https://taipedia.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%81%BE%E1%82%83%E1%82%89%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%82%87%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%82%8A 2026-11-08T18:46:25Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.46.0 https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%BE%E1%82%83%E1%82%89%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%82%87%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%82%8A&diff=221&oldid=prev 2026-10-23T00:02:22Z

<p><span class="autocomment">ၾိင်ႈတႅတ်ႈလွင်ႈပွင်းပီ (Inflationary Theory) လႄႈ လွင်ႈမႄႇဝၢတ်ႈ</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw-interface=""> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="en-GB"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Older revision</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Revision as of 06:32, 23 October 2026</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l30">Line 30:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Line 30:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ၾိင်ႈတႅတ်ႈလွင်ႈပွင်းပီ (Inflationary Theory) လႄႈ လွင်ႈမႄႇဝၢတ်ႈ ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== ၾိင်ႈတႅတ်ႈလွင်ႈပွင်းပီ (Inflationary Theory) လႄႈ လွင်ႈမႄႇဝၢတ်ႈ ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၵူႊၵေႃႉဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ “တႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်” ၼႆသေတႃႉ ပပ်ႉၵမ်ၼမ် ပၼ် ၾၢင်တိူၼ်ဝႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈႁဝ်း ဝူၼ်ႉႁၼ်ပဵၼ်လွင်ႈပိုတ်ႇတႅၵ်ႇယႂ်ႇလူင်။ မၼ်းၵွၺ်းပဵၼ်လွင်ႈ ၵိုင်ႉၵၢင် မႄႇဝၢတ်ႈၵႂၢင်ႈလႃးၵွၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးၼၼ်ၸိုင် ဢီႈသင်သမ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈမႄႇဝၢတ်ႈၵႂၢင်ႈလႃး လႃႇၼႆ သမ်ႉတေမီးၶေႃႈထၢမ်မႃးယူႇ။ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">လွင်ႈဢၼ်ဢၼ်ၼိူင် လၢတ်ႈဝႃႈတႄႉ </del>ၸၢင်ႊပဵၼ်လႆႈၵေႃႈ လွင်ႈပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၶေႃၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်ၶွင် ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ဢၼ်လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇၵမ်းဢွၼ် တၢင်း။ </del>ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆႉ ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊလူင်ႁဝ်းၼႆႉ ၵွၺ်းပဵၼ်ဢၼ်ၼိူင်ႈ ၼႂ်းၵႃႊဝူင်းၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊလူင် ဢၼ်တိုၵ်းမႄႇ ဢၼ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇလႅဝ်ဝႆႉယူႇတိၵ်းတိၵ်းၼႆယဝ်ႉ။ မၢင်ႊၵေႃႉၼိူင်းလၢတ်ႈဝႃႈ တႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼၼ်ႉ မၼ်းမိူၼ်တင်း <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">“လႅၼ်ႊႁၢမ်း လူမ်းဢၼ်ပွမ်” </del>ၼႆယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ လွင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇမီးသင်၊ လုၵ်ႉတီႈလွင်ႈလၢႆႊလၢႆႊ(ပဝ်ႇလၢႆႊ)ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">သမ်ႉပဵၼ်း