တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ တီႇမူဝ်ႇရႅတ်ႇတိၵ်ႉ ၵူႈၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ

တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႇတိၵ်ႉ ၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ

လိၵ်ႈႁူဝ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉ။ တွၼ်ႈတႃႇၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇၼႂ်းၸေႊဝဵင်းမိူင်းလႃး ႁၼ်ဝႃႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ တီႇမူဝ်ႇရႅတ်ႇတိၵ်ႉ ၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆယဝ်ႉ။

တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႉတိၵ်ႉ ၵူႊၸၢဝ်းၶိူဝ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ (MNDAA) ၼႆႉ ပဵၼ်ၸုမ်းယိပ်း ၵွင်ႈၵၢင်ႇ ဢၼ်မီးၼႂ်း ၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉ မိူင်းမၢၼ်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။ တပ်ႉသိုၵ်းၼႆႉ မီးမႃးၸဵမ်မိူဝ်ႈပီႊ 1989 သေ ပဵၼ်ၸုမ်းဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်တင်း လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈမၢၼ်ႊဢွၼ်တၢင်းသုတ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၵိုတ်းတိုၵ်း ၵၼ် ႁိုင်မွၵ်ႈသၢဝ်းပီႊၼႆယဝ်ႉ။

ပိုၼ်း

ၸုမ်းၼႆႉလႆႈၵေႃႇတင်ႈမႃး မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႈ 12/03/1989 ဝၢႆးသေ ႁူဝ်ၼႃႈ ပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႈ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈမိူင်းမၢၼ်ႊ ဝဵင်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ ၽိူင်းၵျႃႇသျိၼ်ႇ (ႁွင်ႉဝႃႈ ပဵင်းၵျီႇယႃႇသျိင်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ၽူင်းၵျႃႇသျိၼ်ႇ) ဢမ်ႇပဵင်းပေႃးၸႂ် လွင်ႈဢွၼ်ႁူဝ် ပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႈသေ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၵေႃႇတင်ႈ MNDAAမႃး။ ႁူမ်ႈလူၺ်ႈ ပီႈဢၢႆႈမၼ်း ၽိင်းၵျီႇယႃႇၾူဝ်ႇသေပဵၼ်မႃး တပ်ႉၸုမ်းမႂ်ႇ တီႈဝဵင်းၵူဝ်းၵၢင်ႉယဝ်ႉ။ ဢဵၼ်ႁႅင်းသိုၵ်း မီးၼႂ်းၵႄႈ 1,500 တေႃႇထိုင် 2,000 ၵေႃႉ။

ဢမ်ႇႁိုင်ဢမ်ႇၼၢၼ်း ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉၶဝ် ပဵၼ်မႃးၸုမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ဢၼ်ၽွမ်ႉၸႂ်ၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉပဵၼ်ၸုမ်းဢွၼ်တၢင်းသုတ်း ၼႂ်းၼႃႈလိၼ်မိူင်းတႆး ဢၼ်လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်းလႄႈ လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈသုၼ်ၵၢင်မၢၼ်ႊ ႁွင်ႉဝႃႈ ၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉ ဢၼ် MNDAA ၵုမ်းၵမ်၊ ပဵၼ် "ၸိုၼ်ႈတႆး ၼႃႈလိၼ်ၶိုၵ်ႉတွၼ်း (1)" (ၶႄႇ: 缅甸掸邦第一牶区; မၢၼ်ႊ - မြန်မာနိုင်ငံ ရှမ်းပြည်နယ်အထူးဒေသ (၁)။ ဝၢႆးသေ ၵိုတ်းတိုၵ်းယဝ်ႉ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉ ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႃးသေ တပ်ႉသိုၵ်း MNDAA လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႊၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ (တပ်ႉမတေႃႇ) လႆႈၼမ်ႉတွၼ်း တီႈၵၢၼ်ၵဵပ်းယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ၵၢၼ်ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ် ၼမ်မႃးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈၼၼ်ႉၵေႃႈ ႁဵတ်းဢွၵ်ႇယႃႈမဝ်းၵမ်မႃး။ ၸုမ်း MNDAA လႄႈ ၸုမ်းသိုၵ်းတၢင်ႇၸိူဝ်း ၵုမ်းၵမ်ပိုၼ်ႉတီႈၽုၵ်ႇသွမ်ႈလႄႈ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ် တီႈဢၼ်ငၢႆတႃႇၸုမ်းၵႃႉၶၢႆယႃႈမဝ်းၵမ် လႄႈ ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ။ ၸုမ်းငမ်းယဵၼ်မိူင်းမၢၼ်ႊၵေႃႈလႆႈထုၵ်ႇၵၢဝ်ႇႁႃဝႃႈ ၶဝ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ ငိုၼ်းၼမ်ႉတွၼ်းယႃႈမဝ်းၵမ် ဢၼ် MNDAA လႆႈမႃးၼၼ်ႉ ၶိုၼ်းဢဝ်မႃးၸႂ်ႉတိုဝ်း ၼႂ်းၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီး ဢၼ်ထုၵ်ႇမႅၼ်ႈၸွမ်းပၵ်းပိူင်ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢင်တိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉမိူဝ်ႈပီႊ 2009

