View source for ပၢႆးၵၢၼ်မိူင်း

== တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢၵ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ(KNA) ==
          တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ ၼႆႉပဵၼ်ၸုမ်းယိပ်းၵွင်ႈၵၢင်ႇ ၸၢဝ်းၶိူဝ်း ပုတ်ႉထယၢင်းၽိူၵ်ႇ ဢၼ်တူင်ႉၼိုင်ၼႂ်းၸေႊမိူင်းယၢင်းၽိူၵ်ႇ ။ မိူဝ်ႈဢွၼ်ႇတၢင်း ပဵၼ်တပ်ႉပႂ်ႉ လႅၼ်လိၼ် ယၢင်းၽိူၵ်ႇ ဢၼ်ႁွင်ႉဝႃႈ (Karen BFG) ။ ဝၢႆးသေ ၸုမ်းလုၵ်ႉၽိုၼ်ႉ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွၺ်ႇ ၸိူဝ်ႉ ၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇယဝ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ ၼႆႉ လႆႈၶွတ်ႇၽွတ်ႈပဵၼ် တပ်ႉသိုၵ်း ပုတ်ႉထ တီႇမူဝ်ႇၶရေႇၸီႇယၢင်းၽိူၵ်ႇ မိူဝ်ႈလိူၼ် တီႇၸႅမ်ႇပႃႇ 1994 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ဝၢႆးၼၼ်ႉ ဢမ်ႇႁိုင်သင် ၸုမ်း (DKBA) လႆႈလူင်းလၢႆးမိုဝ်း ၵိုတ်းတိုၵ်းၵၼ် တင်းတပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈသေ ၶဝ်ႈပႃးၼႂ်း တပ်ႉသိုၵ်း ပဵၼ် တၢင်းၵၢၼ် ပဵၼ်တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်လိၼ် (Karen BGF) မိူဝ်ႈပီႊ 2009 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ လိုၼ်းသုတ်းမႃ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းသေ မႄးတၢင်ႇၸိုဝ်ႈဝႃႈ “တပ်ႉသိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈယၢင်းၽိူၵ်ႇ”  မိူဝ်ႈလိူၼ်ဢေႇ ပရႄႇၼၼ်ႉယဝ်ႉ။ ၶဝ်ႁဵတ်းႁႂ်ႈယဝ်ႉတူဝ်ၵႂႃႇမိူဝ်ႈ ဝၼ်းထီႉ 1 လိူၼ်ႈၵျၼ်ႇၼူႇဝႃႇရီႇ 2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။
 
