Jump to content

ၽိင်ႈၵေႃႇၸဵင် ပီႊမႂ်ႇတႆး: Difference between revisions

From တႆးၽီးတီးယႃး
Tunsar (talk | contribs)
Created page with " == ပီႊမႂ်ႇတႆး လႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်း == လိူၼ်ၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆး၊ ပီႊမႂ်ႇတႆးပဵၼ်လိူၼ်ၸဵင်သေ ပီႊမႂ်ႇတႆးၵေႃႇၸဵင်ၼႆႉ ပဵၼ်ယဵၼ်ႇငႄႈၽိင်ႈ ထုင်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းယဝ်ႉ။ တႆးၵေႃႇၸဵင်ပီ..."
 
Tunsar (talk | contribs)
 
(3 intermediate revisions by the same user not shown)
Line 1: Line 1:


== ပီႊမႂ်ႇတႆး လႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်း ==
== ပီႊမႂ်ႇတႆး လႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်း ==
လိူၼ်ၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆး၊ ပီႊမႂ်ႇတႆးပဵၼ်လိူၼ်ၸဵင်သေ ပီႊမႂ်ႇတႆးၵေႃႇၸဵင်ၼႆႉ ပဵၼ်ယဵၼ်ႇငႄႈၽိင်ႈ ထုင်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးႁဝ်းယဝ်ႉ။ တႆးၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈမၼ်းတေႉယဝ်ႉ။ ၵေႃႇၸဵင်ဝၼ်း လၵ်းၼီႈၵဝ်ႇ ၶၢႆႉၸူးဝၼ်းလၵ်းၼီႈမႂ်ႇၼႆႉ ၸင်ႇထုၵ်ႇသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။
လိူၼ်ၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆး၊ ပီႊမႂ်ႇတႆးပဵၼ်လိူၼ်ၸဵင်သေ ပီႊမႂ်ႇတႆးၵေႃႇၸဵင်ၼႆႉ ပဵၼ်ယဵၼ်ႇငႄႈၽိင်ႈ ထုင်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးယဝ်ႉ။ တႆးၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈမၼ်းတေႉယဝ်ႉ။ ၵေႃႇၸဵင်ဝၼ်း လၵ်းၼီႈၵဝ်ႇ ၶၢႆႉၸူးဝၼ်းလၵ်းၼီႈမႂ်ႇၼႆႉ ၸင်ႇထုၵ်ႇသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။


တႆးၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ဝၼ်းပီႊတႆး လၵ်းၼီႈၵဝ်ႇ သုတ်းသဵင်ႈၶၢႆႉလၢႆႊၸူး ဝၼ်းတႆးလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ ၼိူင်ႈဝၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ လိူၼ်ၸဵင်ၶေႃႈၵႂၢမ်းႁွင်ႉလၢႆႊလၢႆႊ၊ မၼ်းပဵၼ် ပီႊ၊ လိူၼ်၊ ယၢမ်း ၾိင်ႈၶၢဝ်း ရႃႇသီႇဢူႉတူႉၵေႃႈ မႂ်ႇတေႉတေႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ၸဵင် “လူၵ်ႈ” ၶူင်းၵၢင်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈၶၢဝ်းမွၵ်ႇၵွၼ်ႇၶွင်ႇ၊ မွၵ်ႇၸဵင်ၶဝ်ၵီႊလွၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်းလွၺ်တႆးႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မွၵ်ႇၸဵင်ၵီႊပီႊ တႆးလႄႈ မွၵ်ႇဢၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႊသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၸမ်း ပဵၼ်မွၵ်ႇၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် မွၵ်ႇၵွၼ်သေ မီးတၢင်း ၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်တင်း ပီႊမႂ်ႇတႆးသေ ပဵၼ်မွၵ်ႇပီႊမႂ်ႇ၊ မွၵ်ႇၽိင်ႈၶိူဝ်း ဢၼ်ပူၵ်းတွၺ်ႇတႆးႁဝ်း ႁႂ်ႈၶုၵ်းထူပ်းတေႃႇ ပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။  
တႆးၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ဝၼ်းပီႊတႆး လၵ်းၼီႈၵဝ်ႇ သုတ်းသဵင်ႈၶၢႆႉလၢႆႊၸူး ဝၼ်းတႆးလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ ၼိူင်ႈဝၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ လိူၼ်ၸဵင်ၶေႃႈၵႂၢမ်းႁွင်ႉလၢႆႊလၢႆႊ၊ မၼ်းပဵၼ် ပီႊ၊ လိူၼ်၊ ယၢမ်း ၾိင်ႈၶၢဝ်းရႃႇသီႇဢူႉတူႉၵေႃႈ မႂ်ႇတေႉတေႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ၸဵင် “လူၵ်ႈ” ၶူင်းၵၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈၶၢဝ်းမွၵ်ႇၵွၼ်ႇၶွင်ႇ၊ မွၵ်ႇၸဵင်ၶဝ်ၵီႊလွၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်းလွၺ်တႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မွၵ်ႇၸဵင်ၵီႊပီႊတႆးလႄႈ မွၵ်ႇဢၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႊသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၸမ်း ပဵၼ်မွၵ်ႇၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် မွၵ်ႇၵွၼ်သေ မီးတၢင်း ၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်တင်း ပီႊမႂ်ႇတႆးသေ ပဵၼ်မွၵ်ႇပီႊမႂ်ႇ၊ မွၵ်ႇၽိင်ႈၶိူဝ်ဢၼ်ပူၵ်းတွၺ်ႇတႆး ႁႂ်ႈၶုၵ်းထူပ်းတေႃႇ ပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။  


ပေႃးဝႃႈ မွၵ်ႇၸဵင်မွၵ်ႇၵွၼ်တိုၵ်ႉမီးယူႇ တႆးတိုၵ်ႉမီးယူႇၼႆ ပီႊမႂ်ႇတႆးလိူၼ်ၸဵင် ဢၼ်ပဵၼ်ၽိင်ႈၵေႃႇ ၸဵင်ၼႆၵေႃႈ တၵ်းတေလႆႈမီးၵိုၵ်းပိုၼ်း ၵိုၵ်းၶိူဝ်းတေႃႇထိုင်လုမ်ႈၾႃႉတင်ႈမီးယူႇၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ ပိူင်ၾၢင်(လၵ်ႉ ၶၼႃႇ) ၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးၸမ်း တၵ်းတေလႆႈပႃး ၶေႃႈၵႅမ်း ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၵေႃႇၸဵင်ယဝ်ႉ။
ပေႃးဝႃႈ မွၵ်ႇၸဵင်မွၵ်ႇၵွၼ်တိုၵ်ႉမီးယူႇ တႆးတိုၵ်ႉမီးယူႇၼႆ ပီႊမႂ်ႇတႆးလိူၼ်ၸဵင် ဢၼ်ပဵၼ်ၽိင်ႈၵေႃႇၸဵင်ၼႆၵေႃႈ တၵ်းတေလႆႈမီးၵိုၵ်းပိုၼ်း ၵိုၵ်းၶိူဝ်းတေႃႇထိုင်လုမ်ႈၾႃႉတင်ႈမီးယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်ၾၢင်(လၵ်ႉၶၼႃႇ) ၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးၸမ်း တၵ်းတေလႆႈပႃး ၶေႃႈၵႅမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၵေႃႇၸဵင်ယဝ်ႉ။


           ႑. ပႂ်ႉၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ႁပ်ႉတွၼ်ႈၸဵင်၊ ပွင်ႇဝႃႈ မၵ်းမၢႆႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇတႆး လိူၼ် ၸဵင်။
#  ပႂ်ႉၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ႁပ်ႉတွၼ်ႈၸဵင်၊ ပွင်ႇဝႃႈ မၵ်းမၢႆႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇတႆး လိူၼ်ၸဵင်။
# ပၢႆႈၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ၵၼ်ႇတေႃးပီႊမႂ်ႇ၊ ပွင်ႇဝႃႈ ၼပ်ႉယမ်ထိုဝ်ၵၼ်။
# ၵိၼ်ၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ႁဵတ်းတၢင်းလီလွင်ႈလဵင်ႉလူၵၼ်တင်းတၢင်ၵိၼ်ၽိင်ႈတႆး။
# လဵၼ်ႈၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈမူၼ်ႊသိူဝ်းလူၺ်ႈၵၼ် ၸွမ်းၽိင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။


