https://taipedia.com/index.php?action=history&feed=atom&title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8 2026-11-08T19:02:22Z Revision history for this page on the wiki MediaWiki 1.46.0 https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&diff=297&oldid=prev 2026-10-24T04:52:13Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw-interface=""> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="en-GB"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Older revision</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Revision as of 11:22, 24 October 2026</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l11">Line 11:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Line 11:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းမဵဝ်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ တိုၼ်းၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၶၵ်ႉတွၼ်ႊဢၼ်တေလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႂ်ႈသူႇၸူး လွင်ႈလီဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈတွၼ်ႊတႃႇၵူၼ်းတင်းလၢႆယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႊ သမ်ႉမီးတၢင်းႁၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တီႈဝႃႈ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၼႆႉ ၵိုင်ႇလီပၵ်းၸႂ်တီႈလွင်ႈမူႈယႂ်ႇပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊၵၼ်ႊၵူၼ်း ၼႂ်းတူင်ႇၵူၼ်းႁႃႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႉ တင်းသွင်လွင်ႈၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယင်းမီးပႃး လွင်ႈဢၼ်ဝႃႈ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၼႆႉ ၵိုင်ႇလီပဵၼ်ဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်းယိုၼ်းယၢဝ်း(sustainable) ၼင်ႇႁိုဝ်သမ်ႉပေႃးတေပဵၼ် လွင်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈပၼ် ၵၢၼ်ႁႃ ၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵူၼ်းႁဝ်း လႄႈၵႅတ်ႇၵင်ႈပႃး သိုင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉႁႂ်ႈယိုၼ်းယၢဝ်းၵႂႃႇလႆႈ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းမဵဝ်းလႂ်သေဢမ်ႇဝႃႈ တိုၼ်းၶဝ်ႈပႃးဝႆႉ ၶၵ်ႉတွၼ်ႊဢၼ်တေလႆႈႁဵတ်းၵၢၼ်ႁႂ်ႈသူႇၸူး လွင်ႈလီဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈတွၼ်ႊတႃႇၵူၼ်းတင်းလၢႆယူႇယဝ်ႉ။ ၵူၺ်းၵႃႊ သမ်ႉမီးတၢင်းႁၼ်ပႅၵ်ႇပိူင်ႈၵၼ်တီႈဝႃႈ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၼႆႉ ၵိုင်ႇလီပၵ်းၸႂ်တီႈလွင်ႈမူႈယႂ်ႇပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းႁိုဝ် ဢမ်ႇၼၼ် လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊၵၼ်ႊၵူၼ်း ၼႂ်းတူင်ႇၵူၼ်းႁႃႉ၊ ဢမ်ႇၼၼ်ၵေႃႉ တင်းသွင်လွင်ႈၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ယင်းမီးပႃး လွင်ႈဢၼ်ဝႃႈ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၼႆႉ ၵိုင်ႇလီပဵၼ်ဢၼ်မၼ်ႈၵိုမ်းယိုၼ်းယၢဝ်း(sustainable) ၼင်ႇႁိုဝ်သမ်ႉပေႃးတေပဵၼ် လွင်ႈၵႅတ်ႇၵင်ႈပၼ် ၵၢၼ်ႁႃ ၵိၼ်လဵင်ႉတွင်ႉၵူၼ်းႁဝ်း လႄႈၵႅတ်ႇၵင်ႈပႃး သိုင်ႇဝႅတ်ႉလွမ်ႉႁႂ်ႈယိုၼ်းယၢဝ်းၵႂႃႇလႆႈ ၼႂ်းဝၼ်းမိူဝ်းၼႃႈ ၼႆယဝ်ႉ။</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>တႄႇဢဝ်သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈသွင်မႃးၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်းၼႆႉ တီႈပွင်ႇမၼ်းမီးမႃးယူႇ တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ တႃႇမုၼ်းလႅင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။ ပေႃးဢဝ်ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်း လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းပေႃႇလသီႇ(လၵ်းၼမ်း)ၶဝ်ဝႃႈၸိုင် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ယိူင်းထိုင် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၾၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်း။ ၵူၺ်းၼႃႇ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ လူဝ်ႇပဵၼ်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၵွၺ်းသႄႈ။ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇတင်း ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၶဝ်ၵွၺ်းယဝ်ႉ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး လွင်ႈပၢႆးၾၢႆႇမုၼ်းလႅင်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈဝႃႈမီးတၢင်းလႅၵ်ႈလၢႆႊမႃးတင်းၼမ်တင်းလၢႆသေ ပဵၼ်ပၢႆးၾၢႆႇ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇတင်းလၢႆလၢႆပၢႆးၾၢႆႇ တႄႇဢဝ်ၸဵမ်ပၢႆးမိူင်း၊ ပၢႆးလႅင်ႊၵၼ်ႊၵူၼ်း၊ ပၢႆးလႅင်ႊၸႂ်၊ <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">ပၢႆးသၢႆပိုၼ်း၊ </del>ပၢႆးလႅင်ႊမိူင်း၊ ပၢႆးသၢႆၶိူဝ်းၵူၼ်း(ပၢႆးလႅင်ႊတိုၼ်းၵူၼ်း)၊ ပၢႆးယႃႈယႃ၊ လႄႈ တၢင်ႇပၢႆးဢၼ်ဢိုၼ်ႇတင်း လၢႆယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>တႄႇဢဝ်သိုၵ်းလုမ်ႈၾႃႉပွၵ်ႈသွင်မႃးၼၼ်ႉ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်းၼႆႉ တီႈပွင်ႇမၼ်းမီးမႃးယူႇ တင်းၼမ်တင်းလၢႆ။ တႃႇမုၼ်းလႅင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ လူဝ်ႇလႆႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇ။ ပေႃးဢဝ်ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်း လႄႈ ၵူၼ်းႁဵတ်းပေႃႇလသီႇ(လၵ်းၼမ်း)ၶဝ်ဝႃႈၸိုင် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ၶဝ်ယိူင်းထိုင် လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇၾၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်း။ ၵူၺ်းၼႃႇ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ဢမ်ႇၸႂ်ႈလႄႈဝႃႈ လူဝ်ႇပဵၼ်လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၵွၺ်းသႄႈ။ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ မၼ်းဢမ်ႇၸႂ်ႈလွင်ႈဢၼ်ၵဵဝ်ႇတင်း ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၶဝ်ၵွၺ်းယဝ်ႉ၊ လိူဝ်ၼၼ်ႉဢမ်ႇၵႃး လွင်ႈပၢႆးၾၢႆႇမုၼ်းလႅင်းၼႆႉၵေႃႈ လႆႈဝႃႈမီးတၢင်းလႅၵ်ႈလၢႆႊမႃးတင်းၼမ်တင်းလၢႆသေ ပဵၼ်ပၢႆးၾၢႆႇ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇတင်းလၢႆလၢႆပၢႆးၾၢႆႇ တႄႇဢဝ်ၸဵမ်ပၢႆးမိူင်း၊ ပၢႆးလႅင်ႊၵၼ်ႊၵူၼ်း၊ ပၢႆးလႅင်ႊၸႂ်၊ <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[ပိုၼ်း|ပၢႆးသၢႆပိုၼ်း]]၊ </ins>ပၢႆးလႅင်ႊမိူင်း၊ ပၢႆးသၢႆၶိူဝ်းၵူၼ်း(ပၢႆးလႅင်ႊတိုၼ်းၵူၼ်း)၊ ပၢႆးယႃႈယႃ၊ လႄႈ တၢင်ႇပၢႆးဢၼ်ဢိုၼ်ႇတင်း လၢႆယူႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းပိူင်ပၢႆးႁူႉမေႃ ဢၼ်မႂ်ႇမႂ်ႇဢၼ်ၼိူင်ႈဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၶေႃႈထၢမ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်းၼႆႉတႄႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉၶဝ် ဢဝ်ဝူၼ်ႉၶႆႈမႃးလၢႆလၢႆႁဵင်ပီႊမိူင်းဝႆႉယူႇ။ ၶေႃႈထၢမ်ႁဝ်းတႄႉၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉဝႆႉယူႇ။ လၵ်းပိူင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်း မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵွၼ်ႇၵေႃႈ လႆႈဝႃႈၵပ်းၵၢႆႇတင်း လွင်ႈၼွင်ႇၵၢႆႇၼႂ်းၵႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်း လႄႈ တၢင်း ဝူၼ်ႉၼႂ်းပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၸဝ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၸိူဝ်ႉၼင်ႇ Aristotle သမ်ႉ တႅမ်ႈမႃး လွင်ႈသုၵ်းသိူဝ်း ၵူၼ်း လႄႈ လွင်ႈၸူဝ်ႊပၢၼ်လီၵူၼ်း။ ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၸိူဝ်ႉၼင်ႇ Adam Smith သမ်ႉ ၶဝ်ႈၸႂ်လွင်ႈမၢၵ်ႈမီး လီပဵၼ်ၵွၺ်းဢမ်ႇၵႃး မၼ်းဝူၼ်ႉႁၼ်ပႃးဝႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇမီးပႃးလွင်ႈၼပ်ႉထိုဝ်တူဝ်ၵဝ်ႇ လႄႈ ၵိုင်ႇလႆႈ ၸၢင်ႊၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လူၺ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇလႆႈဢူၵ်းလႆႈဢၢႆသင်ၼႆၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇ။ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႊၵေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈ တေယူႇသဝ်းၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းမဵဝ်းလႂ်၊ ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းသင်ၵေႃႈယဝ်ႉ လူဝ်ႇမီးတၢင်းလူဝ်ႇပိုၼ်ႉငဝ်ႈသေမဵဝ်းမဵဝ်းၸိူဝ်ႉၼင်ႇ ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းမႆႊ၊ ၵုင်ႇသၢင်ႈသဝ်းၵူၼ်းယူႇၼႆယဝ်ႉ။   </div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ၵၢၼ်လဵပ်ႈႁဵၼ်းလွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၼႆႉ ပဵၼ်လၵ်းပိူင်ပၢႆးႁူႉမေႃ ဢၼ်မႂ်ႇမႂ်ႇဢၼ်ၼိူင်ႈဝႃႈၼႆသေတႃႉၵေႃႈ ၶေႃႈထၢမ်ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်းၼႆႉတႄႉၵေႃႈ ၸဝ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉၶဝ် ဢဝ်ဝူၼ်ႉၶႆႈမႃးလၢႆလၢႆႁဵင်ပီႊမိူင်းဝႆႉယူႇ။ ၶေႃႈထၢမ်ႁဝ်းတႄႉၵေႃႈ ဢိင်ၼိူဝ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၵၢၼ်မိူင်း လႄႈ ပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၸိူဝ်းၼၼ်ႉဝႆႉယူႇ။ လၵ်းပိူင်ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်း မိူဝ်ႈၵွၼ်ႇၵွၼ်ႇၵေႃႈ လႆႈဝႃႈၵပ်းၵၢႆႇတင်း လွင်ႈၼွင်ႇၵၢႆႇၼႂ်းၵႄႈ ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်း လႄႈ တၢင်း ဝူၼ်ႉၼႂ်းပၢႆးဝူၼ်ႉၶပ်ႉယူႇၼင်ႇၵဝ်ႇ။ ၸဝ်ႈပၢႆးဝူၼ်ႉမိူဝ်ႈၵွၼ်ႇ ၸိူဝ်ႉၼင်ႇ Aristotle သမ်ႉ တႅမ်ႈမႃး လွင်ႈသုၵ်းသိူဝ်း ၵူၼ်း လႄႈ လွင်ႈၸူဝ်ႊပၢၼ်လီၵူၼ်း။ ၸဝ်ႈပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၸိူဝ်ႉၼင်ႇ Adam Smith သမ်ႉ ၶဝ်ႈၸႂ်လွင်ႈမၢၵ်ႈမီး လီပဵၼ်ၵွၺ်းဢမ်ႇၵႃး မၼ်းဝူၼ်ႉႁၼ်ပႃးဝႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းၼႆႉ လူဝ်ႇမီးပႃးလွင်ႈၼပ်ႉထိုဝ်တူဝ်ၵဝ်ႇ လႄႈ ၵိုင်ႇလႆႈ ၸၢင်ႊၶဝ်ႈႁူမ်ႈပႃးၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်း လူၺ်ႈဢမ်ႇလူဝ်ႇလႆႈဢူၵ်းလႆႈဢၢႆသင်ၼႆၼၼ်ႉလူးၵွၼ်ႇ။ မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ ၵူၼ်းႁဝ်းၵူႊၵေႃႉၼႆႉ ဢမ်ႇဝႃႈ တေယူႇသဝ်းၼႂ်းတူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းမဵဝ်းလႂ်၊ ပဵၼ်ၸိူဝ်ႉၶိူဝ်းသင်ၵေႃႈယဝ်ႉ လူဝ်ႇမီးတၢင်းလူဝ်ႇပိုၼ်ႉငဝ်ႈသေမဵဝ်းမဵဝ်းၸိူဝ်ႉၼင်ႇ ၶူဝ်းၼုင်ႈတၢင်းမႆႊ၊ ၵုင်ႇသၢင်ႈသဝ်းၵူၼ်းယူႇၼႆယဝ်ႉ။   </div></td></tr> <!-- diff cache key mediawiki:diff:1.41:old-296:rev-297:php=table --> </table>