မိူဝ်ႈပီႊ 2009 လိူၼ် August ၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းဢူၺ်းလီ ၻီႊမူဝ်ႇၶရႅတ်ႊတိၵ်ႉၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ လႆႈၶဝ်ႈပႃးၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်း တင်းတပ်ႉသိုၵ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ။ ဝၢႆးလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်းတိုၵ်း ပူၼ်ႉမႃး 20 ပီႊၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းလႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ် ပွၵ်ႈၼႆႉပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ဢၼ်ယႂ်ႇသုတ်းၼႆယဝ်ႉ။

ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ ပၢင်တိုၵ်းလႄႈ ၸုမ်း MNDAA ဢမ်ႇၸၢင်ႊၵုမ်းၵမ်လႆႈ ဝဵင်းၵူဝ်းၵၢင်ႉသေ ၵူၼ်းပၢႆႊၽေး 30,000 ၵေႃႉ လႆႈပၢႆႊၵႂႃႇယူႇတီႈၸေႊမိူင်းယူႇၼၢၼ်ႇ မိူင်းႁိမ်းႁွမ်းမိူင်းၶႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႃႈလိၼ်ၵူဝ်းၵၢင်ႉလႆႈပဵၼ်မႃး ၼႃႈလိၼ်ၽွင်းငမ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၵူဝ်းၵၢင်ႉ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 20 August 2010 ၼၼ်ႉသေတႃႉ လႆႈထုၵ်ႇ MNDAA ႁပ်ႉႁွင်းဝႃႈ ဢမ်ႇၸွမ်းမၢႆမီႈၼႆယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်တိုၵ်ႉတေႃးၵၼ်မိူဝ်ႈပီႊ 2015

မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 9/2/2015 တပ်ႉသိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA ၶတ်းၸႂ်သိမ်းဢဝ်ၶိုၼ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း တပ်ႉသိုၵ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈမၢၼ်ႊ ၼႂ်းၸႄႈဝဵင်းလၢဝ်းၵၢႆၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းပၢင်တိုၵ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ လႆႈတၢႆၵႂႃႇ တင်းမူတ်း 47 ၵေႃႉ မၢတ်ႇၸဵပ်း 73 ၵေႃႉ ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၢႆးသေပဵၼ် ပၢင်တိုၵ်းႁၢဝ်ႈႁႅင်းမႃးလၢႆလိူၼ်ယဝ်ႉ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၵူဝ်းၵၢင်ႉၶဝ် ဢမ်ႇၸၢင်ႊသိမ်းလႆႈဝဵင်းလၢဝ်းၵၢႆ။ ဝၢႆးသေလွင်ႈၼႆႉယဝ်ႉ လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈၶႄႇ လႆႈထုၵ်ႇၼႄးဝႃႈ ပၼ်တၢင်းၸွႆႈထႅမ်သိုၵ်းၸၢဝ်းၶိူဝ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။