႒. ပၢႆႈၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ၵၼ်ႇတေႃးပီႊမႂ်ႇ၊ ပွင်ႇဝႃႈ ၼပ်ႉယမ်ထိုင်ၵၼ်။
ပေႃးပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸုမ်ႇၵူႈတဵမ်ထူၼ်ႈၸင်ႇ တေလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးယဝ်ႉ။


႓. ၵိၼ်ၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ႁဵတ်းတၢင်းလီလွင်ႈလဵင်ႉလူၵၼ်တင်းတၢင်ၵိၼ်ၽိင်ႈ တႆး။
== ပႂ်ႉၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ႁပ်ႉတွၼ်ႈၸဵင် ==
ပႂ်ႉၸဵင်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈတၢင်းမၵ်းမၢႆ ဢၼ်ၸူမ်းသိူဝ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇ တႆးလိူၼ်ၸဵင် ဢၼ် တႄႇ တင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းလၵ်းၼီႈမႂ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉၵွၺ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးႁွတ်ႈထိုင် မႅၼ်ႈဝၼ်းပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်လၵ်းၼီႈမႂ်ႇၸိုင် ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇယိင်း ၸၢႆးတင်းသဵင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်လိုဝ်ႈၵၢၼ်သေ လုၵ်ႉၸဵမ်ၸဝ်ႉ ပတ်းၽဵဝ်ႈမူတ်း သႂ်ၸွမ်းၼႃႈႁူဝ်ႉဝၢင်းႁိူၼ်း၊ ပုတ်ႈလၢႆႊၶူဝ်းမႂ်ႇမႂ်ႇ ဝႆႉၸႂ်မႂ်ႇၸႂ်လီမူၼ်ႊသိူဝ်းသေ ပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇတႆးယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်တႆးတိုၵ်ႉမီးႁၢင်ႈမီးႁေႃၵႂၢၼ်းၶေႃယူႇႁင်းၵွၺ်းၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းပီႊၵဝ်ႇ လႅၵ်ႈလၢႆႊၶဝ်ႈဝၼ်း ပီႊမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းႁေႃၶမ်းလၼ်ႇမွၵ်ႈ လၼ်ႇၵွင်ႈပေႃးၼၼ်ႈလူင်ၵႂႃႇ။ သဵင်ၵွင်ႊသဵင်မွင်းၵေႃႈ ပေႃးႁူၼ်ႈမေႃးလင်ႊၵူႊတီႈၵူႊတၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းႁူဝ်မိူင်းသႂ်မႃးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶဝ်ဢဝ်မွၵ်ႇၸဵင်(ၶူဝ်ႈမႆႉမွၵ်ႇၵွၼ်) မႃးပၵ်းသဵပ်ႇဝႆႉတီႈ ၶူင်ႉၼႃႈဝၢင်းႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်း တင်းသွင်ၽၢႆႇသေ မၵ်းမၢႆႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇယဝ်ႉ။ မၢင်ႊ ႁိူၼ်းတႅမ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈသႂ်ႇတီႈၽႅၼ်ႇသေ ႁွၺ်ႈၽႅၼ်ဝႆႉ ၽၢႆႇၼႃႈႁိူၼ်းယူႇသေဢမ်ႇၵႃး တီႈႁိမ်းႁိူၼ်း ဢဝ် ၵိင်ႇမႆႉမွၵ်ႇၵွၼ်ၼဵပ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ဢဝ်ယႃႈၽဝ်တဵၼ်းႁွမ်တႆႈသေ ႁဵတ်းလီမီးသုၵ်း(မင်ႇၵလႃႇ) ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ မၢင်ႊၸိူဝ်းၵေႃႈ တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ “ႁပ်ႉ တွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇတႆး”၊ “ၾႃႉလီပီႊမႂ်ႇ ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တိူဝ်းတွၼ်း”၊ “ၸူမ်းသိူဝ်းႁပ်ႉ တွၼ်ႈၾႃႉလီပီႊမႂ်ႇ”၊ “ၵေႃႇၸဵင်ယိုၼ်းယၢဝ်းမိုၼ်ႇၼီႈသႅၼ်ပီႊ” ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢဝ်ၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁၼ်(မၢၵ်ႇၶွၼ်) တင်းၼမ်ႁွမ်ၼၢမ်ႇသႃႇၽႅတ်းၽွၵ်းယဝ်ႉ တႆႈတဵၼ်းႁွမ်သေ တိူင်ႇၵၢဝ်ႇယွၼ်းသူးပွၼ်းလီ ႁႂ်ႈတိူဝ်းၵတ်းၸိုၼ်ႈ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး ၸုတ်ႇမူၵ်ႇတႅၵ်ႇၶိူဝ်းသေ တႄႇၽုၺ်ႇၾၵ်းတူၵိူၼ်ႇတူ ဝၢင်းယဝ်ႉ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်ယဝ်ႉ။


           ႔. လဵၼ်ႈၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈမူၼ်ႊသိူဝ်းလူၺ်ႈၵၼ် ၸွမ်းၽိင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈတႆး ၸိူဝ်း ၼႆႉယဝ်ႉ။
== ပၢႆႈၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ၵၼ်ႇတေႃးပီႊမႂ်ႇ ==
           ပၢႆႈၸဵင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ ၵၼ်ႇတေႃးပီႊမႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ပွင်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇၼပ်ႉယမ်ႁူႉၸၵ်းႁၼ်ထိုင်ၵၼ် ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၸမ်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈပၢႆႈၸဵင်ၸမ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈ မိူင်းဢမ်ႇပႆႇလႅင်း ၸၢႆးမၢဝ်ႇသၢဝ်ႁၢႆးၶဝ် လုၵ်ႉၸဝ်ႉၸဝ်ႉ၊ ၼုင်ႈၶူဝ်းလဵင်းမႂ်ႇမႂ်ႇ ပႃးတင်းမွၵ်ႇယႃႈတဵၼ်းႁွမ်သေ မိူဝ်းတူင်ႉတၵ်ႉတေႃႇ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းထဝ်ႈ ၵူၼ်းၵႄႇ ၼႂ်းၶိူဝ်းႁိူၼ်းတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ပႃး တင်းတဵၼ်းႁွမ်ယႃႈၽဝ်တင်း မူၵ်ႇတႅၵ်ႇသေလႄႈသင်၊ မၢဝ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ တင်းၵွင်ႈမွၵ်ႈသေ ၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းၼိူင်ႈ ယဝ်ႉႁိူၼ်းၼိူင်ႈ ပူၵ်းတွၺ်ႇၸဝ်ႈႁိူၼ်း ပီႈၼွင်ႉတႆး၊ မိူဝ်းတူင်ႉတၵ်ႉၾႃႉလီပီႊမႂ်ႇ၊ လွင်ႈဝႃႈ ႁွတ်ႈထိုင်ထွင်ပီႊမႂ်ႇ ယဝ်ႉ။ လီၼပ်ႉယမ် သေၵၼ်ႇတေႃး ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ လီႁပ်ႉပၼ်ပွၼ်းလီတီႈပေႃႈထဝ်ႈမႄႈၵႄႇၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးမိူင်းလႅင်းမႃးၵေႃႈ မၢဝ်ႇသၢဝ်ၸၢႆးယိင်း၊ ၶုၼ်ၼၢင်း ၸဵမ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈႁိူၼ်း၊ လူင်းႁိူၼ်း မိူဝ်းၵၼ်ႇတေႃးတူင်ႉတၵ်ႉသူႇၸႂ်းႁဵတ်းၼႆ တင်းလိူၼ်ၸဵင်ယဝ်ႉ ။ လွင်ႈပႂ်ႉပႃး တၢင်းမေႃႁူႉၸၵ်းၵၼ်၊ တၢင်းၶဝ်ႈၸူးၵၼ်၊ ယွၼ်ႇၼွမ်းတေႃႇၵၼ်၊ ၼပ်ႉယမ်ၵၼ်၊ မၵ်းမၢႆၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽိင်ႈလီလူင်တႆးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ မီးမႃးၼႂ်းထုင်းပၢႆႈ ၸဵင်ၼႆယဝ်ႉ။


ပေႃးပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸုမ်ႇၵူႈတဵမ်ထူၼ်ႈၸင်ႇ တေလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ၵေႃႇၸဵင် ပီႊမႂ်ႇ တႆးယဝ်ႉ။
== ၵိၼ်ၸဵင် ==
ၵိၼ်ၸဵင်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈလဵင်ႉလူၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်တၢင်းမၵ်းမၢႆဝၼ်း ပီႊမႂ်ႇတႆး လိူၼ်ၸဵင်ၼႆႉ တႆးၵူႊပွၵ်ႈ ႁႅၼ်းဢဝ်တၢင်းၵိၼ်ၽိင်ႈတႆးသေ လဵင်ႉလူပီႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ႁွတ်ႈသူႇမႃးတီႈႁိူၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီႈၼွင်ႉသၢႆၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး လုၵ်ႈလၢၼ် မႃးၵၼ်ႇတေႃး ၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇၼႆႉ တႆးမိူဝ်ႈၵူႊပွၵ်ႈ ႁဵတ်းပႃးပွၺ်းၵိၼ်ၸဵင်ၸွမ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းလုၵ်ႈလၢၼ်မႃးၸဵမ်ၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ ပၼ်ပွၼ်းလီသေဢမ်ႇၵႃး၊ တွၼ်ႈပႃး ၶဝ်ႈမုၼ်းတၢင်းၵိၼ်ယွၺ်ႈယႅမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇဢူမ်၊ မၢၵ်ႇမွၵ်ႇဝၢႆႇဝၼ်း၊ မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ မၢၵ်ႇဝၢၼ်ၶဝ်သေဢမ်ႇၵႃး ပၼ်ၾၼ်သူးငိုၼ်းသူးၶမ်း ပီႊမႂ်ႇႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇမီးလၢပ်ႈမီးမၢၼ်ၵႂႃႇၼႃႈတင်းပီႊၼႆယူႇယဝ်ႉ။ လၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈၸူမ်း ၽိင်ႈတႆးၵေႃႈလီ ၶိူဝ်းတႆးၵေႃႈ မၼ်ႈလၢႆးၼိူင်ႈယဝ်ႉ။ မၢင်ႊႁိူၼ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်ၼမ်ၼမ်သေ ႁွင်ႉပီႈၼွင်ႉ ႁိူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းသေလႄႈသင်၊ ပီႈၼွင်ႉမွၵ်ႇယႃႈၶဝ်ႈတႅၵ်ႇ သေလႄႈသင်မွၵ်ႇပႃး ပီႈၼွင်ႉဢၼ်ႁွတ်ႈသူႇလႆႈၼၼ်ႉသေ လဵင်ႉလူၵၼ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵင်ႉၵိၼ်ၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးၼၼ်ႉ တၢင်းၵိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ၽိင်ႈတႆးလၢႆလၢႆ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶဝ်ႈပုၵ်း၊ ၶဝ်ႈသွၺ်း၊ ၶဝ်ႈမဵတ်ႉၵၢႆႇ၊ ၶဝ်ႈလိူင်၊ ၶဝ်ႈလႅင်ႉၽိုၼ်း၊ ၶဝ်ႈၶႅပ်ႈ၊ ထူဝ်ႇၽူး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။


႑. ပႂ်ႉၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ႁပ်ႉတွၼ်ႈၸဵင်
လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးၵိၼ်ၸဵင် မိူဝ်ႈပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ တေလႆႈတမ်း ပႃးတႃႇ မၵ်း 16 မၢႆ၊ ၵိၼ်ၸဵင်ၸမ်း ပဵၼ်ၶဝ်ႈၼဵဝ်ႁေႃႇတွင်ၶဵဝ် ဢၼ်ဢဝ်သဵၼ်ႈၶႃးၶဵဝ် မတ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယိူင်းၸူး တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ဢဵၼ်ပဵၼ်ႁႅင်းဢွမ်ႇလွမ်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈမီးသိၼ် သၸ်ႈၸႃႇလွင်ႈၶိူင်ႇၵိုမ်းၶွတ်ႇၽၼ်ႈ၊ သမ်ႉလွတ်ႈၽေးလွတ်ႈၶဵၼ်သေ ႁၵ်ႉႁွမ်ႁူမ်ႈၵိုမ်းဢမ်ႇၽၢတ်ႇ ဢမ်ႇယၢၼ်ၵၼ်သေပွၵ်ႈၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွၼ်ၵၼ် ႁပ်ႉလဵင်ႉၶဝ်ႈလီၽၵ်း ဝၢၼ် ၵိၼ်မူၼ်ႊၵၼ် တင်းႁေႃႇၶဝ်ႈၼဵဝ် ဢၼ်ဢဝ်သဵၼ်ႈၶႃးၶဵဝ်၊ မၢၵ်ႇၶူင်ႊ(မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး)တင်းၶဝ်ႈလိူင်ၸိူဝ်း ၼႆ့ တၵ်းႁူႉလႆႈပႃးပၼ် ႁႂ်ႈ ၽိင်ႈၵေႃႇၸဵင်ယိုၼ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႆႉၸမ်း ႁွင်ႉဝႃႈ ၵိၼ်ၸဵင်ၼႆယဝ်ႉ။