မႃးလႆႈ သေၸိူဝ်ႉသေလွင်ႈၼၼ်ႉ </del>မိူၼ်ႁၢင်ႊဢမ်ႇပေႃၶႂ်ႈပဵၼ်လႆႈဝႆႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးမႃးသင်သေ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ မီးမႃးၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊလူင်ဢၼ်ၼိူင်ႈၼႆႉၸမ်း ပဵၼ်လၵ်းထၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈ - လုၵ်ႉတီႈလွင်ႈလၢႆႊလၢႆႊသေ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ၸၢင်ႊ ပဵၼ်မႃးလႆႈ </del>သေၸိူဝ်ႉသေပိူင်လႆႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႊပဵၼ်လႆႈၵေႃႈ ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊလူင်ႁဝ်းၼႆႉ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ၵွၺ်းပဵၼ်ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႊ ၼိူင်ႈ </del>ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင်တင်းလၢႆ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ တႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ယူႇတိၵ်းတိၵ်းၼႆယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇ ၼၼ်ၵေႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း တႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼၼ်ႉ ဢွင်ႈတီႈ လႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းၶဝ် မီးၾၢင်ႁၢင်ႊတၢင်ႇၸိူဝ်း၊ ၾၢင်ႁၢင်ႊ မဵဝ်းဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇဝူၼ်ႉႁူႉလႆႈ။ သမ်ႉထႅင်ႈ တႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼၼ်ႉ တႅၼ်းတၢင်း ငဝ်းလၢႆးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊၶၢႆႉၸူး ၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ မဵဝ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ငဝ်းလၢႆးၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊ လုၵ်ႉတီႈၾၢင်ႁၢင်ႊ ဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇဝူၼ်ႉပွင်ႇႁူႉလႆႈၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႊၸူး ၾၢင် ႁၢင်ႊဢၼ်ႁဝ်းၸၢင်ႊပွင်ႇၸႂ်ႁူႉႁၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ “လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်ၸမ်ၵၼ်တင်းပၢႆးၵိူဝ်းယမ် တေႉတေႉ” ၼႆ တွၵ်ႇတႂ်ႇ ဢႅတ်ႇတရီႇလိၼ်းတီႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈပၢႆးလႅင်ႊၾႃႉ တီႈသႅၼ်းၾွတ်ႉ(Sanford)လၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈ ၼိဝ်းယွၵ်ႉထၢႆးမ် မိူဝ်ႈ 2001 ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈတႅၵ်ႇလၢႆႊလၢႆႊၵွၺ်း၊ မၼ်းၵပ်းၵၢႆႇ ပႃးဝႃႈ ဝၢႆးသေတႅၵ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ဢီႈသင်ထႅင်ႈၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇပေႃးႁိုင်သင်ၼႆႉ လူၺ်ႈပႂ်ႉတူၺ်လႄႈ ၼပ်ႉ တၢၵ်ႈၸွမ်း လွင်ႈမုၼ်ႇမုၼ်ႈၶဝ်ၶၢႆႉပႆသေ ၸဝ်ႈပၢႆးသၢႆႊၶဝ်ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၸၢင်ႊထွၺ်တူၺ်းၶိုၼ်းလႆႈ 10-43 ၸူဝ်ႊသိၵ်ႈ လွင်ႈ ဝၢႆးသေမိူဝ်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်လွင်ႈတႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼၼ်ႉ၊ မိူဝ်ႈၽွင်းဢၼ်ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊလူင်ၼႆႉ တိုၵ်ႉလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ ထိုင်ပေႃးလႆႈဢဝ် သႅင်ၶႂၢၵ်ႈတူၺ်းဢဝ်ၼၼ်ႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ ၵူႊၵေႃႉဢွၼ်ၵၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ “တႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်” ၼႆသေတႃႉ ပပ်ႉၵမ်ၼမ် ပၼ် ၾၢင်တိူၼ်ဝႃႈ ယႃႇႁႂ်ႈႁဝ်း ဝူၼ်ႉႁၼ်ပဵၼ်လွင်ႈပိုတ်ႇတႅၵ်ႇယႂ်ႇလူင်။ မၼ်းၵွၺ်းပဵၼ်လွင်ႈ ၵိုင်ႉၵၢင် မႄႇဝၢတ်ႈၵႂၢင်ႈလႃးၵွၺ်းၼႆယဝ်ႉ။ ပေႃးၼၼ်ၸိုင် ဢီႈသင်သမ်ႉႁဵတ်းႁႂ်ႈမီးလွင်ႈမႄႇဝၢတ်ႈၵႂၢင်ႈလႃး လႃႇၼႆ သမ်ႉတေမီးၶေႃႈထၢမ်မႃးယူႇ။ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">လွင်ႈဢၼ်ဢၼ်ၼိူင်ႈလၢတ်ႈဝႃႈတႄႉ </ins>ၸၢင်ႊပဵၼ်လႆႈၵေႃႈ လွင်ႈပဵၼ်ဢၼ်လဵဝ်ၶေႃၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢၼ်ၵိုတ်းလိူဝ်ၶွင် ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ဢၼ်လူႉလႅဝ်ၵႂႃႇၵမ်းဢွၼ်တၢင်း။ </ins>ၶႂ်ႈဝႃႈၼႆႉ ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊလူင်ႁဝ်းၼႆႉ ၵွၺ်းပဵၼ်ဢၼ်ၼိူင်ႈ ၼႂ်းၵႃႊဝူင်းၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊလူင် ဢၼ်တိုၵ်းမႄႇ ဢၼ် တိုၵ်ႉသိုပ်ႇလႅဝ်ဝႆႉယူႇတိၵ်းတိၵ်းၼႆယဝ်ႉ။ မၢင်ႊၵေႃႉၼိူင်းလၢတ်ႈဝႃႈ တႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼၼ်ႉ မၼ်းမိူၼ်တင်း <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">“လႅၼ်ႊႁၢမ်းလူမ်းဢၼ်ပွမ်” </ins>ၼႆယဝ်ႉ။ လုၵ်ႉတီႈ လွင်ႈဢၼ်ဢမ်ႇမီးသင်၊ လုၵ်ႉတီႈလွင်ႈလၢႆႊလၢႆႊ(ပဝ်ႇလၢႆႊ)ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">သမ်ႉပဵၼ်မႃးလႆႈသေၸိူဝ်ႉသေလွင်ႈၼၼ်ႉ </ins>မိူၼ်ႁၢင်ႊဢမ်ႇပေႃၶႂ်ႈပဵၼ်လႆႈဝႆႉ။ ၵူၺ်းၼႃႇ မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၼၼ်ႉ ဢမ်ႇတွၼ်ႉမီးမႃးသင်သေ မိူဝ်ႈလဵဝ်သမ်ႉ မီးမႃးၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊလူင်ဢၼ်ၼိူင်ႈၼႆႉၸမ်း ပဵၼ်လၵ်းထၢၼ်ဢၼ်ဝႃႈ - လုၵ်ႉတီႈလွင်ႈလၢႆႊလၢႆႊသေ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ၸၢင်ႊပဵၼ်မႃးလႆႈ </ins>သေၸိူဝ်ႉသေပိူင်လႆႈယူႇၼႆယဝ်ႉ။ ၸၢင်ႊပဵၼ်လႆႈၵေႃႈ ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊလူင်ႁဝ်းၼႆႉ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ၵွၺ်းပဵၼ်ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႊၼိူင်ႈ </ins>ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင်တင်းလၢႆ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ တႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ယူႇတိၵ်းတိၵ်းၼႆယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇ ၼၼ်ၵေႃႈ ၸဵမ်မိူဝ်ႈဢွၼ်တၢင်း တႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼၼ်ႉ ဢွင်ႈတီႈ လႄႈ ၶၢဝ်းယၢမ်းၶဝ် မီးၾၢင်ႁၢင်ႊတၢင်ႇၸိူဝ်း၊ ၾၢင်ႁၢင်ႊ မဵဝ်းဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇဝူၼ်ႉႁူႉလႆႈ။ သမ်ႉထႅင်ႈ တႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼၼ်ႉ တႅၼ်းတၢင်း ငဝ်းလၢႆးလွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊၶၢႆႉၸူး ၸိူဝ်ႉၼိူင်ႈ မဵဝ်းၼိူင်ႈ ဢၼ်ပဵၼ်ငဝ်းလၢႆးၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊ လုၵ်ႉတီႈၾၢင်ႁၢင်ႊ ဢၼ်ႁဝ်းဢမ်ႇဝူၼ်ႉပွင်ႇႁူႉလႆႈၼၼ်ႉ လႅၵ်ႈလၢႆႊၸူး ၾၢင် ႁၢင်ႊဢၼ်ႁဝ်းၸၢင်ႊပွင်ႇၸႂ်ႁူႉႁၼ်လႆႈၼၼ်ႉ ၼႆယဝ်ႉ။ “လွင်ႈၸိူဝ်းၼႆႉ ပဵၼ်ၶေႃႈထၢမ် ဢၼ်ၸမ်ၵၼ်တင်းပၢႆးၵိူဝ်းယမ် တေႉတေႉ” ၼႆ တွၵ်ႇတႂ်ႇ ဢႅတ်ႇတရီႇလိၼ်းတီႇ ဢၼ်ပဵၼ်ၸဝ်ႈပၢႆးလႅင်ႊၾႃႉ တီႈသႅၼ်းၾွတ်ႉ(Sanford)လၢတ်ႈၵႂႃႇတီႈ ၼိဝ်းယွၵ်ႉထၢႆးမ် မိူဝ်ႈ 