ပၢင်တိုၵ်းမိူဝ်ႈပီႊ 2017

မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႈ 6/3/2017 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ MNDAA ၶဝ် ၶဝ်ႈယိုဝ်းတပ်ႉပလိၵ်ႈ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းတီႈဝဵင်းလၢဝ်းၵၢႆသေ ၵူၼ်းတၢႆ 30 ၵေႃႉၼႆယဝ်ႉ။

ၵၢၼ်လုၵ်ႉၽိုၼ်ႉဝၢႆးသိမ်းႁႅင်းပွင်ႊမိူဝ်ႈပီႊ 2021

ဝၢႆးသေ သိုၵ်းမၢင်ႊသိမ်းဢႃႇၼႃႇယဝ်ႉ ပၢင်တိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းမၢင်ႊ ၶိုၼ်းတႄႇပဵၼ်မႃး မိူဝ်ႈၸုမ်း MNDAA ႁူမ်ႈတင်း ၸုမ်းဢူၺ်းလီ ၊ တပ်ႉသိုၵ်းရၶႅင်ႇ လႄႈ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွၺ်ႇၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈတဢၢင်း။ ၶဝ်ၶဝ်ႈယိုဝ်းႁူင်းပလိၵ်ႈ ၽၢႆႇႁွင်ႇဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈသေ ၸဝ်ႈၼႃႈတီႈပလိၵ်ႈ လႆႈတၢႆၵႂႃႇဢမ်ႇယွမ်း 14 ၵေႃႉ လႄႈ ဢဝ်ၾႆးၽဝ်ႁူင်းပလိၵ်ႈၼႆယဝ်ႉ။ MNDAA လႄႈ TNLA သိုပ်ႇယိုဝ်းထႅင်ႈလၢႆတီႈလၢႆတၢင်း ၼႂ်းၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 4 လႄႈ 5/5/2021 သေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႊ လႆႈလူႉတၢႆတင်းၼမ်ၼႆယဝ်ႉ။