           ပႂ်ႉၸဵင်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈတၢင်းမၵ်းမၢႆ ဢၼ်ၸူမ်းသိူဝ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇ တႆးလိူၼ်ၸဵင် ဢၼ် တႄႇ တင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းလၵ်းၼီႈမႂ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉၵွၺ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးႁွတ်ႈထိုင် မႅၼ်ႈဝၼ်းပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်လၵ်းၼီႈမႂ်ႇ ၸိုင် ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇယိင်း ၸၢႆးတင်းသဵင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်လိုဝ်ႈၵၢၼ်သေ လုၵ်ႉၸဵမ်ၸဝ်ႉ ပတ်းၽဵဝ်ႈမူတ်း သႂ်ၸွမ်းၼႃႈႁူဝ်ႉဝၢင်းႁိူၼ်း၊ ပုတ်ႈလၢႆႊၶူဝ်းမႂ်ႇမႂ်ႇ ဝႆႉၸႂ်မႂ်ႇၸႂ်လီမူၼ်ႊသိူဝ်းသေ ပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇတႆးယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်တႆးတိုၵ်ႉမီးႁၢင်ႈမီးႁေႃ ၵႂၢၼ်းၶေႃယူႇႁင်းၵွၺ်းၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းပီႊၵဝ်ႇ လႅၵ်ႈလၢႆႊၶဝ်ႈဝၼ်း ပီႊမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းႁေႃၶမ်းလၼ်ႇမွၵ်ႈ လၼ်ႇၵွင်ႈပေႃးၼၼ်ႈလူင်ၵႂႃႇ။ သဵင်ၵွင်ႊသဵင်မွင်းၵေႃႈ ပေႃးႁူၼ်ႈမေႃး လင်ႊၵူႊတီႈၵူႊတၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းႁူဝ်မိူင်းသႂ်မႃးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶဝ်ဢဝ်မွၵ်ႇၸဵင်(ၶူဝ်ႈမႆႉမွၵ်ႇၵွၼ်) မႃးပၵ်းသဵပ်ႇဝႆႉတီႈ ၶူင်ႉၼႃႈဝၢင်းႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်း တင်းသွင်ၽၢႆႇသေ မၵ်းမၢႆႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇယဝ်ႉ။ မၢင်ႊ ႁိူၼ်းတႅမ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈသႂ်ႇတီႈၽႅၼ်ႇသေ ႁွၺ်ႈၽႅၼ်ဝႆႉ ၽၢႆႇၼႃႈႁိူၼ်းယူႇသေဢမ်ႇၵႃး တီႈႁိမ်းႁိူၼ်း ဢဝ် ၵိင်ႇမႆႉမွၵ်ႇၵွၼ်ၼဵပ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ဢဝ်ယႃႈၽဝ်တဵၼ်းႁွမ်တႆႈသေ ႁဵတ်းလီမီးသုၵ်း(မင်ႇၵလႃႇ) ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ မၢင်ႊၸိူဝ်းၵေႃႈ တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ “ႁပ်ႉ တွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇတႆး”၊ “ၾႃႉလီပီႊမႂ်ႇ ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တိူဝ်းတွၼ်း”၊ “ၸူမ်းသိူဝ်းႁပ်ႉ တွၼ်ႈၾႃႉလီပီႊမႂ်ႇ”၊ “ၵေႃႇၸဵင်ယိုၼ်းယၢဝ်းမိုၼ်ႇၼီႈသႅၼ်ပီႊ” ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢဝ်ၼမ်ႉမၢၵ်ႇ ႁၼ်(မၢၵ်ႇၶွၼ်) တင်းၼမ်ႁွမ်ၼၢမ်ႇသႃႇၽႅတ်းၽွၵ်းယဝ်ႉ တႆႈတဵၼ်းႁွမ်သေ တိူင်ႇၵၢဝ်ႇယွၼ်းသူးပွၼ်းလီ ႁႂ်ႈတိူဝ်းၵတ်းၸိုၼ်ႈ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး ၸုတ်ႇမူၵ်ႇတႅၵ်ႇၶိူဝ်းသေ တႄႇၽုၺ်ႇၾၵ်းတူၵိူၼ်ႇတူ ဝၢင်းယဝ်ႉ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်ယဝ်ႉ။
== လဵၼ်ႈၸဵင် ==
ပေႃးပၢႆႈၸဵင်ယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်မူၼ်ႊသိူဝ်းလူၺ်ႈၸွမ်းၽိင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈတႆးၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လဵၼ်ႈၸဵင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝၢႆးပွၺ်းပၢႆႈၸဵင် လႄႈ ပွၺ်းတၢင်ႇၸိုဝ်ႈပၼ်သူးပၼ်ပွၼ်းယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁူမ်ႈၸူမ်း လဵၼ်ႈၸဵင် ၼေတၢင်းၵတ်ႉ လွင်ႈၸၢင်ႊတၢင်းမေႃၽႂ်မၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်လွင်ႈႁႆႇလွင်ႈတိုင်ႈ၊ လွင်ႈၵႃႈလွင်ႈဝႅၼ်၊ လွင်ႈလိၵ်ႈလွင်ႈလၢႆး ပႃးၸဵမ်ၶီႇမႃႉလဵၼ်ႈသႅၼ်ႉလၢႆးၸိူင်းၵူႊမဵဝ်းမဵဝ်း တေႃႇထိုင်တၢင်းမေႃလၢႆးၽၼ်းမိူင်း၊ ပၢႆးၵၢၼ်သိုၵ်းၾၢႆႇတႆးမီးၼၼ်ႉ လဵၼ်ႈၼေႁၢင်ႊလီႁၢင်ႊငၢမ်းၵူႊပိူင်ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၽိင်ႈတႆးၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇၼႆႉသေယဝ်ႉ တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃတႆး လႆႈႁၼ်မီးမႃး ၵူႊမဵဝ်းမဵဝ်း။ ၾၢႆႇႁၵ်ႉႁွမ်ၽွမ်ႉၽဵင်ႇၵၼ်ၼႆၵေႃႈ ပၼ်တၢင်းၵမ်ႉထႅမ်တႃႇသၢႆၸႂ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်ႈၵိုမ်း ယိုၼ်းယၢဝ်းမႃးတေႉတေႉယူႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပေႃးထိုင်လိူၼ်ၸဵင် ဢၼ်တႆးႁဵတ်းပွၺ်းပၢႆႈၸဵင်၊ ၵိၼ်ၸဵင်၊ လဵၼ်ႈၸဵင်၊ ပႂ်ႉၸဵင်ၸိူဝ်းပဵၼ် ပိူင်ၵေႃႇၸဵင်ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးလဵၵ်ႉၼုမ်ႇထဝ်ႈ ၵူႊပၢၼ်ၵူႊသႅၼ်း တၵ်းလႆႈၶဝ်ႈပႃးၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈယူႇ။


႒. ပၢႆႈၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ၵၼ်ႇတေႃးပီႊမႂ်ႇ
== ၽိုၼ်ဢၢင်ႈဢိင် ==
 
ပိုၼ်ႊႁၢၼ်တႆး။ (2010)။ ၽိင်ႈၵေႃႇၸဵင် ပီႊမႂ်ႇတႆး။
           ပၢႆႈၸဵင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ ၵၼ်ႇတေႃးပီႊမႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ပွင်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇၼပ်ႉယမ်ႁူႉၸၵ်းႁၼ်ထိုင်ၵၼ် ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၸမ်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈပၢႆႈၸဵင်ၸမ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈ မိူင်းဢမ်ႇပႆႇလႅင်း ၸၢႆးမၢဝ်ႇသၢဝ်ႁၢႆးၶဝ် လုၵ်ႉၸဝ်ႉၸဝ်ႉ၊ ၼုင်ႈၶူဝ်းလဵင်းမႂ်ႇမႂ်ႇ ပႃးတင်းမွၵ်ႇယႃႈတဵၼ်းႁွမ်သေ မိူဝ်းတူင်ႉတၵ်ႉတေႃႇ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းထဝ်ႈ ၵူၼ်းၵႄႇ ၼႂ်းၶိူဝ်းႁိူၼ်းတႆးႁဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ပႃး တင်းတဵၼ်းႁွမ်ယႃႈၽဝ်တင်း မူၵ်ႇတႅၵ်ႇသေလႄႈသင်၊ မၢဝ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ တင်းၵွင်ႈမွၵ်ႈသေ ၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းၼိူင်ႈ ယဝ်ႉႁိူၼ်းၼိူင်ႈ ပူၵ်းတွၺ်ႇၸဝ်ႈႁိူၼ်း ပီႈၼွင်ႉတႆး၊ မိူဝ်းတူင်ႉတၵ်ႉၾႃႉလီပီႊမႂ်ႇ၊ လွင်ႈဝႃႈ ႁွတ်ႈထိုင်ထွင်ပီႊမႂ်ႇ ယဝ်ႉ။ လီၼပ်ႉယမ် သေၵၼ်ႇတေႃး ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ လီႁပ်ႉပၼ်ပွၼ်းလီတီႈပေႃႈထဝ်ႈမႄႈၵႄႇၶဝ် ၼႆ ယဝ်ႉ။ ပေႃးမိူင်းလႅင်းမႃးၵေႃႈ မၢဝ်ႇသၢဝ်ၸၢႆးယိင်း၊ ၶုၼ်ၼၢင်း ၸဵမ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈႁိူၼ်း၊ လူင်းႁိူၼ်း မိူဝ်းၵၼ်ႇတေႃး တူင်ႉတၵ်ႉ သူႇၸႂ်းႁဵတ်းၼႆ တင်းလိူၼ်ၸဵင်ယဝ်ႉ ။ လွင်ႈပႂ်ႉပႃး တၢင်းမေႃႁူႉၸၵ်းၵၼ်၊ တၢင်းၶဝ်ႈၸူး ၵၼ်၊ ယွၼ်ႇၼွမ်းတေႃႇ ၵၼ်၊ ၼပ်ႉယမ်ၵၼ်၊ မၵ်းမၢႆၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽိင်ႈလီလူင်တႆးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ မီးမႃးၼႂ်းထုင်းပၢႆႈ ၸဵင်ၼႆယဝ်ႉ။
 
