၢၼ်လီတႃႇၵူၼ်းၼမ် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ တင်းဢမ်ႇတူၺ်းတႃႇသူၼ်ႇတူဝ်သင်သေယဝ်ႉ ဢၼ်လႆႈဢဝ်တင်း ၸႂ်ဝူၼ်ႉသွၼ်ႇတေႃႇပိူၼ်ႈသေ ႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ်ၼၼ်ႉဢိူဝ်ႈ။ တႃႇႁႂ်ႈၸၢင်ႊမေႃႁဵတ်းသၢင်ႈပၼ် ၽွၼ်းလီတႃႇတင်း လၢႆၼၼ်ႉသမ်ႉ ပိူင်လူင်မၼ်း တေလႆႈမီးၸႂ် ဝူၼ်ႉသွၼ်ႇတေႃႇပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၵွၼ်ႇဢိူဝ်ႈ။

မိူဝ်ႈဢၼ်ဢွၼ်ၵၼ်ႁဵတ်းသၢင်ႈ တႃႇပုၼ်ႈပၢင်ႈၽွၼ်းလီ ႁႂ်ႈပိူၼ်ႈတင်းလၢႆၼၼ်ႉၼႆ ဢမ်ႇၸႂ်ႈတင်းမူႇ တင်း ၸုမ်းသင်သေၵေႃႈ၊ ဢဝ်တင်းႁႅင်းၵေႃႉလဵဝ် တူၼ်လဵဝ်ၵူၺ်းသေၵေႃႈ ၼင်ႇၵႃႊဢၼ်ပွင်ပဵၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းလႆႈ ယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇဢိူဝ်ႈ။ ပိူင်လူင်မၼ်း လူဝ်ႇမီးၸႂ်ၽႂ်ႇလီ၊ ဢၼ်ၶႂ်ႈႁဵတ်းၶႂ်ႈသၢင်ႈ ပၼ်ၼၼ်ႉၵွၺ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးမီးယိူင်း ဢၢၼ်း၊ ပေႃးမီးၸႂ်ၵၼ်ႇၸႂ်ၼဵဝ်၊ ပေႃးမေႃဝႆႉဝၢၼ်းၽႅၼ်ၵၢၼ်၊ ပေႃးမေႃတမ်းမၢႆ ပိူင်မီႈလွၵ်းယၢမ်း၊ တေႃႈယေႈဝၼ်း ၵွၺ်းႁဵတ်းတႃႇ ယေႈၸူဝ်ႊမူင်းၵေႃႈ ပဵၼ်လႆႈ၊ ႁဵတ်းတေႉတေႉ၊ ႁဵတ်းမၢၼ်ႇမၢၼ်ႇ၊ ႁဵတ်းၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈ ၊ ႁဵတ်းၵႂႃႇတႃႇ ၶၢဝ်းယၢဝ်းပေႃးၼႆ ႁူႉတၵ်းပဵၼ်မႃးလႆႈ။

မၢင်ႊၸိူဝ်းတႄႉ ထၢင်ႇဝႃႈ ၵၢၼ်ငၢၼ်းၵူၼ်းၼမ်ၼႆႉ ပေႃးတေႁဵတ်းမၼ်းမႃးၼႆ လူဝ်ႇမီးႁူင်းၵေႃႇၵၢႆႇမၼ်း၊ လူဝ်ႇမီးငိုၼ်းၵွင်ၵၢင်မၼ်း၊ လူဝ်ႇမီးဢဵၼ်ႁႅင်းၵူၼ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈၵၼ် ၸင်ႇတေၸၢင်ႊပဵၼ်လႆႈၼႆ ဢွၼ်ဢၼ်ထၢင်ႇႁၼ် ၼင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈဝႃႈ ၵၢၼ်တႃႇၵူၼ်းၼမ်ၼႆႉ ပိူင်လူင်မၼ်း လူဝ်ႇမီးၸႂ်ၽႂ်ႇ ဢၼ်တေႉတေႉလႄႈ လုၵ်ႉႁဵတ်းလႆႈ တူဝ်တေႉ၊ လူဝ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇလီလီၼၼ်ႉၵွၺ်း။ ပေႃးဢဝ်ႁႅင်းၵေႃႉလဵဝ်ၵွၺ်းသေ၊ တင်းသိုဝ်ႈသိုဝ်ႈၽဵင်ႈၽဵင်ႈ၊ ၸႅင်ႈၸႅင်ႈ လႅင်းလႅင်းသေ ႁဵတ်းၵႂႃႇၽႅၼ်ႈၽႅၼ်ႈၼႆၵေႃႈ ပဵၼ်တၢင်းလီလႆႈယူႇ၊ ထိုင်တီႈဢွင်ႇမၢၼ်လႆႈယူႇၼႆ- ၶၢဝ်းၶူဝ်းဝိတ်ႉ ႁႃႊပွတ်ႇၶႅင် လၢင်ႉလူၵ်ႈလူင်ၼႆႉ ၶႅၼ်းၸႅင်ႈလႅင်းလီယူႇယဝ်ႉဢိူဝ်ႈ။