တပ်ႉသိုၵ်း MNDAA ၼႆႉ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း ၵၢၼ်ၽဵဝ်ႈမူၺ်ႉ 1027 မိူဝ်ႈလိူၼ် october 2023 သေ ႁူမ်ႈၵၼ်တိုၵ်းတေႃး လႄႈ ယိုတ်းဢဝ် တပ်ႉပၢင်သဝ်း သိုၵ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈ တႄႇဢဝ် ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ တေႃႇ ထိုင် ဝဵင်းႁူဝ်ပၢင်ႇ ၸေႊမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 28 October 2023 ၼၼ်ႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၽွင်းသိုၵ်းၼႂ်းမိူင်းတိုၵ်ႉပဵၼ်ယူႇၼၼ်ႉ MNDAA ၵုမ်းၵမ်လႆႈ ၶျိၼ်းသူၺ်ႇႁေႃႇ တဵမ်တဵမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ဝၼ်းထီႉ 5 January 2024 ၼၼ်ႉ ၸုမ်း MNDAA ၵုမ်းၵမ်လႆႈ ဝဵင်းလၢဝ်းၵၢႆဢၼ်ပဵၼ် ဝဵင်းလူင်ၵူဝ်းၵၢင်ႉတဵမ်တဵမ် ဝၢႆးသေ တပ်ႉသိုၵ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊဝၢင်းၶိူင်ႈၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဝၼ်း လဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉၵူၺ်း ၸုမ်း MNDAA ၶဝ် ယွၼ်းဢဝ်လႆႈ "လွင်ႈပူတ်းပွၺ်ႇ" မိူင်းၵူဝ်းၵၢင်ႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈ january 11 ဝၼ်းၼၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်း လႄႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီပီႈၼွင်ႉ ဢၼ်ၶႄႇၵမ်ႉၸွႆႈပၼ် တီႈၸေႊမိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇလႆႈႁဵတ်းၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 25/06/2019 ၼၼ်ႉ TNLA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶိုၼ်းတႄႇသၢၼ်ၶတ်းတေႃႇ ၸုမ်းသိုၵ်းယွၼ်ႉ လွင်ႈပူၼ်ႉပႅၼ် ၵၢၼ်ၵိုတ်းတိုၵ်း လႄႈ ႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ်တင်း ၸုမ်း PDF ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈသေ ပိုတ်ႇပၢင်တိုၵ်း မိူဝ်ႈလဵဝ်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ ၼႂ်းဝၼ်းလဵဝ်ၵၼ်ၼၼ်ႉ သိုၵ်း MNDAA လႄႈ ၸုမ်းဢူၺ်းလီၶဝ် ၶဝ်ႈတိုၵ်း တပ်ႉပၢင်သဝ်းႁိမ်းႁွမ်း ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈလၢႆလၢႆတီႈသေ တႄႇလွမ်ႉႁွပ်ႈဝဵင်းလူင်ၶဝ်ဝႆႉၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 14 လိူၼ် june ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶဝ်ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တေၵိုတ်းယိုတ်းပၢင်တိုၵ်း တႃႇၶၢဝ်းတၢင်း 4 ဝၼ်း တႃႇငိူင်ႉဝႄႈလွင်ႈၶဝ်ႈၵပ်းၵၢႆႇၸွမ်း ပၢင်ၵုမ်လူင် ၶွမ်ႊမတီႊငဝ်ႈငုၼ်း ပႃႇတီႇၶွမ်ႇမိဝ်ႇၼိတ်ႈၶႄႇ ပွၵ်ႈၵမ်း 3 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

မိူဝ်ႈဝၼ်းတီႈ 2 လိူၼ် September ၼၼ်ႉ ၸုမ်း SAC ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ MNDAA ပဵၼ်ၸုမ်းၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈၵိုတ်းတိုၵ်းမိူဝ်ႈပီႊ 2024

မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 18 September ၼၼ်ႉ MNDAA ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၶဝ်တေဢမ်ႇႁဵတ်းဢူၺ်းလီၵၼ် တင်း NUG ဢမ်ႇၼၼ် "တူင်ႇဝူင်းၼွၵ်ႈမိူင်း ဢၼ်သၢၼ်ၶတ်း ၶႄႇလႄႈ မၢၼ်ႊ" ၼႆယဝ်ႉ။ သိုပ်ႇပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ ၵိုတ်းယိုတ်းလွင်ႈတူင်ႉၼိုင်သိုၵ်းတေႃႇ ၸုမ်းသိုၵ်း SAC ၵူႊလွင်ႈလွင်ႈ လိူဝ်သေလွင်ႈၵႅတ်ႇၶႄတူဝ် ၵဝ်ႇၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈၵိုတ်းတိုၵ်းထႅင်ႈမိူဝ်ႈပီႊ 2025