႓. ၵိၼ်ၸဵင်
 
           ၵိၼ်ၸဵင်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈလဵင်ႉလူၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်တၢင်းမၵ်းမၢႆဝၼ်း ပီႊမႂ်ႇတႆး လိူၼ်ၸဵင်ၼႆႉ တႆးႁဝ်းၵူႊပွၵ်ႈ ႁႅၼ်းဢဝ်တၢင်းၵိၼ်ၽိင်ႈတႆးသေ လဵင်ႉလူပီႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ် ႁွတ်ႈသူႇ မႃး တီႈႁိူၼ်း တူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီႈၼွင်ႉသၢႆၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးႁဝ်း လုၵ်ႈလၢၼ်ႁဝ်း မႃးၵၼ်ႇတေႃး ၵေႃႇ ၸဵင် ပီႊမႂ်ႇၼႆႉ တႆး ႁဝ်းမိူဝ်ႈၵူႊပွၵ်ႈ ႁဵတ်းပႃးပွၺ်းၵိၼ်ၸဵင်ၸွမ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းလုၵ်ႈလၢၼ်မႃးၸဵမ်ၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ ပၼ်ပွၼ်းလီသေဢမ်ႇၵႃး၊ တွၼ်ႈပႃး ၶဝ်ႈမုၼ်းတၢင်းၵိၼ်ယွၺ်ႈယႅမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇ ဢူမ်၊ မၢၵ်ႇမွၵ်ႇဝၢႆႇဝၼ်း၊ မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ မၢၵ်ႇဝၢၼ်ၶဝ်သေဢမ်ႇၵႃး ပၼ်ၾၼ်သူးငိုၼ်းသူးၶမ်း ပီႊမႂ်ႇႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇမီး လၢပ်ႈ မီးမၢၼ်ၵႂႃႇၼႃႈ တင်းပီႊၼႆ ယူႇယဝ်ႉ။ လၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈၸူမ်း ၽိင်ႈတႆးၵေႃႈလီ ၶိူဝ်းတႆး ၵေႃႈ မၼ်ႈလၢႆးၼိူင်ႈယဝ်ႉ။ မၢင်ႊႁိူၼ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်ၼမ်ၼမ်သေ ႁွင်ႉပီႈၼွင်ႉ ႁိူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းသေလႄႈ သင်၊ ပီႈၼွင်ႉမွၵ်ႇယႃႈၶဝ်ႈတႅၵ်ႇ သေလႄႈသင် မွၵ်ႇပႃး ပီႈၼွင်ႉဢၼ်ႁွတ်ႈသူႇလႆႈၼၼ်ႉသေ လဵင်ႉလူၵၼ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵင်ႉၵိၼ်ၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးၼၼ်ႉ တၢင်းၵိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ၽိင်ႈတႆးလၢႆလၢႆ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶဝ်ႈပုၵ်း၊ ၶဝ်ႈ သွၺ်း၊ ၶဝ်ႈမဵတ်ႉၵၢႆႇ၊ ၶဝ်ႈလိူင်၊ ၶဝ်ႈလႅင်ႉၽိုၼ်း၊ ၶဝ်ႈၶႅပ်ႈ၊ ထူဝ်ႇၽူး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။
 
လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးၵိၼ်ၸဵင် မိူဝ်ႈပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ တေလႆႈတမ်း ပႃးတႃႇ မၵ်း ႑႖ မၢႆ၊ ၵိၼ်ၸဵင်ၸမ်း ပဵၼ်ၶဝ်ႈၼဵဝ်ႁေႃႇတွင်ၶဵဝ် ဢၼ်ဢဝ်သဵၼ်ႈ ၶႃးၶဵဝ် မတ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယိူင်းၸူး တႃႇ ႁႂ်ႈပဵၼ် ဢဵၼ် ပဵၼ်ႁႅင်းဢွမ်ႇလွမ်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈမီးသိၼ် သၸ်ႈၸႃႇလွင်ႈၶိူင်ႇၵိုမ်းၶွတ်ႇၽၼ်ႈ၊ သမ်ႉလွတ်ႈၽေးလွတ်ႈ ၶဵၼ် သေ ႁၵ်ႉႁွမ် ႁူမ်ႈၵိုမ်းဢမ်ႇၽၢတ်ႇ ဢမ်ႇယၢၼ်ၵၼ်သေပွၵ်ႈၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွၼ်ၵၼ် ႁပ်ႉလဵင်ႉၶဝ်ႈလီၽၵ်း ဝၢၼ် ၵိၼ်မူၼ်ႊၵၼ် တင်းႁေႃႇၶဝ်ႈၼဵဝ် ဢၼ်ဢဝ်သဵၼ်ႈၶႃးၶဵဝ်၊ မၢၵ်ႇၶူင်ႊ(မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး)တင်းၶဝ်ႈလိူင်ၸိူဝ်း ၼႆ့ တၵ်းႁူႉလႆႈပႃးပၼ် ႁႂ်ႈ ၽိင်ႈၵေႃႇၸဵင်ယိုၼ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႆႉၸမ်း ႁွင်ႉဝႃႈ ၵိၼ်ၸဵင်ၼႆယဝ်ႉ။
 
႔. လဵၼ်ႈၸဵင်
 
ပေႃးပွၺ်းပၢႆႈၸဵင်ယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်မူၼ်ႊသိူဝ်းလူၺ်ႈၸွမ်းၽိင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈတႆးၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လဵၼ်ႈ ၸဵင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝၢႆးပွၺ်းပၢႆႈၸဵင် လႄႈ ပွၺ်းတၢင်ႇၸိုဝ်ႈပၼ်သူးပၼ်ပွၼ်းယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁူမ်ႈၸူမ်း လဵၼ်ႈၸဵင် ၼေ တၢင်းၵတ်ႉ လွင်ႈၸၢင်ႊတၢင်းမေႃၽႂ်မၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်လွင်ႈႁႆႇလွင်ႈတိုင်ႈ၊ လွင်ႈၵႃႈလွင်ႈ ဝႅၼ်၊ လွင်ႈလိၵ်ႈလွင်ႈလၢႆး ပႃးၸဵမ်ၶီႇမႃႉလဵၼ်ႈသႅၼ်ႉလၢႆးၸိူင်း ၵူႊမဵဝ်းမဵဝ်း တေႃႇထိုင်တၢင်းမေႃလၢႆးၽၼ်းမိူင်း၊ ပၢႆးၵၢၼ်သိုၵ်းၾၢႆႇတႆး မီးၼၼ်ႉ လဵၼ်ႈၼေႁၢင်ႊလီႁၢင်ႊငၢမ်းၵူႊပိူင်ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၽိင်ႈတႆးၵေႃႇၸဵင် ပီႊမႂ်ႇၼႆႉ သေ ယဝ်ႉ တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃတႆးႁဝ်း လႆႈႁၼ်မီးမႃး ၵူႊမဵဝ်းမဵဝ်း။ ၾၢႆႇႁၵ်ႉႁွမ် ၽွမ်ႉၽဵင်ႇၵၼ်ၼႆၵေႃႈ ပၼ်တၢင်း ၵမ်ႉ ထႅမ် တႃႇသၢႆၸႂ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်ႈၵိုမ်း ယိုၼ်းယၢဝ်းမႃးတေႉတေႉယူႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပေႃးထိုင်လိူၼ်ၸဵင် ဢၼ်တႆး ႁဝ်း ႁဵတ်းပွၺ်းပၢႆႈၸဵင်၊ ၵိၼ်ၸဵင်၊ လဵၼ်ႈၸဵင်၊ ပႂ်ႉၸဵင်ၸိူဝ်းပဵၼ် ပိူင်ၵေႃႇ ၸဵင်ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆး လဵၵ်ႉၼုမ်ႇထဝ်ႈ ၵူႊ ပၢၼ်ၵူႊသႅၼ်း တၵ်းလႆႈၶဝ်ႈပႃးၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈယူႇ။ ၼႆႉၸင်ႇ ၽိင်ႈတႆးႁဝ်းမိူဝ်း ၼႃႈတေႁိူဝ်ႈႁိူင်း တႆးႁဝ်းၵူႊၵေႃႉ ထုၵ်ႇလီလဵပ်ႈႁဵၼ်းႁူႉလၢႆးၵေႃႇၸဵင်သေ ႁဵတ်းပွင် ပီႊမႂ်ႇတႆးၵေႃႇၸဵင်ႇၵႂႃႇၵူႊပီႊၵူႊပီႊ ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။