လွင်ႈၵၢၼ်လီ တႃႇတင်းလၢႆၼႆႉ ထုၵ်ႇလႆႈၽိုၵ်းယၢမ်ႈမႃး ၸဵမ်မိူဝ်ႈၵေႃႉဢွၼ်ႇ။ ႁဵတ်းသင်ၵေႃႈ ဝႆႉၸႂ်လီ တင်းယိူင်းဢၢၼ်းသေႁဵတ်း၊ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လႆႈဢၼ်လီ၊ ၵၢၼ်လီၼႆႉ လူဝ်ႇႁဵတ်းၵႂႃႇၵူႊဝၼ်း - ပေႃးၼႆ လူၵ်ႈၶူင်းလီ ၸင်ႇတေဢွၵ်ႇ ပဵၼ်မႃးလႆႈတႃႇတင်းလၢႆလႆႈယူႇယဝ်ႉ။ ၵူဝ်ၽဵတ်ႇယူႇၵွၺ်းတႄႉ ဢမ်ႇပဵၼ်ၵၢၼ်လႆႈ။

=== ဢဝ်ဝွၵ်း မၢႆမီႈပိူင်ၵူၼ်းသီၶမ်း ၼႆႉသေ လႅင်းပိူင်းဝႆႉပၼ်ယူႇ ===
ဢွၼ်ႇၸၢႆးၶဝ် ဢွၼ်ႇယိင်းၶဝ်
တွင်းဢဝ် ယႃႇပေလိုမ်း
ႁဵတ်းသင် ႁဵတ်းတေႉတေႉ
ယႃႇႁဵတ်းၸေႃးၸႄႉ ႁႂ်ႈႁၢမ်းလၢႆႊ
ႁဵတ်းသင် ႁဵတ်းလီလီ
ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်လႆႈ လီထီႈသုတ်း
ၵၢၼ်လီၼႆႉ ႁဵတ်းၵူႊဝၼ်းၵူႊမိူဝ်ႈ
ႁဵတ်းၵႂႃႇတႃႇၶၢဝ်းယၢဝ်း
ပဵၼ်သၢႆသဵၼ်ႈတၢင်း တႃႇဢွင်ႇပေႉႁဝ်းဢိူဝ်ႈ။

(ဢမ်ႇမီးၵၢၼ်လီတႃႇၵူၼ်းၼမ် ၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင် ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ တေႁိုဝ်မီး)။ (ဢီႈသင်ၵေႃႈ ဢမ်ႇလိူဝ်လႆႈတၢင်းၶတ်းၸႂ်၊ မိူင်းၵူၼ်းလႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇယူႇၼႆႉ ၵွပ်ႈၸိူဝ်းၶတ်းၸႂ်ၶဝ်ဢိူဝ်ႈ)။

လုင်းၸၢႆးၾႃႈ ( ၵဵပ်းႁွမ်တွမ်ႊတႅမ်ႈ) (႒႒:႐႕) ၸၼ်။ ႐႙.႐႘.႒႐႒႑,( လႉတႉလ- တႉလႉၽ)( ႑႕)။

← လိုၼ်း · လမ်းၼႂ်း · ထႅင်ႈ→