ဢိင်ၼိူဝ် ႁွင်ႈၵၢၼ်ၽၢႆႇၼွၵ်ႈမိူင်းၶႄႇသေ သိုဝ်ႇၶၢဝ်ႇ Reuters ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ဝၢႆးသေ ဢုပ်ႇဢူဝ်းၵၼ် တီႈဝဵင်းၶုၼ်းမဵင်ယဝ်ႉ သိုၵ်းမၢၼ်ႊ လႄႈ MNDAA လူင်းလၢႆးမိုဝ်းၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၵိုတ်းတိုၵ်း ပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် တႄႇဢဝ်ဝၼ်းတီႈ 18/01/ 2025 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႈ 20 လိူၼ် January ၼၼ်ႉ ၽိုၼ်ၶၢဝ်ႇ Myanmar Now ဢွၵ်ႇၶၢဝ်ႇဝႃႈ ယွၼ်ႉၶႄႇတဵၵ်းတဵင်လႄႈ ၸုမ်း MNDAA လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႃႈ “တေဢဝ်ၶိုၼ်း လွင်ႈၵုမ်းၵမ် ဝဵင်းလူင်မိူင်းတႆးပွတ်းႁွင်ႇ တီႈလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈသိုၵ်းမၢၼ်ႊ” ၼႆသေ ၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၵိုတ်းတိုၵ်းၼၼ်ႉ ၸၢင်ႊပႃးလွင်ႈဢၼ် MNDAA တေထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၼႂ်းလိူၼ် June ၼၼ်ႉယူႇ။ ၵူၺ်းၵႃႈ ၽၢႆႇလႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇလႆႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ ငဝ်းလၢႆး ၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၵိုတ်းတိုၵ်း ၼႄၵူၼ်းတင်းၼမ်။ လိၵ်ႈပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ Myanmar Now ၼၼ်ႉ လၢတ်ႈဝႃႈ ၽူႈၵွၼ်းသိုၵ်း Peng Daxun လႆႈထုၵ်ႇ "ႁွင်ႉၵႂႃႇတီႈ ၸေႊမိူင်း Yunnan မိူင်းၶႄႇ မိူဝ်ႈဝၢႆးလိူၼ် October သေ လႆႈထုၵ်ႇၶင်ဝႆႉတီႈၼၼ်ႈ ဢမ်ႇႁူႉဝႃႈမိူဝ်ႈလႆႈတေဢွၵ်ႇမႃးၶိုၼ်း လႄႈ ၽႂ်ၵေႃႈဢမ်ႇႁူႉဝႃးမၼ်းပဵၼ်ႁိုဝ် ယူႇဝႆႉတီႈလႂ်ၼႆယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလိူၼ် April ပီႊ 2025 ၼၼ်ႉ ၸုမ်း MNDAA လႆႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ၸွမ်းၼင်ႇ ၶေႃႈလႆႈၸႂ်ၵိုတ်းတိုၵ်း ဢၼ်ၶဝ်လႆႈၸႂ်ၵၼ်ဝႆႉသေတႃႉ လႆႈႁူႉဝႃႈ ၶဝ်တိုၵ်ႉၵုမ်းၵမ်ဝႆႉ တီႈယူႇတၼ်းသဝ်း ဢၼ်မီးတီႈၼွၵ်ႈဝဵင်း ၼၼ်ႉယူႇ။

ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်တင်း TNLA

မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 14 March 2026 ၼၼ်ႉ MNDAA ၸႂ်ႉၶိူင်ႈၵွင်ႈလူင် လႄႈ တပ်ႉလိၼ်သေ လေႃႇတိုၵ်း ပိုၼ်ႉတီႈ ဢၼ်သိုၵ်း TNLA ၵုမ်းၵမ်ၼၼ်ႉၼႆယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်လိူၼ် February 2026 မႃး တင်းသွင်ၸုမ်း လႆႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်းၵၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်းလွင်ႈၵုမ်းၵမ်ၼႃႈလိၼ် ၼႂ်းၸေႊဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ။ လွင်ႈၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၵႃႊၶၼ်ၶူဝ်းၵုၼ်ႇပိုၼ်ႉထၢၼ်ၶိုၼ်ႈမႃး ယွၼ်ႉလွင်ႈႁႄႉႁၢမ်ႈ ၵၢၼ်ၵႃႉၶၢႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈဝၼ်းထီႉ 16 March 2026 ၼၼ်ႉ MNDAA ယိုတ်းဢဝ် ဝဵင်းၵူတ်ႉၶၢႆ တီႈ TNLA တဵမ်ထူၼ်ႈၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈထတ်းသၢင်