Latest revision as of 19:56, 28 October 2026

ပီႊမႂ်ႇတႆး လႆႈႁဵတ်းႁိုဝ်ႁဵတ်း

လိူၼ်ၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆး၊ ပီႊမႂ်ႇတႆးပဵၼ်လိူၼ်ၸဵင်သေ ပီႊမႂ်ႇတႆးၵေႃႇၸဵင်ၼႆႉ ပဵၼ်ယဵၼ်ႇငႄႈၽိင်ႈ ထုင်းၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆးယဝ်ႉ။ တႆးၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ဢၼ်မၢၼ်ႇမႅၼ်ႈမၼ်းတေႉယဝ်ႉ။ ၵေႃႇၸဵင်ဝၼ်း လၵ်းၼီႈၵဝ်ႇ ၶၢႆႉၸူးဝၼ်းလၵ်းၼီႈမႂ်ႇၼႆႉ ၸင်ႇထုၵ်ႇသေပိူၼ်ႈယဝ်ႉ။

တႆးၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးၼႆႉ ဝၼ်းပီႊတႆး လၵ်းၼီႈၵဝ်ႇ သုတ်းသဵင်ႈၶၢႆႉလၢႆႊၸူး ဝၼ်းတႆးလိူၼ်ၸဵင်မႂ်ႇ ၼိူင်ႈဝၼ်း ဢၼ်ဢမ်ႇၸႂ်ႈ လိူၼ်ၸဵင်ၶေႃႈၵႂၢမ်းႁွင်ႉလၢႆႊလၢႆႊ၊ မၼ်းပဵၼ် ပီႊ၊ လိူၼ်၊ ယၢမ်း ၾိင်ႈၶၢဝ်းရႃႇသီႇဢူႉတူႉၵေႃႈ မႂ်ႇတေႉတေႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸွမ်းၼင်ႇ ၾိင်ႈတိုၼ်းပဵၼ် လိူၼ်ၸဵင် “လူၵ်ႈ” ၶူင်းၵၢင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ၽွင်းမိူဝ်ႈၶၢဝ်းမွၵ်ႇၵွၼ်ႇၶွင်ႇ၊ မွၵ်ႇၸဵင်ၶဝ်ၵီႊလွၼ်ႉတူဝ်ႈမိူင်းလွၺ်တႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မွၵ်ႇၸဵင်ၵီႊပီႊတႆးလႄႈ မွၵ်ႇဢၼ်ထၢင်ႇႁၢင်ႊသေပိူၼ်ႈၼၼ်ႉၸမ်း ပဵၼ်မွၵ်ႇၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် မွၵ်ႇၵွၼ်သေ မီးတၢင်း ၵပ်းၵၢႆႇၵၼ်တင်း ပီႊမႂ်ႇတႆးသေ ပဵၼ်မွၵ်ႇပီႊမႂ်ႇ၊ မွၵ်ႇၽိင်ႈၶိူဝ်ဢၼ်ပူၵ်းတွၺ်ႇတႆး ႁႂ်ႈၶုၵ်းထူပ်းတေႃႇ ပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်ၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။  

ပေႃးဝႃႈ မွၵ်ႇၸဵင်မွၵ်ႇၵွၼ်တိုၵ်ႉမီးယူႇ တႆးတိုၵ်ႉမီးယူႇၼႆ ပီႊမႂ်ႇတႆးလိူၼ်ၸဵင် ဢၼ်ပဵၼ်ၽိင်ႈၵေႃႇၸဵင်ၼႆၵေႃႈ တၵ်းတေလႆႈမီးၵိုၵ်းပိုၼ်း ၵိုၵ်းၶိူဝ်းတေႃႇထိုင်လုမ်ႈၾႃႉတင်ႈမီးယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်ၾၢင်(လၵ်ႉၶၼႃႇ) ၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးၸမ်း တၵ်းတေလႆႈပႃး ၶေႃႈၵႅမ်းၸိူဝ်းၼႆႉ ၸင်ႇႁွင်ႉဝႃႈ ၵေႃႇၸဵင်ယဝ်ႉ။

  1.  ပႂ်ႉၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ႁပ်ႉတွၼ်ႈၸဵင်၊ ပွင်ႇဝႃႈ မၵ်းမၢႆႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇတႆး လိူၼ်ၸဵင်။
  2. ပၢႆႈၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ၵၼ်ႇတေႃးပီႊမႂ်ႇ၊ ပွင်ႇဝႃႈ ၼပ်ႉယမ်ထိုဝ်ၵၼ်။
  3. ၵိၼ်ၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ႁဵတ်းတၢင်းလီလွင်ႈလဵင်ႉလူၵၼ်တင်းတၢင်ၵိၼ်ၽိင်ႈတႆး။
  4. လဵၼ်ႈၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈမူၼ်ႊသိူဝ်းလူၺ်ႈၵၼ် ၸွမ်းၽိင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈတႆး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

ပေႃးပိူင်ၾၢင်ၸိူဝ်းၼႆႉ ၸုမ်ႇၵူႈတဵမ်ထူၼ်ႈၸင်ႇ တေလႆႈႁွင်ႉဝႃႈ ၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးယဝ်ႉ။

ပႂ်ႉၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ႁပ်ႉတွၼ်ႈၸဵင်

ပႂ်ႉၸဵင်ၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈတၢင်းမၵ်းမၢႆ ဢၼ်ၸူမ်းသိူဝ်းႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇ တႆးလိူၼ်ၸဵင် ဢၼ် တႄႇ တင်ႈၵႂႃႇၸွမ်းလၵ်းၼီႈမႂ်ႇမႂ်ႇၼၼ်ႉၵွၺ်းယဝ်ႉ။ ပေႃးႁွတ်ႈထိုင် မႅၼ်ႈဝၼ်းပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်လၵ်းၼီႈမႂ်ႇၸိုင် ၵူၼ်းထဝ်ႈၵူၼ်းၼုမ်ႇယိင်း ၸၢႆးတင်းသဵင်ႈ ဢွၼ်ၵၼ်လိုဝ်ႈၵၢၼ်သေ လုၵ်ႉၸဵမ်ၸဝ်ႉ ပတ်းၽဵဝ်ႈမူတ်း သႂ်ၸွမ်းၼႃႈႁူဝ်ႉဝၢင်းႁိူၼ်း၊ ပုတ်ႈလၢႆႊၶူဝ်းမႂ်ႇမႂ်ႇ ဝႆႉၸႂ်မႂ်ႇၸႂ်လီမူၼ်ႊသိူဝ်းသေ ပႂ်ႉႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇတႆးယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈပၢၼ်တႆးတိုၵ်ႉမီးႁၢင်ႈမီးႁေႃၵႂၢၼ်းၶေႃယူႇႁင်းၵွၺ်းၼၼ်ႉ ပေႃးထိုင်ဝၼ်းပီႊၵဝ်ႇ လႅၵ်ႈလၢႆႊၶဝ်ႈဝၼ်း ပီႊမႂ်ႇၼၼ်ႉ ၼႂ်းႁေႃၶမ်းလၼ်ႇမွၵ်ႈ လၼ်ႇၵွင်ႈပေႃးၼၼ်ႈလူင်ၵႂႃႇ။ သဵင်ၵွင်ႊသဵင်မွင်းၵေႃႈ ပေႃးႁူၼ်ႈမေႃးလင်ႊၵူႊတီႈၵူႊတၢင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၽွင်းႁူဝ်မိူင်းသႂ်မႃးၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁိူၼ်းၶဝ်ဢဝ်မွၵ်ႇၸဵင်(ၶူဝ်ႈမႆႉမွၵ်ႇၵွၼ်) မႃးပၵ်းသဵပ်ႇဝႆႉတီႈ ၶူင်ႉၼႃႈဝၢင်းႁိူၼ်းယေးၽႂ်မၼ်း တင်းသွင်ၽၢႆႇသေ မၵ်းမၢႆႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇယဝ်ႉ။ မၢင်ႊ ႁိူၼ်းတႅမ်ႈတူဝ်လိၵ်ႈသႂ်ႇတီႈၽႅၼ်ႇသေ ႁွၺ်ႈၽႅၼ်ဝႆႉ ၽၢႆႇၼႃႈႁိူၼ်းယူႇသေဢမ်ႇၵႃး တီႈႁိမ်းႁိူၼ်း ဢဝ် ၵိင်ႇမႆႉမွၵ်ႇၵွၼ်ၼဵပ်းဝႆႉၼၼ်ႉ ဢဝ်ယႃႈၽဝ်တဵၼ်းႁွမ်တႆႈသေ ႁဵတ်းလီမီးသုၵ်း(မင်ႇၵလႃႇ) ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ မၢင်ႊၸိူဝ်းၵေႃႈ တႅမ်ႈဝႆႉဝႃႈ “ႁပ်ႉ တွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇတႆး”၊ “ၾႃႉလီပီႊမႂ်ႇ ႁႂ်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ တိူဝ်းတွၼ်း”၊ “ၸူမ်းသိူဝ်းႁပ်ႉ တွၼ်ႈၾႃႉလီပီႊမႂ်ႇ”၊ “ၵေႃႇၸဵင်ယိုၼ်းယၢဝ်းမိုၼ်ႇၼီႈသႅၼ်ပီႊ” ၼႆယူႇယဝ်ႉ။ ၵမ်ႈၽွင်ႈၵေႃႈ ဢဝ်ၼမ်ႉမၢၵ်ႇႁၼ်(မၢၵ်ႇၶွၼ်) တင်းၼမ်ႁွမ်ၼၢမ်ႇသႃႇၽႅတ်းၽွၵ်းယဝ်ႉ တႆႈတဵၼ်းႁွမ်သေ တိူင်ႇၵၢဝ်ႇယွၼ်းသူးပွၼ်းလီ ႁႂ်ႈတိူဝ်းၵတ်းၸိုၼ်ႈ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇသေဢမ်ႇၵႃး ၸုတ်ႇမူၵ်ႇတႅၵ်ႇၶိူဝ်းသေ တႄႇၽုၺ်ႇၾၵ်းတူၵိူၼ်ႇတူ ဝၢင်းယဝ်ႉ ႁပ်ႉတွၼ်ႈပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်ယဝ်ႉ။