Tunsar https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&diff=296&oldid=prev 2026-10-24T04:50:02Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw-interface=""> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="en-GB"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Older revision</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Revision as of 11:20, 24 October 2026</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l1">Line 1:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Line 1:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== တွၼ်ႊၼမ်း ==</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>== တွၼ်ႊၼမ်း ==</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>လွင်ႈမုၼ်းလႅင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႊလွင်ႈမူႈယႂ်ႇလႄႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးႁဝ်းလၢတ်ႈထိုင် လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းတီႈတူင်ႇၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တီႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႆၸိုင် ႁဝ်းၵႆႉလၢတ်ႈထိုင် <del style="font-weight: bold; text-decoration: none;">လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၾၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းဢမ်ႇၼၼ် </del>လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၾၢႆႇၵၼ်ႊၵူၼ်း လႄႈ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းတူင်ႇၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆယဝ်ႉ။</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>လွင်ႈမုၼ်းလႅင်း ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ၶၵ်ႉတွၼ်ႊလွင်ႈမူႈယႂ်ႇလႄႈ လွင်ႈၶိုၼ်ႈယႂ်ႇမႂ်ႇသုင်ယဝ်ႉ။ ပေႃးႁဝ်းလၢတ်ႈထိုင် လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းတီႈတူင်ႇၵူၼ်း ဢမ်ႇၼၼ် တီႈၸိုင်ႈမိူင်းၼႆၸိုင် ႁဝ်းၵႆႉလၢတ်ႈထိုင် <ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၾၢႆႇ[[ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်း]]ဢမ်ႇၼၼ် </ins>လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၾၢႆႇၵၼ်ႊၵူၼ်း လႄႈ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းတူင်ႇၵူၼ်းၸိူဝ်းၼႆယဝ်ႉ။</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၾၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်း(economic development) ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉသမ်ႉ ယိူင်းၸူး တႃႇတေယုၵ်ႉမုၼ်းပၼ် ၸူဝ်ႊပၢၼ်ၵၢၼ်ယူႇသဝ်းၵူၼ်းႁဝ်း လူၺ်ႈလၢႆးႁုၼ်ႈမုၼ်းပၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၼႂ်း ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈမူႈယႂ်ႇပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၼႆႉ ပေႃးၵူၼ်းႁဝ်းမီး ငိုၼ်းၶဝ်ႈၼမ်မႃး၊ မီးၵၢၼ်မီးငၢၼ်းမႃးၵေႃႈ ၸၢင်ႊပဵၼ်မႃးလႆႈယူႇ။ ပေႃးၼႆ ၶဝ်ၸင်ႇတေမီးငိုၼ်းတႃႇတေသိုဝ်ႉၸၢႆႇ တႃႇတၢင်းလူဝ်ႇၶဝ် ၸိူဝ်ႉၼင်ႇ တၢင်းၵိၼ်လႄႈႁိူၼ်းယေး။ပေႃးတိူဝ်းမီးငိုၼ်းမႃးၼမ်ၸိုင် ၵူၼ်းႁဝ်းသမ်ႉတေၸၢင်ႊသိုပ်ႇသိုဝ်ႉ ၸၢႆႇလႆႈ ၵုၼ်ႇသိၼ် မဵဝ်းဢၼ် ၶဝ်ၶႂ်ႈလႆႈၸိူဝ်ႉၼင်ႇ ၶိူင်ႊၶွမ်းလႄႈ လူတ်ႉၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>* လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းၾၢႆႇပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်း(economic development) ဢၼ်ဝႃႈ ၼၼ်ႉသမ်ႉ ယိူင်းၸူး တႃႇတေယုၵ်ႉမုၼ်းပၼ် ၸူဝ်ႊပၢၼ်ၵၢၼ်ယူႇသဝ်းၵူၼ်းႁဝ်း လူၺ်ႈလၢႆးႁုၼ်ႈမုၼ်းပၼ် ပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၼႂ်း ၸိုင်ႈမိူင်းၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ လွင်ႈမူႈယႂ်ႇပၢႆးမၢၵ်ႈမုၼ်းၼႆႉ ပေႃးၵူၼ်းႁဝ်းမီး ငိုၼ်းၶဝ်ႈၼမ်မႃး၊ မီးၵၢၼ်မီးငၢၼ်းမႃးၵေႃႈ ၸၢင်ႊပဵၼ်မႃးလႆႈယူႇ။ ပေႃးၼႆ ၶဝ်ၸင်ႇတေမီးငိုၼ်းတႃႇတေသိုဝ်ႉၸၢႆႇ တႃႇတၢင်းလူဝ်ႇၶဝ် ၸိူဝ်ႉၼင်ႇ တၢင်းၵိၼ်လႄႈႁိူၼ်းယေး။ပေႃးတိူဝ်းမီးငိုၼ်းမႃးၼမ်ၸိုင် ၵူၼ်းႁဝ်းသမ်ႉတေၸၢင်ႊသိုပ်ႇသိုဝ်ႉ ၸၢႆႇလႆႈ ၵုၼ်ႇသိၼ် မဵဝ်းဢၼ် ၶဝ်ၶႂ်ႈလႆႈၸိူဝ်ႉၼင်ႇ ၶိူင်ႊၶွမ်းလႄႈ လူတ်ႉၵႃး ၸိူဝ်းၼႆႉယဝ်ႉ။</div></td></tr> <!-- diff cache key mediawiki:diff:1.41:old-295:rev-296:php=table --> </table>