MNDAA လႆႈၸတ်းႁဵတ်းပၢင်ပၼ်တၢမ်ႇတၢႆၵူၼ်းမိူင်းလၢႆလၢႆပွၵ်ႈ။ ၸုမ်းၽွမ်ႉႁူမ်ႈယူးရူပ်ႉၶဝ် သၢၼ်ၶတ်းလွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ႁၢဝ်ႈႁႅင်းသေ လၢတ်ႈဝႃႈလွင်ႈပၼ်တၢမ်ႇတၢႆၵူၼ်းတင်းၼမ်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁၢႆႉၸႃႉ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈဢၼ် ဢမ်ႇမိူၼ်ၵူၼ်းၼႆယဝ်ႉ။

ၸုမ်းၼႆႉ လႆႈထုၵ်ႇၼႄးဝႃႈ ၶဝ်တဵၵ်းတဵင် ၵဵပ်းႁႅင်းၵၢၼ်ယၢၼ်မိူင်း ႁႂ်ႈပဵၼ်သိုၵ်း လႄႈ ပၼ်တၢမ်ႇတၢႆၵူၼ်းၸိူဝ်းပၢႆႈ ၽေးသိုၵ်းၼႆယဝ်ႉ။ MNDAA ၼႆႉ တဵၵ်းတဵင်ၵဵပ်းၵူၼ်းမိူင်း မိူဝ်ႈၽွင်း လႄႈ ဝၢႆးသေ ပိုတ်ႇၽုၺ်ႇပၢင်တိုၵ်း 1027 မိူဝ်ႈလိူၼ် October 2023 ၼၼ်ႉသေ ယိူင်းၸူး ၸုမ်းသိုၵ်းဢၼ်မီးတီႈ ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ ၶဝ်လၵ်ႉဢဝ်ၵူၼ်းမိူင်း တီႈပၢင်သဝ်းၵူၼ်းပၢႆႈၽေး လႄႈ ၵႃးတၢင်ႇၵူၼ်းဢၼ်ပၢႆႈၽေးၼၼ်ႉသေ တုၵ်းယွၼ်း ႁႅင်းၵူၼ်းတီႈတူင်ႇဝူင်း ၵူၼ်း ၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ၶဝ်ယိူင်းဢၢၼ်းတေႃႇလုၵ်ႈဢွၼ်ႇ ဢႃႇယု 10 ပီႊ လႄႈ လွၵ်ႇငိူတ်ႈ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်တၢင်ႇလၢတ်ႈ လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ဢမ်ႇၼၼ် ပၢႆႈဢွၵ်ႇၵၢၼ်ၵဵပ်းသိုၵ်း ၸိူဝ်းၼႆႉၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ MNDAA ၶဝ်ႁၼ်ဝႃႈ ၼႄလွင်ႈတၢင်းဝႃႈ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶဝ်ၼႆႉ မၼ်းၵိုင်ႇငၢမ်ႇၵၼ်တင်း ပၵ်းပိူင်ၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။