ပၢႆႈၸဵင် ဢမ်ႇၼၼ် ၵၼ်ႇတေႃးပီႊမႂ်ႇ

           ပၢႆႈၸဵင် ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပွင်ႇဝႃႈ ၵၼ်ႇတေႃးပီႊမႂ်ႇ ဢမ်ႇၼၼ် ပွင်ႇဝႃႈ ႁဵတ်းသၢင်ႈႁႂ်ႈပဵၼ်လွင်ႈမၵ်းမၢႆ တႃႇၼပ်ႉယမ်ႁူႉၸၵ်းႁၼ်ထိုင်ၵၼ် ပဵၼ်ပီႈၼွင်ႉၸမ်ၵၼ်ၼႆယဝ်ႉ။ လၢႆးႁဵတ်းသၢင်ႈပၢႆႈၸဵင်ၸမ်း ၸဵမ်မိူဝ်ႈ မိူင်းဢမ်ႇပႆႇလႅင်း ၸၢႆးမၢဝ်ႇသၢဝ်ႁၢႆးၶဝ် လုၵ်ႉၸဝ်ႉၸဝ်ႉ၊ ၼုင်ႈၶူဝ်းလဵင်းမႂ်ႇမႂ်ႇ ပႃးတင်းမွၵ်ႇယႃႈတဵၼ်းႁွမ်သေ မိူဝ်းတူင်ႉတၵ်ႉတေႃႇ ပီႈၼွင်ႉၵူၼ်းထဝ်ႈ ၵူၼ်းၵႄႇ ၼႂ်းၶိူဝ်းႁိူၼ်းတႆးၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ ပႃး တင်းတဵၼ်းႁွမ်ယႃႈၽဝ်တင်း မူၵ်ႇတႅၵ်ႇသေလႄႈသင်၊ မၢဝ်ႇၶဝ်ၵေႃႈ တင်းၵွင်ႈမွၵ်ႈသေ ၶိုၼ်ႈႁိူၼ်းၼိူင်ႈ ယဝ်ႉႁိူၼ်းၼိူင်ႈ ပူၵ်းတွၺ်ႇၸဝ်ႈႁိူၼ်း ပီႈၼွင်ႉတႆး၊ မိူဝ်းတူင်ႉတၵ်ႉၾႃႉလီပီႊမႂ်ႇ၊ လွင်ႈဝႃႈ ႁွတ်ႈထိုင်ထွင်ပီႊမႂ်ႇ ယဝ်ႉ။ လီၼပ်ႉယမ် သေၵၼ်ႇတေႃး ၽူႈယႂ်ႇၵူၼ်းလူင်၊ လီႁပ်ႉပၼ်ပွၼ်းလီတီႈပေႃႈထဝ်ႈမႄႈၵႄႇၶဝ် ၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးမိူင်းလႅင်းမႃးၵေႃႈ မၢဝ်ႇသၢဝ်ၸၢႆးယိင်း၊ ၶုၼ်ၼၢင်း ၸဵမ်လုၵ်ႈႁဵၼ်းၶဝ် ဢွၼ်ၵၼ်ၶိုၼ်ႈႁိူၼ်း၊ လူင်းႁိူၼ်း မိူဝ်းၵၼ်ႇတေႃးတူင်ႉတၵ်ႉသူႇၸႂ်းႁဵတ်းၼႆ တင်းလိူၼ်ၸဵင်ယဝ်ႉ ။ လွင်ႈပႂ်ႉပႃး တၢင်းမေႃႁူႉၸၵ်းၵၼ်၊ တၢင်းၶဝ်ႈၸူးၵၼ်၊ ယွၼ်ႇၼွမ်းတေႃႇၵၼ်၊ ၼပ်ႉယမ်ၵၼ်၊ မၵ်းမၢႆၵၼ်ၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၽိင်ႈလီလူင်တႆးမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ မီးမႃးၼႂ်းထုင်းပၢႆႈ ၸဵင်ၼႆယဝ်ႉ။