Tunsar https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&diff=295&oldid=prev 2026-10-24T04:49:17Z

<p><span class="autocomment">လွင်ႈမုၼ်းလႅင်း ဢၼ်ဢဝ်လွင်ႈၵူၼ်းပဵၼ်ငဝ်ႈ(Human-centered development)</span></p> <a href="https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&amp;diff=295&amp;oldid=294">Show changes</a>

Tunsar https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&diff=294&oldid=prev 2026-10-24T04:39:57Z

<p><span class="autocomment">ၽိုၼ်ဢိင်</span></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw-interface=""> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="en-GB"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Older revision</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Revision as of 11:09, 24 October 2026</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l124">Line 124:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Line 124:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ၽိုၼ်ဢိင် ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ၽိုၼ်ဢိင် ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker" data-marker="−"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #ffe49c; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Goldin, I. (2018). ''Development: A very short introduction''. Oxford University Press.</div></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div> </div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># </ins>Goldin, I. (2018). ''Development: A very short introduction''. Oxford University Press<ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">.</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"># Jagger, S., &amp; Simpson, M. (2019). ''Social science and the humanities: Student’s book''. Mote Oo Education</ins>.</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:ပိုၼ်ႉႁူႉၵူႊလွင်ႈ]]</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>[[Category:ပိုၼ်ႉႁူႉၵူႊလွင်ႈ]]</div></td></tr> <!-- diff cache key mediawiki:diff:1.41:old-293:rev-294:php=table --> </table>

Tunsar https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&diff=293&oldid=prev 2026-10-24T04:39:26Z

<p></p> <a href="https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&amp;diff=293&amp;oldid=117">Show changes</a>

Tunsar https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&diff=117&oldid=prev 2026-10-22T07:03:52Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw-interface=""> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="en-GB"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Older revision</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Revision as of 13:33, 22 October 2026</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l72">Line 72:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Line 72:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ၽိုၼ်ဢိင် ===</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>=== ၽိုၼ်ဢိင် ===</div></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Goldin, I. (2018). &#039;&#039;Development: A very short introduction&#039;&#039;. Oxford University Press.</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>Goldin, I. (2018). &#039;&#039;Development: A very short introduction&#039;&#039;. Oxford University Press.</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">[[Category:ပိုၼ်ႉႁူႉၵူႊလွင်ႈ]]</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key mediawiki:diff:1.41:old-116:rev-117:php=table --> </table>

Tunsar https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&diff=116&oldid=prev 2026-10-22T06:49:37Z