ၽွင်းမိူဝ်ႈ MNDAA ပဵၼ်တွၼ်ႈၼိူင်ႈ ၼႂ်းၵၢၼ်သၢၼ်ၶတ်းၸုမ်းသိုၵ်းမၢၼ်ႊၼၼ်ႉ လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈၶဝ် လႆႈထုၵ်ႇသႄႉၼႄးဝႃႈ ၶဝ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈ တၢင်းၶႂ်ႈလႆႈတီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႇတိၵ်ႉဢၼ်ၵႂၢင်ႈၶႂၢင် လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇသေ ႁဵတ်းႁႂ်ႈပဵၼ်ပၢင်တိုၵ်း ၼႂ်းၵႄႈ ၸၢဝ်းၶိူဝ်းၼႆယဝ်ႉ။ ၽူႈထတ်းသၢင်ၶဝ် လႆႈမၢႆတွင်းဝႃႈ ယိူင်းဢၢၼ်းၸုမ်းၶဝ်ၼႆႉ လုၵ်ႉတီႈၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈ မိူင်းႁူမ်ႈတုမ်တီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႇၸိၵ်ႉၾႅတ်ႊၻရႄႇသေ ၶၢႆႉၵႂႃႇၸွမ်းလင်ယိူင်းမၢႆၸၢဝ်းၶိူဝ်းတူဝ်ၵဝ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ၶႂၢၵ်ႈၼႃႈလိၼ်ၼမ်မႃးၼႆယဝ်ႉ။ ယိူင်းမၢႆလႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇလႄႈ ၸၢင်ႊႁဵတ်းႁႂ်ႈ ၸုမ်းလၢႆလၢႆၸုမ်းၼႂ်းမိူင်းမၢၼ်ႊ ယၢပ်ႇၽိုတ်ႇတႃႇတေႁူမ်ႈမိုဝ်းၵၼ် ႁဵတ်းၵၢၼ်တႃႇတီႇမူဝ်ႇၶရႅတ်ႇၸိၵ်ႉၼႆယဝ်ႉ။

လွင်ႈဢၼ် MNDAA တိုၵ်းယိုဝ်းၼႆႉ ႁဵတ်းႁႂ်ႈငဝ်းလၢႆး ၸွမ်းလႅၼ်ႊလိၼ် မိူင်းၶႄႇ- မိူင်းမၢၼ်ႊ လႅၵ်ႈလၢႆႈၵႂႃႇ။ ႁဵတ်းႁႂ်ႈမိူင်းၶႄႇၸႂ်ဢမ်ႇလီယွၼ်ႉဝႃႈ မိူင်းၶႄႇၼႆႉ ၵမ်ႉထႅမ်ပၼ် လူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈသိုၵ်း မိူင်းမၢၼ်ႊသေ မႆႈၸႂ်ၵူဝ်တုမ်ႉတိူဝ်ႉ ၽွၼ်းလီၵၢၼ်ပၢႆးမၢၵ်ႈမီးၶဝ် လႄႈ ၽွၼ်းလီမိူင်းမၢၼ်ႊ ၼႆယဝ်ႉ။ တပ်ႉသိုၵ်းၵူဝ်းၵၢင်ႉ MNDAA ယိုတ်းလႆႈဢွင်ႈတီႈလမ်ႇလွင်ႈ ပႃးၸဵမ်ဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ဝဵင်းလူင်ၸိုင်ႈတႆးပွတ်းႁွင်ႇ။ ၵွပ်ႈပိူဝ်ႈလွင်ႈၼႆႉသေၶႄႇၵေႃႈ ၶဝ်ႈၵႅဝ်ၸွမ်း ႁႂ်ႈ MNDAA ပၼ်ၶိုၼ်းဝဵင်းလႃႈသဵဝ်ႈၼႂ်းမိုဝ်းလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈသိုၵ်းမိူင်းမၢၼ်ႊၵုမ်းၵမ်ၼႆယဝ်ႉ။ ယွၼ်ႉၶေႃႈတႅပ်းတတ်းၼႆႉသေ ၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉတီႈ ဢွၼ်ၵၼ်သၢၼ်ၶတ်းမႃး။ ၼႄးဝႃႈ MNDAA ၽိတ်းမေႃးၶဝ်သေ ပၼ်ဢႃႇၼႃႇၵုမ်းၵမ်ၶိုၼ်း တီႈလူင်ပွင်ႊၸိုင်ႈမိူင်းမၢၼ်ႊၼႆယဝ်ႉ။

(Wikipedia contributors, 2026)

တီႈဢၢင်ႈဢိင်

Wikipedia contributors. (2026, November). Myanmar National Democratic Alliance Army. (Leave blank) Retrieved from Wikipedia://en.wikipedia.org/wiki/Myanmar_National_Democratic_Alliance_Army