2001 ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ တႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼႆႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈဝႃႈ ပဵၼ်လွင်ႈတႅၵ်ႇလၢႆႊလၢႆႊၵွၺ်း၊ မၼ်းၵပ်းၵၢႆႇ ပႃးဝႃႈ ဝၢႆးသေတႅၵ်ႇယဝ်ႉၼၼ်ႉ ၵိူတ်ႇပဵၼ်ဢီႈသင်ထႅင်ႈၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ဢမ်ႇပေႃးႁိုင်သင်ၼႆႉ လူၺ်ႈပႂ်ႉတူၺ်လႄႈ ၼပ်ႉ တၢၵ်ႈၸွမ်း လွင်ႈမုၼ်ႇမုၼ်ႈၶဝ်ၶၢႆႉပႆသေ ၸဝ်ႈပၢႆးသၢႆႊၶဝ်ယုမ်ႇယမ်ဝႃႈ ၸၢင်ႊထွၺ်တူၺ်းၶိုၼ်းလႆႈ 10-43 ၸူဝ်ႊသိၵ်ႈ လွင်ႈ ဝၢႆးသေမိူဝ်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်လွင်ႈတႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼၼ်ႉ၊ မိူဝ်ႈၽွင်းဢၼ်ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊလူင်ၼႆႉ တိုၵ်ႉလဵၵ်ႉလဵၵ်ႉ ထိုင်ပေႃးလႆႈဢဝ် သႅင်ၶႂၢၵ်ႈတူၺ်းဢဝ်ၼၼ်ႉယူႇ ၼႆယဝ်ႉ။</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>လွင်ႈတၢင်းၵမ်ႈၼမ်ၼမ် ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈလွင်ႈၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈႁူႉမႃး ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ႁဝ်းဝူၼ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းႁူႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ တေလႆႈၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင် ၸဝ်ႈပၢႆးႁၢင်ႊတူဝ်ၾၢႆႇမုၼ်ႇမုၼ်ႈ ဢၼ်ပိုၼ်ႊၼေလၢတ်ႈ ဢွၵ်ႇမႃး လွင်ႈၾိင်ႈတႅတ်ႈပွင်းပီ မိူဝ်ႈပီႊ 1979 ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈယၢမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈပၢႆးလႅင်ႊတူဝ်ႁၢင်ႊၵေႃႉၼၼ်ႉ  မၼ်းယူႇတီႈသတႅၼ်းၾွတ်ႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ မၼ်းယူႇဝႆႉတီႈ ဢႅမ်ႇဢၢႆႇထီႇ(MIT)၊ ၸိုဝ်ႈမၼ်းႁွင်ႉဝႃႈ ဢႃႇလၢၼ်ႇၵုတ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ယၢမ်းၼၼ်ႉ ၸူဝ်ႊၶူပ်ႇမၼ်းလႆႈ သၢမ်သိပ်းသွင်၊ ပေႃးၸွမ်းၼင်ႇမၼ်းယိုၼ်လၢတ်ႈတႄႉ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်ႇတၢင်း မၼ်းဢမ်ႇတွၼ်ႉႁဵတ်းဢီႈသင်မႃးတေႉတေႉတိူဝ်ႇတိူဝ်ႇ။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈမႅၼ်ႈ ပၢင်ပူင်သွၼ် ဢၼ်ရေႃးပိူတ်ႉတႅၵ်ႉ ၶီႇသွၼ်လွင်ႈတႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼၼ်ႉၼႆၸိုင် မၼ်းယင်းတေဢမ်ႇဝူၼ်ႉမီးမႃးလႆႈ ၾိင်ႈတႅတ်ႈၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလူင်ဢၼ်မၼ်းဝူၼ်ႉၶႆႈ ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈပူင်သွၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼၼ်ႉ ၸုင်ၸၼ်ႁႂ်ႈဢႃႇလၢၼ်ႇၵုတ်ႉ ၶဝ်ႈၸႂ်ၼႂ်းပၢႆးလႅင်ႊၾႃႉမႃး။ ပိူင်လူင်မၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းတိူဝ်းၶဝ်ႈၸႂ်ႈဝႃႈ ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊလူင်ၼႆ့ ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ပေႃႇပဵၼ်မီးမႃး ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>လွင်ႈတၢင်းၵမ်ႈၼမ်ၼမ် ၵပ်းၵၢႆႇလူၺ်ႈလွင်ႈၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊမိူဝ်ႈပူၼ်ႉမႃးၼၼ်ႉသေ ဢၼ်ႁဝ်းလႆႈႁူႉမႃး ဢမ်ႇၼၼ် ဢၼ်ႁဝ်းဝူၼ်ႉဝႃႈ ႁဝ်းႁူႉၸိူဝ်းၼၼ်ႉၼႆႉ တေလႆႈၶွပ်ႈၸႂ်ထိုင် ၸဝ်ႈပၢႆးႁၢင်ႊတူဝ်ၾၢႆႇမုၼ်ႇမုၼ်ႈ ဢၼ်ပိုၼ်ႊၼေလၢတ်ႈ ဢွၵ်ႇမႃး လွင်ႈၾိင်ႈတႅတ်ႈပွင်းပီ မိူဝ်ႈပီႊ 1979 