<p></p> <table style="background-color: #fff; color: #202122;" data-mw-interface=""> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <col class="diff-marker" /> <col class="diff-content" /> <tr class="diff-title" lang="en-GB"> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">← Older revision</td> <td colspan="2" style="background-color: #fff; color: #202122; text-align: center;">Revision as of 13:19, 22 October 2026</td> </tr><tr><td colspan="2" class="diff-lineno" id="mw-diff-left-l69">Line 69:</td> <td colspan="2" class="diff-lineno">Line 69:</td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><br></td></tr> <tr><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၶေႃႈၼိူင်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈမုၼ်းလႅင်းတႄႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈ “တူဝ်ထူပ်း ၽႂ်လမ်ႇလွင်ႈ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၽႂ်လမ်ႇလႂ်သမ်ႉ ၸၢင်ႊမၢႆႊႁႃလႆႈတၢင်းလူဝ်ႇလွင်ႈမုၼ်းလႅင်းလီသေပိူၼ်ႈ?” ၼႆၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ လၢႆးသုတ်ႉၸူး လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းလၢႆးၼႆႉၼႆႉ ႁပ်ႉႁၼ်ဝႃႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ်လွင်ႈမုၼ်းလႅင်း ႁဵတ်းႁိုဝ်တမ်းမႃး လႄႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၽေႃႇၼမ်ႉၽေႃႇတူဝ်ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ Robert Chambers တင်ႈၵႂၢမ်းထၢမ်ဝႃႈ “ပိူင်ပဵၼ် တေႉၽႂ်ၼၼ် လမ်ႇလွင်ႈ?” မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈဝႆႉလမ်ႇလွင်ႈတေႃႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵႆႉလႆႈၶၢမ်ႇ တၢင်း မၢင်ပႅတ်ႈ၊ ၸိူဝ်ႉၼင်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ၵူၼ်းၽၢၼ်၊ လႄႈ ၸုမ်းၵူၼ်းဢၼ်တိူဝ်းဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ လိူဝ် သေၵူၼ်းဢၼ် မီးႁႅင်းပွင်ႊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းဢၼ်မၢၵ်ႈမီးၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပွင်ႇဝႃႈတႄႉၵေႃႈ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆးသုတ်ႉၸူး ဢၼ် လုၵ်ႉတႂ်ႈသူႇၼိူဝ်(bottom-up approach) လိူဝ်သေ လၢႆးသုတ်ႉၸူး ဢၼ်လုၵ်ႉၼိူဝ် လူင်းတႂ်ႈ (top-down approach) ၼၼ်ႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႂ်းတူင်ႇပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၼႆႉ ၵိုင်ႇလႆႈလႆႈ ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်း ၼႂ်းၵၢၼ် တႅပ်းတတ်းယူႇ၊ ပေႃးၼၼ်ၵွၺ်းၵွၼ်ႇ ၶဝ်ၸင်ႇတေႁူႉတၢင်းလူဝ်ႇ လမ်ႇလွင်ႈၶမ် သေ ယဝ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇၶဝ်လႆႈ။ တႃႇတေႁဵတ်းၼၼ်သမ်ႉ လၵ်းၼမ်းၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်းၵေႃႈ သမ်ႉ လူဝ်ႇ ပဵၼ်လၵ်းၼမ်း ဢၼ်လူတ်းယွၼ်ႇလွင်ႈငဝ်ႈၵၢင်ႊၵုမ်းၵမ်သေ တိူဝ်းပၼ်ႁႅင်းပွင်ႊၸူးတေႃႇ ပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်း တူင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉ လူဝ်ႇမီးသူပ်းမီးသဵင်လႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ လႄႈ လွင်ႈ ႁူမ်ႈသၢင်ႈၸွမ်းၼင်ႇတူင်ႇ ၵူၼ်းၵွၺ်းၵွၼ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၸင်ႇတေၸၢင်ႊႁူမ်ႈပႃးၸွမ်းလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်တႅပ်းတတ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈမုၼ်းလႅင်း။ ၸွမ်းၼင်ႇ Amartya Sen ဝႃႈၸိုင် လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႊၼိူင်ႈ ၼႂ်း “လွင်ႈမုၼ်းလႅင်း ဢၼ် ပဵၼ်ၼင်ႇလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႊ”(development as freedom) ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸုမ်းၾၢႆႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇတင်းလၢႆလႄႈသင်၊ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈသင်၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ လွင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈႁွမ်းၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းလႄႈ သင်ၸိူဝ်းၼႆႉၼၼ်ႉ တေၸွၺ်ႈသၢင်ႈပၼ် ႁႂ်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊ လႄႈ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်း ဢၼ်လီလီမႃး လႆႈယူႇ။</div></td><td class="diff-marker"></td><td style="background-color: #f8f9fa; color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #eaecf0; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div>ၶေႃႈထၢမ်ဢၼ်လမ်ႇလွင်ႈၶေႃႈၼိူင်ႈ ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈမုၼ်းလႅင်းတႄႉၵေႃႈ ပဵၼ်ဢၼ်ဝႃႈ “တူဝ်ထူပ်း ၽႂ်လမ်ႇလွင်ႈ၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ ၽႂ်လမ်ႇလႂ်သမ်ႉ ၸၢင်ႊမၢႆႊႁႃလႆႈတၢင်းလူဝ်ႇလွင်ႈမုၼ်းလႅင်းလီသေပိူၼ်ႈ?” ၼႆၼၼ်ႉ ယဝ်ႉ။ လၢႆးသုတ်ႉၸူး လွင်ႈမုၼ်းလႅင်းလၢႆးၼႆႉၼႆႉ ႁပ်ႉႁၼ်ဝႃႈ ၽႅၼ်ၵၢၼ်လွင်ႈမုၼ်းလႅင်း ႁဵတ်းႁိုဝ်တမ်းမႃး လႄႈ ႁဵတ်းႁိုဝ်ၽေႃႇၼမ်ႉၽေႃႇတူဝ်ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ Robert Chambers တင်ႈၵႂၢမ်းထၢမ်ဝႃႈ “ပိူင်ပဵၼ် တေႉၽႂ်ၼၼ် လမ်ႇလွင်ႈ?” မၼ်းလၢတ်ႈဝႃႈ လူဝ်ႇလႆႈဝႆႉလမ်ႇလွင်ႈတေႃႇ ၵူၼ်းၸိူဝ်းဢၼ်ၵႆႉလႆႈၶၢမ်ႇ တၢင်း မၢင်ပႅတ်ႈ၊ ၸိူဝ်ႉၼင်ႇ လုၵ်ႈဢွၼ်ႇ၊ ၵူၼ်းၽၢၼ်၊ လႄႈ ၸုမ်းၵူၼ်းဢၼ်တိူဝ်းဢူၼ်ႈဢွၼ်ႇၶဝ်ၼၼ်ႉ လိူဝ် သေၵူၼ်းဢၼ် မီးႁႅင်းပွင်ႊ ဢမ်ႇၼၼ် ၵူၼ်းဢၼ်မၢၵ်ႈမီးၶဝ်ၼႆယဝ်ႉ။ ပွင်ႇဝႃႈတႄႉၵေႃႈ တေလႆႈၸႂ်ႉတိုဝ်း လၢႆးသုတ်ႉၸူး ဢၼ် လုၵ်ႉတႂ်ႈသူႇၼိူဝ်(bottom-up approach) လိူဝ်သေ လၢႆးသုတ်ႉၸူး ဢၼ်လုၵ်ႉၼိူဝ် လူင်းတႂ်ႈ (top-down approach) ၼၼ်ႉယူႇၼႆယဝ်ႉ။ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႂ်းတူင်ႇပိုၼ်ႉတီႈၶဝ်ၼႆႉ ၵိုင်ႇလႆႈလႆႈ ၶဝ်ႈပႃးၸွမ်း ၼႂ်းၵၢၼ် တႅပ်းတတ်းယူႇ၊ ပေႃးၼၼ်ၵွၺ်းၵွၼ်ႇ ၶဝ်ၸင်ႇတေႁူႉတၢင်းလူဝ်ႇ လမ်ႇလွင်ႈၶမ် သေ ယဝ်ႉ ၸႂ်ႉတိုဝ်းၼမ်ႉၵတ်ႉတၢင်းၶႅၼ်ႇၶဝ်လႆႈ။ တႃႇတေႁဵတ်းၼၼ်သမ်ႉ လၵ်းၼမ်းၵၢၼ်မုၼ်းလႅင်းၵေႃႈ သမ်ႉ လူဝ်ႇ ပဵၼ်လၵ်းၼမ်း ဢၼ်လူတ်းယွၼ်ႇလွင်ႈငဝ်ႈၵၢင်ႊၵုမ်းၵမ်သေ တိူဝ်းပၼ်ႁႅင်းပွင်ႊၸူးတေႃႇ ပိုၼ်ႉတီႈၼႂ်း တူင်ႇၼႆယဝ်ႉ။ တူင်ႇဝူင်းၵူၼ်းၼႂ်းပိုၼ်ႉ လူဝ်ႇမီးသူပ်းမီးသဵင်လႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်မိူင်း၊ ၵၢၼ်ပၢႆးပၺ်ႇၺႃႇ၊ လႄႈ လွင်ႈ ႁူမ်ႈသၢင်ႈၸွမ်းၼင်ႇတူင်ႇ ၵူၼ်းၵွၺ်းၵွၼ်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းၸင်ႇတေၸၢင်ႊႁူမ်ႈပႃးၸွမ်းလႆႈ ၼႂ်းၵၢၼ်တႅပ်းတတ်း ၵဵဝ်ႇလူၺ်ႈလွင်ႈမုၼ်းလႅင်း။ ၸွမ်းၼင်ႇ Amartya Sen ဝႃႈၸိုင် လွင်ႈၼႆႉ မၼ်းပဵၼ်ပွတ်းဢွၼ်ႇတွၼ်ႊၼိူင်ႈ ၼႂ်း “လွင်ႈမုၼ်းလႅင်း ဢၼ် ပဵၼ်ၼင်ႇလွင်ႈထၢင်ႇႁၢင်ႊ”(development as freedom) ၼႆၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၸုမ်းၾၢႆႇတီႇမူဝ်ႇၶရေႇသီႇတင်းလၢႆလႄႈသင်၊ ၵၢၼ်ဢုပ်ႇဢူဝ်းၼႂ်းၵႄႈၵူၼ်းမိူင်းလႄႈသင်၊ ယဝ်ႉၵေႃႈ လွင်ႇ ၵူၼ်းမိူင်းႁူမ်ႈႁွမ်းၶဝ်ႈပႃးၸွမ်းလႄႈ သင်ၸိူဝ်းၼႆႉၼၼ်ႉ တေၸွၺ်ႈသၢင်ႈပၼ် ႁႂ်ႈၵိူတ်ႇပဵၼ်လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊ လႄႈ လွင်ႈမုၼ်းလႅင်း ဢၼ်လီလီမႃး လႆႈယူႇ။</div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;"></ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">=== ၽိုၼ်ဢိင် ===</ins></div></td></tr> <tr><td colspan="2" class="diff-side-deleted"></td><td class="diff-marker" data-marker="+"></td><td style="color: #202122; font-size: 88%; border-style: solid; border-width: 1px 1px 1px 4px; border-radius: 0.33em; border-color: #a3d3ff; vertical-align: top; white-space: pre-wrap;"><div><ins style="font-weight: bold; text-decoration: none;">Goldin, I. (2018). ''Development: A very short introduction''. Oxford University Press.</ins></div></td></tr> <!-- diff cache key mediawiki:diff:1.41:old-115:rev-116:php=table --> </table>