        လွင်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈ (DKBA) 1994 ။ ငဝ်ႈႁၢၵ်ႈ ၸုမ်းKNA ၼႆႉတႄႇမႃးမိူဝ်ႈ လိူၼ်တီႇၸိမ်ပိူဝ်ႇ ပီႊ 1994 ၼၼ်ႉသေ ၵူၼ်းသိုၵ်း ၽူႈမီးၸၼ်ႉပုတ်ႉထၶဝ် ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ တီႈတပ်ႉသိုၵ်းပူတ်းပွၺ်ႇ ၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ (KNLA) ဢၼ်ၶရိတ်ႉယၢၼ်ႇၶဝ် ဢွၼ်ႁူဝ်ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ ယွၼ်ႉပိူဝ်ႈ လွင်ႈၵိူဝ်းယမ် လႄႈ လွင်ႈဢွၼ်ႁူဝ် ဢၼ်ၵဵဝ်ႇၵပ်း ၵၢၼ်ၵေႃႇသၢင်ႈၵျွင်းၽြႃး ႁိမ်းငဝ်ႈငုၼ်း (KNU) ၼၼ်ႉလႄႈ လွင်ႈၶဵင်ႈ ၶႅင်ၵၼ် လႆႈၶိုၼ်ႈမႃး ။ ၸုမ်းဢၼ်ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇၼၼ်ႉ ၽွတ်ႈႁဵၼ်း တပ်ႉသိုၵ်းယၢင်းလိူၵ်ႇ တီႇမူဝ်ၶရေႇ ၸီႇ (DKBA) သေလူင်းလၢႆးမိုဝ်းၵိုတ်း တိုၵ်းၵၼ်တင်း လူင်ပွင်ၸိုင်ႈမၢၼ်ႈ လႅၵ်ႈလၢႇႈ လွင်ႈၵမ်ႉၸွၺ်ႈ သိုၵ်း လႄႈ ငိုၼ်းတွင်း တေႃႇ KNU ။ လွင်ႈႁူမ်ႈႁွမ်းပဵꧣ် တပ်ႉပႂ်ႉ လႅၼ်ႊလိၼ် (2009-2010)ၽၢႆႇ တႂ်ႈ လွင်ႈတဵၵ်းတေင် တီလူင်ပွင်ၸိုင်ႈသိုၵ်းၼၼ်ႉ ။ DKBA လႅၵ်ႈလၢႆႈပဵၼ်တၢင်းၵၢၼ် ပဵၼ်တပ်ႉပႂ်ႉလႅၼ်ႊ လိၼ် ( Karen BGF ) ဢၼ်မီးၸႂ်ႈၽူႈၵွၼ်း တပ်ႉသိုၵ်း ၸိုင်ႈတႆး(တပ်ႉသိုၵ်းမၢၼ်ႈ) ။
  
         လွင်ႈလဵင်လႅင်ႈ ဢၼ်ယႂ်ႇမႃး (2021 – 2014) မိူဝ်ႈႁူဝ်ပီႊ 2021 ၼၼ်ႉ တပ်ႉသိုၵ်းတႆး ၶတ်းၸႂ် တဵၵ်းတဵင် ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ် ၸၼ်ႉသုင် BGF ဢၼ်ပႃး ၸဝ်ႈႁၢၼ် သၢဝ်ၶျိတ်ႉထူႇ ႁႂ်ႈထွၼ်တူဝ်ဢွၵ်ႇ ။ လွင်ႈ ၼႆႉႁဵတ်ႈႁႂ်ႈ ၵူၼ်းတင်းၼမ် ၶိုၼ်ႈထဵင်သေ လုၵ်ႈၸုမ်း BGF ႁူဝ်ႁဵင် လႆႈထွၼ် တူဝ်ဢွၵႇ တင်းၼမ်တင်း လၢႆ ၼႄၵၢင်ၸႂ် ။ 
          ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇ လွတ်ႈလႅဝ်းသဝ်းၶေႃ (2024) - မိူဝ်ႈလိူၼ် ၸၼ်ႇဝႃႇရီႇ 2024 ၼၼ်ႉ ၸဝ်ႈႁၢၼ် သၢဝ် ၶျိတ်ႉထူႇ ပိုၼ်ၽၢဝ်ႇဝႃႈ တပ်ႉသိုၵ်း BGF တေၵိုတ်းယိုတ်း လွင်ႈႁပ်ႉငိုၼ်း လႄႈ ၶူဝ်းၶွင် တီႈၸုမ်းသိုၵ်း ၸူဝ်ႈပၢၼ်သိုၵ်း ယိူင်းဢၢၼ်း တႃႇတေၸုၵ်းမၼ်ႈ လွတ်ႈလႅဝ်း လႄႈ ဝႄႈလွင်ႈတိုၵ်းတေႃး ၵူၼ်းၶိူဝ်း