ၵိၼ်ၸဵင်

ၵိၼ်ၸဵင်ဢၼ်ဝႃႈၼႆႉ ပဵၼ်လွင်ႈႁဵတ်းသၢင်ႈလဵင်ႉလူၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၼင်ႇႁိုဝ်တေပဵၼ်တၢင်းမၵ်းမၢႆဝၼ်း ပီႊမႂ်ႇတႆး လိူၼ်ၸဵင်ၼႆႉ တႆးၵူႊပွၵ်ႈ ႁႅၼ်းဢဝ်တၢင်းၵိၼ်ၽိင်ႈတႆးသေ လဵင်ႉလူပီႈၼွင်ႉ ၸိူဝ်းဢၼ်ႁွတ်ႈသူႇမႃးတီႈႁိူၼ်းတူဝ်ၵဝ်ႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈၽွင်းပီႈၼွင်ႉသၢႆၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းတႆး လုၵ်ႈလၢၼ် မႃးၵၼ်ႇတေႃး ၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇၼႆႉ တႆးမိူဝ်ႈၵူႊပွၵ်ႈ ႁဵတ်းပႃးပွၺ်းၵိၼ်ၸဵင်ၸွမ်းၵၼ်ယဝ်ႉ။ ၸိူဝ်းလုၵ်ႈလၢၼ်မႃးၸဵမ်ၸဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵေႃႈ ၵူၼ်းထဝ်ႈၶဝ်ၸဝ်ႈ ပၼ်ပွၼ်းလီသေဢမ်ႇၵႃး၊ တွၼ်ႈပႃး ၶဝ်ႈမုၼ်းတၢင်းၵိၼ်ယွၺ်ႈယႅမ်း မိူၼ်ၼင်ႇ မၢၵ်ႇဢူမ်၊ မၢၵ်ႇမွၵ်ႇဝၢႆႇဝၼ်း၊ မၢၵ်ႇၸွၵ်း၊ မၢၵ်ႇဝၢၼ်ၶဝ်သေဢမ်ႇၵႃး ပၼ်ၾၼ်သူးငိုၼ်းသူးၶမ်း ပီႊမႂ်ႇႁႂ်ႈမီးသုၼ်ႇမီးလၢပ်ႈမီးမၢၼ်ၵႂႃႇၼႃႈတင်းပီႊၼႆယူႇယဝ်ႉ။ လၢႆးၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးလုၵ်ႈဢွၼ်ႇၵေႃႈၸူမ်း ၽိင်ႈတႆးၵေႃႈလီ ၶိူဝ်းတႆးၵေႃႈ မၼ်ႈလၢႆးၼိူင်ႈယဝ်ႉ။ မၢင်ႊႁိူၼ်းၵေႃႈ ႁဵတ်းတၢင်းၵိၼ်ၼမ်ၼမ်သေ ႁွင်ႉပီႈၼွင်ႉ ႁိူၼ်းႁိမ်းႁွမ်းသေလႄႈသင်၊ ပီႈၼွင်ႉမွၵ်ႇယႃႈၶဝ်ႈတႅၵ်ႇ သေလႄႈသင်မွၵ်ႇပႃး ပီႈၼွင်ႉဢၼ်ႁွတ်ႈသူႇလႆႈၼၼ်ႉသေ လဵင်ႉလူၵၼ်ယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလဵင်ႉၵိၼ်ၸဵင်ပီႊမႂ်ႇတႆးၼၼ်ႉ တၢင်းၵိၼ်ၼႆႉ ပဵၼ်တၢင်းၵိၼ်ၽိင်ႈတႆးလၢႆလၢႆ မိူၼ်ၼင်ႇ ၶဝ်ႈပုၵ်း၊ ၶဝ်ႈသွၺ်း၊ ၶဝ်ႈမဵတ်ႉၵၢႆႇ၊ ၶဝ်ႈလိူင်၊ ၶဝ်ႈလႅင်ႉၽိုၼ်း၊ ၶဝ်ႈၶႅပ်ႈ၊ ထူဝ်ႇၽူး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။

လွင်ႈၼႆႉ ပဵၼ်လၢႆးၵိၼ်ၸဵင် မိူဝ်ႈပီႊမႂ်ႇလိူၼ်ၸဵင်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ပိူင်လူင်မၼ်းတႄႉ တေလႆႈတမ်း ပႃးတႃႇ မၵ်း 16 မၢႆ၊ ၵိၼ်ၸဵင်ၸမ်း ပဵၼ်ၶဝ်ႈၼဵဝ်ႁေႃႇတွင်ၶဵဝ် ဢၼ်ဢဝ်သဵၼ်ႈၶႃးၶဵဝ် မတ်ႉဝႆႉၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယိူင်းၸူး တႃႇႁႂ်ႈပဵၼ်ဢဵၼ်ပဵၼ်ႁႅင်းဢွမ်ႇလွမ်ႈၽွမ်ႉႁူမ်ႈမီးသိၼ် သၸ်ႈၸႃႇလွင်ႈၶိူင်ႇၵိုမ်းၶွတ်ႇၽၼ်ႈ၊ သမ်ႉလွတ်ႈၽေးလွတ်ႈၶဵၼ်သေ ႁၵ်ႉႁွမ်ႁူမ်ႈၵိုမ်းဢမ်ႇၽၢတ်ႇ ဢမ်ႇယၢၼ်ၵၼ်သေပွၵ်ႈၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢွၼ်ၵၼ် ႁပ်ႉလဵင်ႉၶဝ်ႈလီၽၵ်း ဝၢၼ် ၵိၼ်မူၼ်ႊၵၼ် တင်းႁေႃႇၶဝ်ႈၼဵဝ် ဢၼ်ဢဝ်သဵၼ်ႈၶႃးၶဵဝ်၊ မၢၵ်ႇၶူင်ႊ(မၢၵ်ႇသၢင်းၽေႃး)တင်းၶဝ်ႈလိူင်ၸိူဝ်း ၼႆ့ တၵ်းႁူႉလႆႈပႃးပၼ် ႁႂ်ႈ ၽိင်ႈၵေႃႇၸဵင်ယိုၼ်းယၢဝ်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၼႆႉၸမ်း ႁွင်ႉဝႃႈ ၵိၼ်ၸဵင်ၼႆယဝ်ႉ။

လဵၼ်ႈၸဵင်

ပေႃးပၢႆႈၸဵင်ယဝ်ႉၼႆၵေႃႈ ဢွၼ်ၵၼ်မူၼ်ႊသိူဝ်းလူၺ်ႈၸွမ်းၽိင်ႈယဵၼ်ႇငႄႈတႆးၼၼ်ႉ ႁွင်ႉဝႃႈ လဵၼ်ႈၸဵင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးဝၢႆးပွၺ်းပၢႆႈၸဵင် လႄႈ ပွၺ်းတၢင်ႇၸိုဝ်ႈပၼ်သူးပၼ်ပွၼ်းယဝ်ႉ ဢွၼ်ၵၼ်ႁူမ်ႈၸူမ်း လဵၼ်ႈၸဵင် ၼေတၢင်းၵတ်ႉ လွင်ႈၸၢင်ႊတၢင်းမေႃၽႂ်မၼ်းယူႇယဝ်ႉ။ တႄႇဢဝ်လွင်ႈႁႆႇလွင်ႈတိုင်ႈ၊ လွင်ႈၵႃႈလွင်ႈဝႅၼ်၊ လွင်ႈလိၵ်ႈလွင်ႈလၢႆး ပႃးၸဵမ်ၶီႇမႃႉလဵၼ်ႈသႅၼ်ႉလၢႆးၸိူင်းၵူႊမဵဝ်းမဵဝ်း တေႃႇထိုင်တၢင်းမေႃလၢႆးၽၼ်းမိူင်း၊ ပၢႆးၵၢၼ်သိုၵ်းၾၢႆႇတႆးမီးၼၼ်ႉ လဵၼ်ႈၼေႁၢင်ႊလီႁၢင်ႊငၢမ်းၵူႊပိူင်ယဝ်ႉ။ ၵွပ်ႈၽိင်ႈတႆးၵေႃႇၸဵင်ပီႊမႂ်ႇၼႆႉသေယဝ်ႉ တၢင်းႁူႉတၢင်းမေႃတႆး လႆႈႁၼ်မီးမႃး ၵူႊမဵဝ်းမဵဝ်း။ ၾၢႆႇႁၵ်ႉႁွမ်ၽွမ်ႉၽဵင်ႇၵၼ်ၼႆၵေႃႈ ပၼ်တၢင်းၵမ်ႉထႅမ်တႃႇသၢႆၸႂ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းမၼ်ႈၵိုမ်း ယိုၼ်းယၢဝ်းမႃးတေႉတေႉယူႇ။ ၵွပ်ႈၼႆ ပေႃးထိုင်လိူၼ်ၸဵင် ဢၼ်တႆးႁဵတ်းပွၺ်းပၢႆႈၸဵင်၊ ၵိၼ်ၸဵင်၊ လဵၼ်ႈၸဵင်၊ ပႂ်ႉၸဵင်ၸိူဝ်းပဵၼ် ပိူင်ၵေႃႇၸဵင်ၼႆႉ ပီႈၼွင်ႉတႆးလဵၵ်ႉၼုမ်ႇထဝ်ႈ ၵူႊပၢၼ်ၵူႊသႅၼ်း တၵ်းလႆႈၶဝ်ႈပႃးၽဵၼ်ႈၽဵၼ်ႈယူႇ။

ၽိုၼ်ဢၢင်ႈဢိင်

ပိုၼ်ႊႁၢၼ်တႆး။ (2010)။ ၽိင်ႈၵေႃႇၸဵင် ပီႊမႂ်ႇတႆး။