Tunsar https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&diff=115&oldid=prev 2026-10-22T06:46:26Z

<p></p> <a href="https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&amp;diff=115&amp;oldid=114">Show changes</a>

Tunsar https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&diff=114&oldid=prev 2026-10-22T06:36:18Z

<p></p> <a href="https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&amp;diff=114&amp;oldid=113">Show changes</a>

Tunsar https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&diff=113&oldid=prev 2026-10-22T06:35:19Z

<p>Created page with &quot;== ၵၢၼ်ႁုၼ်ႈမုၼ်း(မုၼ်းလႅင်း) ဢၼ်ဝႃႈၼၼ်ႉ ပဵၼ်ဢီႈသင်? == ၵူၼ်းၼႂ်းလူၵ်ႈၼႆႉတင်းၼမ်တင်းလၢႆ ယင်းတိုၵ်ႉၵွတ်းၽၢၼ်ႁဵၼ်ႈႁႅင်းဝႆႉယူႇတေႉတေႉ။ ႁူဝ်ၵူၼ်းမွၵ်ႈ ၇၇၀ ႁဵင်လၢၼ်ႉၵေႃႈၼႆႉ ငိ...&quot;</p> <a href="https://taipedia.com/index.php?title=%E1%81%B5%E1%81%A2%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%99%E1%80%AF%E1%81%BC%E1%80%BA%E1%80%B8%E1%80%9C%E1%82%85%E1%80%84%E1%80%BA%E1%80%B8&amp;diff=113">Show changes</a>

Tunsar