ယၢင်ၽိူၵ်ႇ ၽၢႆႇႁွင်ႇ ၼႆႉယဝ်ႉ။ မိူဝ်ႈလိူၼ် March ပီႊ 2024 ၼၼ်ႉ ၸုမ်းၶဝ် ပုၼ်ႊၽၢဝႇ လွင်ႈမႄးၸိုဝ်ႈ တပ်ႉ သိုၵ်းၸိူဝ်ႉၸၢတ်ႈ ယၢင်းၽိူၵ်ႇႁွင်ႇသေ လႆႈႁဵတ်းႁႂ်ႈ လွင်ႈတႅၵ်ႇယၢႆႈ လႄႈ လွင်ႈလႅၵ်ႈလၢႆႊ ၵေႃႇသၢင်ႈ ယဝ်ႉ တူဝ်ႈၵႂႃႇ ၼႂ်းလိူၼ် January ဝၼ်းထီႉ 1 ပီႊ 2026 ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ 
          ပႅၵ်ႉသမ်ႉဝႃႈ မၼ်းၵႆယၢၼ် ၵၼ်တၢင်း ၸုမ်းၽွင်းငမ်းသေတႃႉ KNA လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်း ၸွၺ်ႈထီမ်တပ်ႉသိုၵ်း မိူဝ်ႈၽွင်းငမ်းသေတႃႉKNA လႆႈတၢင်ႇလၢတ်ႈဝႃႈ မၼ်းၸွၺ်ႈထႅမ်တပ်ႉသိုၵ်း မိူဝ်ႈၽွင်း Myawaddy လွမ်ႉႁွပ်ႈ မိူဝ်ႈလိူၼ် April  ပီႊ 2024 ၼၼ်ႉသေ ၽူႈထတ်းသၢင်ႈၶဝ် လႆႈမၢႆ တွင်းဝႃႈ ၽူႈဢွၼ်ႁူဝ်ၶဝ် ၸွမ်းပိုၼ်း “လဵၼ်ႈတၢင်းသွင်ၽၢႆႇ” ၼႆယဝ်ႉ ။ ဝၢႆးသေ လႅၵ်ႈလၢႆႈ 2026 ယဝ်ႉ လွင်ႈ ၶဵင်ႈၶႅင်ၵၼ် ၶိုၼ်းပဵၼ်မႃး ယွၼ်ႉ ၸုမ်းသိုၵ်း KNA တုၵ်းယွၼ်း ႁႂ်ႈတပ်ႉသိုၵ်း KNA ဢွၵ်ႇဝဵင်ႇမျႃႉဝတီႇ သေ ထိုင်တီႈ လႆႈဢဝ်သိုၵ်း ယိုဝ်းသႂ်ႇ ပၢင်သဝ်း KNA ၼႂ်းၸေႈဝႅင်း ႁူဝ်ပူင်း ၼႆႇယဝ်ႉ။
           ဝၢႆးသေ ၽၢတ်ႇဢွၵ်ႇ တပ်ႉသိုၵ်းၸိုင်ႈတႆးယဝ်ႉပႃႇတီႇႁူဝ်သိူဝ် လႆႈသိုပ်ႇမီး သုၼ်ႇလႆႈ ၽၢႆႇငိုၼ်း တွင်းႁၢင်းၶေႃလူၺ်ႈ ၵၢၼ်ၵဵပ်းၶွၼ်ႇ လႄႈ ၵၢၼ်ပၼ်ၶၢဝ်းယၢမ်း တီႈလိၼ် တႃႇလဵၼ်ႈၵဵမ်း လႄႈ ၵၼၢ်လႅၼ်ငိုၼ်း ၼိူဝ်ၼႅၼ်ႈ ဢၼ်ယႂ်ႇလူင် မိူၼ်ၼင်ႇ တီႈ Shwe Kokko လႄႈ KK Park ၼၼ်ႉယဝ်ႉ ။ လွင်ႈတတ်းမၵ်း ၵူႊမိူင်းမိူင်း 2025 ယၼ်ႉပိူဝ်ႈ မၼ်းၶဝ်ႈပႃး ၼႂ်း ၵၢၼ်ၵေႃႇၵၢၼ်ႁၢႆႉ ဢၼ်လတ်း ၽၢတ်ႇၸိုင်ႈမိူင်း လုၵ်ႈၸၢႆးမၼ်း သၢဝ်ထူးဢေးမူဝ်း လႄႈ သၢဝ်ၶျိတ်ႉၶျိတ်ႉ မိူသ်ႈလိူၼ်မေႇ 2025 ၼၼ်ႉ သေ ၶွမ်ပၼီႇ ဢၼ်ၵပ်းၵၢႆႇၵၼ် လႄႈ ဢၼ်ၵမ်ႉထႅမ် ၽိူၼ်ႉထႅမ် ၼၼ်ႉလႆႈထုၵ်ႇတတ်းတၵ်း ၼႂ်းပီႊ ၼၼ်ႉ ဝၢႆးလင် ။
Refrence - Karen National Army. (n.d.). In Wikipedia. Retrieved October 30, 2026, from Karen National Army