ၼၼ်ႉယူႇယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈယၢမ်းၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈပၢႆးလႅင်ႊတူဝ်ႁၢင်ႊၵေႃႉၼၼ်ႉ  မၼ်းယူႇတီႈသတႅၼ်းၾွတ်ႉ၊ မိူဝ်ႈလဵဝ်တႄႉ မၼ်းယူႇဝႆႉတီႈ ဢႅမ်ႇဢၢႆႇထီႇ(MIT)၊ ၸိုဝ်ႈမၼ်းႁွင်ႉဝႃႈ ဢႃႇလၢၼ်ႇၵုတ်ႉ။ မိူဝ်ႈ ယၢမ်းၼၼ်ႉ ၸူဝ်ႊၶူပ်ႇမၼ်းလႆႈ သၢမ်သိပ်းသွင်၊ ပေႃးၸွမ်းၼင်ႇမၼ်းယိုၼ်လၢတ်ႈတႄႉ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ မိူဝ်ႈဢွၼ်ႇတၢင်း မၼ်းဢမ်ႇတွၼ်ႉႁဵတ်းဢီႈသင်မႃးတေႉတေႉတိူဝ်ႇတိူဝ်ႇ။ သင်ဝႃႈ ဢမ်ႇၵႂႃႇၶဝ်ႈႁူမ်ႈမႅၼ်ႈ ပၢင်ပူင်သွၼ် ဢၼ်ရေႃးပိူတ်ႉတႅၵ်ႉ ၶီႇသွၼ်လွင်ႈတႅၵ်ႇၾူင်ႉလူင်ၼၼ်ႉၼႆၸိုင် မၼ်းယင်းတေဢမ်ႇဝူၼ်ႉမီးမႃးလႆႈ ၾိင်ႈတႅတ်ႈၶိုၵ်ႉၶႅမ်ႉလူင်ဢၼ်မၼ်းဝူၼ်ႉၶႆႈ ဢွၵ်ႇမႃးၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇၼႆယဝ်ႉ။ လွင်ႈပူင်သွၼ်ပွၵ်ႈၵမ်းၼၼ်ႉ ၸုင်ၸၼ်ႁႂ်ႈဢႃႇလၢၼ်ႇၵုတ်ႉ ၶဝ်ႈၸႂ်ၼႂ်းပၢႆးလႅင်ႊၾႃႉမႃး။ ပိူင်လူင်မၼ်း ႁဵတ်းႁႂ်ႈမၼ်းတိူဝ်းၶဝ်ႈၸႂ်ႈဝႃႈ ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊလူင်ၼႆ့ ႁဵတ်းၸိူင်ႉႁိုဝ်ပေႃႇပဵၼ်မီးမႃး ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။</div></td></tr> <!-- diff cache key mediawiki:diff:1.41:old-220:rev-221:php=table --> </table>

Tunsar https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%BE%E1%82%83%E1%82%89%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%82%87%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%82%8A&diff=220&oldid=prev 2026-10-23T00:01:47Z

<p></p> <a href="https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%BE%E1%82%83%E1%82%89%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%82%87%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%82%8A&amp;diff=220&amp;oldid=216">Show changes</a>

Tunsar https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%BE%E1%82%83%E1%82%89%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%82%87%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%82%8A&diff=216&oldid=prev 2026-10-22T23:49:28Z

<p></p> <a href="https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%BE%E1%82%83%E1%82%89%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%82%87%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%82%8A&amp;diff=216&amp;oldid=215">Show changes</a>

Tunsar https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%BE%E1%82%83%E1%82%89%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%82%87%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%82%8A&diff=215&oldid=prev 2026-10-22T23:45:26Z

<p>Created page with &quot;== ၾႃႉမိုၼ်ႇမုင်ႊဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႇသၢင်ႈပဵၼ်ဝႆ့ == ပြူဝ်ႇတွၼ်ႇ(Proton)ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ယွၼ်ႉမၼ်းလဵၵ်ႉၼႃႇဢႃးလႃးလႄႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၵေႃႈ တေဢမ်ႇၸၢင်ႊယိပ်းၵမ် ႁူႉလႆႈ။ ပြူဝ်ႇတွၼ်ႇၼႆႉ...&quot;</p> <a href="https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%BE%E1%82%83%E1%82%89%E1%80%99%E1%80%AD%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%82%87%E1%80%99%E1%80%AF%E1%80%84%E1%80%BA%E1%82%8A&amp;diff=215">Show changes</a>

Tunsar